Trong chuyến viếng thăm mục vụ tại Acerra, gần Napoli, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã gặp gỡ các gia đình có người thân qua đời hoặc đang chống chọi với bệnh ung thư do ô nhiễm môi trường gây ra. Chuyến thăm diễn ra đúng dịp kỷ niệm 11 năm thông điệp Laudato Si’, cho thấy quyết tâm của ngài trong việc tiếp nối di sản sinh thái của Đức cố Giáo hoàng Phanxicô.

ACERRA, Ý — Hôm thứ Bảy 23 tháng 5, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã lần lượt chào thăm từng gia đình có người thân qua đời vì nạn đổ chất thải độc hại trái phép tại khu vực gần Napoli. Nhiều người mang theo hình ảnh và kỷ vật của con em mình — những người đã chết hoặc đang chiến đấu với bệnh ung thư, vốn được cho là có liên hệ với mạng lưới tội phạm môi trường trị giá hàng tỷ euro do mafia điều hành.
Chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha tới khu vực được gọi là Terra dei Fuochi — “Vùng đất của lửa” — diễn ra trước thềm kỷ niệm 11 năm thông điệp sinh thái Laudato Si’ (Chúc tụng Chúa) của Đức cố Giáo hoàng Phanxicô, và được xem như dấu chỉ rõ ràng về việc Đức Thánh Cha Lêô XIV tiếp tục ưu tiên chương trình bảo vệ môi trường của vị tiền nhiệm.
Trong cuộc gặp với các gia đình và hàng giáo sĩ địa phương tại nhà thờ chính tòa Acerra, Đức Thánh Cha nói:
“Trước hết, tôi đến đây để đón nhận những giọt nước mắt của những người đã mất đi người thân, bị giết chết bởi tình trạng ô nhiễm môi trường do những cá nhân và tổ chức vô lương tâm gây ra — những kẻ trong suốt thời gian dài đã hành động mà không bị trừng phạt.”
Ngài nhắc lại rằng vùng đất hiện được gọi là “Vùng đất của lửa” trước đây từng mang tên Campania felix — tiếng Latinh nghĩa là “miền quê được chúc phúc” hay “vùng đất trù phú”, “có khả năng mê hoặc lòng người bởi sự màu mỡ, sản vật và nền văn hóa phong phú, như một bài thánh ca ca ngợi sự sống”.
“Vậy mà giờ đây — nơi này lại đầy sự chết chóc, của đất đai và của con người,” Đức Thánh Cha nói.
Năm ngoái, Tòa án Nhân quyền châu Âu đã xác nhận những khiếu nại kéo dài nhiều thế hệ của cư dân địa phương rằng việc mafia chôn lấp, đốt và xử lý chất thải độc hại trái phép đã khiến tỷ lệ ung thư và nhiều bệnh nghiêm trọng khác gia tăng tại khoảng 90 đô thị quanh Caserta và Napoli — nơi có gần 2,9 triệu dân sinh sống.
Tòa án kết luận rằng chính quyền Ý đã biết về tình trạng ô nhiễm này từ năm 1988. Tình trạng ấy bị quy trách nhiệm cho tổ chức tội phạm Camorra, vốn kiểm soát hoạt động xử lý rác thải, nhưng nhà chức trách đã không thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ người dân. Phán quyết mang tính ràng buộc yêu cầu Ý trong vòng hai năm phải thiết lập cơ sở dữ liệu về chất thải độc hại và xác minh các nguy cơ sức khỏe liên quan đến việc sinh sống trong khu vực này.
Giám mục địa phương cảnh báo tình trạng đổ chất thải vẫn tiếp diễn
Trong lời phát biểu mở đầu, Đức cha Antonio Di Donna cho biết khoảng 150 người trẻ tại thành phố Acerra — nơi có khoảng 58.000 dân — đã qua đời trong ba thập niên qua. Ngài nhấn mạnh rằng con số ấy chưa bao gồm người trưởng thành và các nạn nhân tại những địa phương khác.
Đức cha kêu gọi Đức Thánh Cha mạnh mẽ lên tiếng với những kẻ tiếp tục đầu độc môi trường, đồng thời cho biết chỉ một ngày trước đó, người ta lại phát hiện thêm nhiều tấn chất thải độc hại bị đổ trái phép gần Caserta. Ngài cũng nói rằng giới chức Ý đã xác định hàng chục địa điểm ô nhiễm khác do con người gây ra trên khắp đất nước, bao gồm khu cảng Marghera ở Venezia và tình trạng hóa chất PFAS ngấm vào nguồn nước ngầm gần Vicenza.
“Chúng tôi nói với những anh em đang bị sự dữ trói buộc và bị mê hoặc bởi ảo ảnh của lợi nhuận khổng lồ rằng: Hãy hoán cải, hãy thay đổi đường lối của mình, bởi điều anh em đang làm không chỉ là một tội ác, mà còn là một tội lỗi thấu đến trời và đòi Thiên Chúa báo oán,” Đức cha nói.
Sau đó, Đức Thánh Cha đã gặp gỡ các thị trưởng của 90 cộng đồng chịu ảnh hưởng bởi nạn đổ chất thải độc hại. Hàng ngàn người dân đứng dọc tuyến đường xe giáo hoàng đi qua và tại quảng trường trung tâm đã vẫy cờ vàng, hô vang: “Papa Leone!”.
Các gia đình nạn nhân tha thiết kêu gọi Đức Thánh Cha
Một trong những nạn nhân là cô Maria Venturato, qua đời vì ung thư năm 2016 khi mới 25 tuổi. Cha của cô, ông Angelo Venturato, cho biết ông hy vọng có thể gặp Đức Thánh Cha để kể cho ngài nghe thực trạng đau thương ấy — “không phải cho riêng tôi… mà cho thế hệ tương lai”.
“Tôi muốn trao cho những người trẻ này một tương lai. Vì thế, tôi cầu xin Đức Thánh Cha giúp đỡ. Tôi tha thiết mong ngài đến gặp những người có quyền lực và nói với họ rằng: ‘Hãy chữa lành vùng đất của lửa này’,” ông nói trước chuyến thăm của Đức Thánh Cha.
Trong nhà thờ chính tòa, bà Filomena Carolla đã trao cho Đức Thánh Cha một cuốn sách ghi lại ký ức về cuộc đời con gái bà là Tina De Angelis, người qua đời vì ung thư khi mới 24 tuổi.
“Tôi chỉ cảm thấy phẫn nộ với những kẻ đã đầu độc đất đai này. Con cái chúng tôi có tội gì đâu? Chúng đã làm gì sai mà phải chết quá trẻ như vậy?” bà nói với hãng tin AP hôm thứ Sáu.
Trước đây, Đức cố Giáo hoàng Phanxicô từng dự định viếng thăm khu vực này vào năm 2020, nhưng chuyến đi đã bị hủy bỏ vì đại dịch.