Đức Hồng y Nhật Bản cảnh báo “cuộc bách hại lịch sự” nhắm vào Kitô hữu

Nirmala Carvalho – 28.02.2026

Đức Hồng y Tarcisio Isao Kikuchi, Tổng Giám mục Tokyo, cho rằng tại Nhật Bản đang tồn tại một hình thức “bách hại lịch sự” đe dọa quyền tự do tôn giáo được Hiến pháp bảo đảm.

Ngài đưa ra nhận định này khi bình luận về các phát biểu tại Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc ở Genève nhân dịp kỷ niệm 20 năm thành lập cơ quan này. Trong phiên họp, Đức ông Daniel Pacho, Thứ trưởng phụ trách lĩnh vực đa phương thuộc Phủ Quốc vụ khanh Tòa Thánh, cảnh báo rằng những “quyền mới” – như phá thai, trợ tử, bản dạng giới và khuynh hướng tính dục – đôi khi được sử dụng để làm suy yếu các quyền căn bản truyền thống, đặc biệt là quyền tự do tôn giáo.

“Bách hại lịch sự” là gì?

Hiến pháp Nhật Bản hậu Thế chiến II bảo đảm tự do tôn giáo và sự tách biệt nghiêm ngặt giữa Nhà nước và tôn giáo, nhằm tránh lặp lại kinh nghiệm tiêu cực khi Thần đạo quốc gia từng liên kết với chính quyền, dẫn đến việc bách hại các tôn giáo khác, trong đó có Công Giáo.

Tuy nhiên, theo Đức Hồng y Kikuchi, hiện nay Giáo hội phải đối diện với một hình thức áp lực tinh vi hơn. Các sinh hoạt tôn giáo được xã hội chấp nhận miễn là giới hạn trong phạm vi nhà thờ hay đền chùa. Nhưng khi Giáo hội lên tiếng về các chính sách công có ảnh hưởng đến phẩm giá con người – như kêu gọi giải trừ vũ khí hạt nhân hay bảo vệ người di dân – thì lại bị chỉ trích là “quá chính trị”.

Ngài cho biết nguyên tắc tách biệt giữa Nhà nước và tôn giáo thường bị hiểu sai thành việc tôn giáo không được xuất hiện trong không gian công cộng. Trong một nền văn hóa đề cao sự đồng thuận và hài hòa xã hội, bất cứ lập trường công khai nào cũng dễ bị xem là gây chia rẽ.

Kết quả là tôn giáo không được nhìn nhận như một thẩm quyền luân lý trong xã hội. Bao lâu Giáo hội “ở yên trong khuôn viên của mình”, thì được coi là vô hại.

Công Giáo trong một xã hội thế tục cao độ

Tại Nhật Bản, người Công Giáo chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ. Không phải vì bách hại công khai, nhưng vì đời sống tôn giáo đều đặn – như tham dự Thánh lễ Chúa nhật – không dễ hòa nhập với nhịp sống xã hội. Nhiều trường học tổ chức sinh hoạt cả vào ngày Chúa nhật, vốn không được nhìn nhận rộng rãi như ngày nghỉ thánh.

Chỉ những nghi lễ gắn với truyền thống văn hóa lâu đời mới được xã hội đánh giá tích cực. Điều này góp phần tạo nên sự thờ ơ chung đối với tôn giáo có tổ chức.

Vai trò của Giáo hội Nhật Bản tại châu Á

Dù Nhật Bản không còn được xem là “số một” như trước đây, quốc gia này vẫn có tiềm lực kinh tế và khả năng hỗ trợ các nước châu Á khác. Thế hệ trẻ ngày càng có khả năng ngoại ngữ tốt hơn và dễ dàng giao tiếp trong khu vực.

Đức Hồng y Kikuchi nhấn mạnh rằng Giáo hội tại Nhật Bản – với lịch sử bắt đầu từ năm 1549 – có thể cộng tác với các Giáo hội châu Á khác trong việc thi hành sứ mạng chung của Hội Thánh.

Căn tính Công Giáo và sứ mạng bác ái

Với tư cách là Chủ tịch Liên hiệp Caritas Quốc tế, Đức Hồng y Kikuchi khẳng định việc bảo vệ căn tính Công Giáo là ưu tiên hàng đầu, ngay cả khi phải thích nghi với hoàn cảnh địa phương.

Đôi khi, để tránh căng thẳng, có lời khuyên nên hạn chế việc thể hiện căn tính Kitô giáo cách rõ ràng. Tuy nhiên, theo ngài, hoạt động bác ái của Caritas phải luôn đặt nền trên giáo huấn Công Giáo về phẩm giá con người và sự thánh thiêng của sự sống.

Trong một xã hội thế tục và đề cao sự hài hòa như Nhật Bản, thách đố của Giáo hội không nằm ở sự đàn áp công khai, nhưng ở nguy cơ bị đẩy ra bên lề đời sống công cộng. “Bách hại lịch sự” không ồn ào, nhưng âm thầm làm suy yếu tiếng nói luân lý của tôn giáo giữa xã hội hiện đại.