Đức Hồng y Tagle kế nhiệm Đức Hồng y Re làm Niên trưởng Hồng y đoàn

Đức Thánh Cha Lêô XIV đã chấp thuận đơn từ nhiệm chức Niên trưởng Hồng y đoàn của Đức Hồng y Giovanni Battista Re, 92 tuổi, đồng thời phê chuẩn việc bầu Đức Hồng y Luis Antonio Tagle, người Philippines, làm Niên trưởng kế nhiệm. Quyết định được công bố hôm thứ Sáu, ngày 9 tháng 10, bởi Phòng Báo chí Tòa Thánh và có hiệu lực từ ngày 8 tháng 10 năm 2026.

Sau khi từ nhiệm, Đức Hồng y Giovanni Battista Re mang tước hiệu Niên trưởng danh dự và tiếp tục giữ tước hiệu nhà thờ ngoại thành Sabina-Poggio Mirteto. Đức Hồng y Luis Antonio Tagle, 69 tuổi, sẽ nhận tước hiệu nhà thờ ngoại thành Ostia, vốn dành cho Niên trưởng Hồng y đoàn, đồng thời tiếp tục giữ tước hiệu nhà thờ ngoại thành Albano, được Đức Thánh Cha Lêô XIV trao cho ngài vào tháng 5 năm 2025. Trước khi được bầu làm Giáo hoàng, Đức Thánh Cha Lêô XIV cũng từng giữ tước hiệu Albano.

Việc thay đổi nhân sự này không chỉ mang tính nghi thức, nhưng còn có ý nghĩa quan trọng đối với cơ cấu lãnh đạo Hồng y đoàn. Lần đầu tiên kể từ năm 2007, khi Đức Hồng y Angelo Sodano tròn 80 tuổi, Niên trưởng Hồng y đoàn đồng thời là một Hồng y có quyền bầu Giáo hoàng. Nếu Tòa Thánh trống ngôi trước khi Đức Hồng y Tagle tròn 80 tuổi vào tháng 6 năm 2037, ngài sẽ là người chủ tọa Cơ mật viện bầu Giáo hoàng trong Nhà nguyện Sistina, với điều kiện vẫn còn đủ tư cách cử tri.

Niên trưởng Hồng y đoàn là ai?

Điều 352 của Bộ Giáo luật quy định Niên trưởng là người chủ tọa Hồng y đoàn, nhưng không có quyền cai quản các Hồng y khác. Vai trò này được hiểu theo nguyên tắc primus inter pares, nghĩa là “người đứng đầu giữa những người bình đẳng”. Niên trưởng được các Hồng y thuộc đẳng Giám mục bầu chọn trong số các thành viên của mình và phải được Đức Giáo hoàng phê chuẩn.

Cho đến năm 2019, chức vụ này được đảm nhiệm trọn đời. Tuy nhiên, khi chấp thuận đơn từ nhiệm của Đức Hồng y Angelo Sodano, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã ban hành tự sắc quy định nhiệm kỳ Niên trưởng kéo dài năm năm và có thể được tái bổ nhiệm.

Trong hoàn cảnh bình thường, vai trò của Niên trưởng chủ yếu mang tính nghi lễ. Nhưng khi Đức Giáo hoàng qua đời hoặc từ nhiệm, trách nhiệm của vị này trở nên đặc biệt quan trọng. Theo Tông hiến Universi Dominici Gregis, Niên trưởng có trách nhiệm thông báo về sự qua đời của Đức Giáo hoàng cho các cơ quan ngoại giao và nguyên thủ quốc gia, triệu tập các Hồng y, chủ tọa những phiên họp chung trước Cơ mật viện và theo truyền thống chủ sự các nghi thức an táng Đức Giáo hoàng quá cố.

Trong Nhà nguyện Sistina, nếu có quyền bầu cử, Niên trưởng điều hành việc bỏ phiếu, hỏi vị được tuyển chọn có chấp nhận việc bầu chọn hay không và muốn nhận tông hiệu nào. Nếu vị tân Giáo hoàng chưa được truyền chức Giám mục, Niên trưởng còn có trách nhiệm truyền chức Giám mục cho ngài.

Trên thực tế, các phiên họp chung trước Cơ mật viện là giai đoạn quan trọng để các Hồng y trao đổi, xác định chương trình làm việc và chuẩn bị cho cuộc bầu chọn. Người chủ tọa không trực tiếp quyết định ai sẽ trở thành Giáo hoàng, nhưng có ảnh hưởng đáng kể đến tiến trình thảo luận và bầu cử.

Kết thúc nhiệm kỳ của Đức Hồng y Re

Đức Hồng y Giovanni Battista Re từng giữ chức Phụ tá Quốc vụ khanh phụ trách Tổng vụ và Tổng trưởng Bộ Giám mục. Ngài được bầu làm Niên trưởng Hồng y đoàn vào tháng 1 năm 2020. Nhiệm kỳ của ngài kết thúc vào tháng 1 năm 2025, nhưng Đức Giáo hoàng Phanxicô đã gia hạn nhiệm vụ của ngài vô thời hạn.

Vài tuần sau đó, Đức Hồng y Re, khi ấy 91 tuổi, đã chủ sự Thánh lễ an táng Đức Giáo hoàng Phanxicô và điều hành các phiên họp chung của Hồng y đoàn, dẫn đến việc bầu chọn Đức Thánh Cha Lêô XIV. Tại Nhà nguyện Sistina, do cả Đức Hồng y Re và Phó Niên trưởng Leonardo Sandri đều vượt quá độ tuổi được tham gia bầu cử, các nhiệm vụ liên quan đến việc điều hành Cơ mật viện được giao cho Đức Hồng y Pietro Parolin.

Tình trạng Niên trưởng và Phó Niên trưởng đều không có quyền bầu cử nay được khắc phục bằng việc bổ nhiệm Đức Hồng y Tagle. Tuy nhiên, thông cáo của Tòa Thánh không đề cập đến bất kỳ thay đổi nào đối với chức Phó Niên trưởng, hiện vẫn do Đức Hồng y Leonardo Sandri, 82 tuổi, đảm nhiệm.

Đức Hồng y Luis Antonio Tagle là ai?

Sinh năm 1957 tại Manila, Philippines, Đức Hồng y Luis Antonio Tagle từng là Giám mục Imus và Tổng Giám mục Manila từ năm 2011 đến năm 2019. Ngài được Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI phong Hồng y năm 2012.

Đức Giáo hoàng Phanxicô sau đó mời ngài về Roma, bổ nhiệm làm Tổng trưởng Bộ Loan báo Tin Mừng cho các Dân tộc. Năm 2020, ngài được nâng lên đẳng Giám mục trong Hồng y đoàn. Sau cuộc cải tổ Giáo triều Roma, ngài tiếp tục đảm nhiệm chức vụ Tổng trưởng phụ tá Phân bộ Loan báo Tin Mừng lần đầu và các Giáo hội địa phương mới thuộc Bộ Loan báo Tin Mừng, do chính Đức Giáo hoàng làm Tổng trưởng.

Bộ này phụ trách các vùng truyền giáo, đặc biệt tại châu Á và châu Phi. Trong phạm vi trách nhiệm của mình, cơ quan này cũng tham gia vào việc triển khai thỏa thuận tạm thời giữa Tòa Thánh và Trung Quốc về việc bổ nhiệm các Giám mục.

Sự nghiệp của Đức Hồng y Tagle cũng từng đối diện với những tranh luận. Tháng 11 năm 2022, Đức Giáo hoàng Phanxicô quyết định thay đổi ban lãnh đạo Caritas Quốc tế, tổ chức mà Đức Hồng y Tagle từng đứng đầu, sau một cuộc kiểm toán nội bộ liên quan đến môi trường làm việc. Về thần học, ngài được đào tạo trong môi trường học thuật gắn với trường phái Bologna, từng cộng tác trong công trình nghiên cứu lịch sử Công đồng Vaticanô II do Giuseppe Alberigo chủ trì và được xem là một trong những gương mặt gần gũi với đường hướng mục vụ gắn với tông huấn Amoris Laetitia.

Phong cách diễn thuyết giàu cảm xúc, những lần công khai bộc lộ tình cảm và đoạn video ngài hát ca khúc Imagine của John Lennon đã khiến Đức Hồng y Tagle được nhiều người yêu mến, nhưng cũng gây ra những ý kiến dè dặt nơi một số người.

Trước Cơ mật viện năm 2025, Đức Hồng y Tagle được xem là một trong những ứng viên có triển vọng đến từ châu Á. Sau khi Đức Thánh Cha Lêô XIV được bầu chọn, chính Đức Hồng y Tagle đã trao Nhẫn Ngư phủ cho tân Giáo hoàng trong Thánh lễ khai mạc sứ vụ Phêrô. Giờ đây, ngài đảm nhận một trọng trách mới: chủ tọa Hồng y đoàn, cơ quan có vai trò quan trọng trong việc chuẩn bị và tiến hành cuộc bầu chọn vị Giáo hoàng kế tiếp.

Toàn văn thông cáo của Phòng Báo chí Tòa Thánh

Việc từ nhiệm của Niên trưởng và phê chuẩn việc bầu chọn Niên trưởng mới của Hồng y đoàn

Đức Thánh Cha đã chấp thuận đơn từ nhiệm chức Niên trưởng Hồng y đoàn do Đức Hồng y Giovanni Battista Re đệ trình. Đức Hồng y sẽ mang tước hiệu Niên trưởng danh dự của Hồng y đoàn và tiếp tục giữ tước hiệu nhà thờ ngoại thành Sabina-Poggio Mirteto.

Ngoài ra, ngày 8 tháng 10 năm 2026, Đức Giáo hoàng đã phê chuẩn việc bầu chọn Niên trưởng Hồng y đoàn do các Hồng y thuộc đẳng Giám mục thực hiện, với kết quả Đức Hồng y Luis Antonio G. Tagle, Tổng trưởng phụ tá Phân bộ Loan báo Tin Mừng lần đầu và các Giáo hội địa phương mới thuộc Bộ Loan báo Tin Mừng, được chọn làm Niên trưởng Hồng y đoàn. Ngài sẽ nhận tước hiệu nhà thờ ngoại thành Ostia, đồng thời tiếp tục giữ tước hiệu nhà thờ ngoại thành Albano.

https://infovaticana.com/2026/10/09/re-se-retira-y-tagle-presidira-el-sacro-colegio/