Đức Thánh Cha Lêô XIV nêu định hướng và kỳ vọng cho Công nghị Hồng y ngoại thường

Kathleen N. Hattrup – Vatican News

Bối cảnh Công nghị

Ngày 7 tháng 1 năm 2026, Công nghị Hồng y ngoại thường đã được triệu tập tại Vatican với sự tham dự của khoảng 170 Hồng y, trong tổng số 245 Hồng y hiện còn sống trên toàn thế giới. Công nghị được tiến hành kín, theo đúng quy định giáo luật.

Chiều cùng ngày, Phòng Báo chí Tòa Thánh đã công bố diễn văn khai mạc của Đức Thánh Cha Lêô XIV, đồng thời cung cấp một số thông tin chính thức về tiến trình và nội dung làm việc của Công nghị.

Trong bài phát biểu, Đức Giáo hoàng cho biết chương trình nghị sự ban đầu đề xuất bốn chủ đề lớn, tuy nhiên vì thời gian giới hạn, các Hồng y sẽ chỉ đào sâu hai chủ đề được đa số lựa chọn.

Suy niệm khai mạc và bầu khí hiệp thông

Mở đầu Công nghị, Đức Thánh Cha đã liên kết phụng vụ Lễ Hiển Linh của Chúa (cử hành ngày hôm trước) với giáo huấn nền tảng của Công đồng Vatican II, đặc biệt là Hiến chế Lumen Gentium, đồng thời nhấn mạnh đến tư tưởng then chốt của Đức Bênêđictô XVI về sứ mạng truyền giáo của Giáo Hội.

Trong buổi chiều đầu tiên, các tham dự viên đã lắng nghe bài suy niệm của Đức Hồng y Timothy Radcliffe, OP, người từng đóng vai trò quan trọng trong hai khóa họp của Thượng Hội đồng Giám mục về tính hiệp hành (2023–2024).

Trong bài suy niệm, Đức Hồng y Radcliffe, OP, đặc biệt mời gọi:

“Đừng để Người Kế vị Thánh Phêrô phải đơn độc khi ngài đối diện với những cơn bão của thế giới.”

Ngài cũng thẳng thắn nhìn nhận:

“Chính Giáo Hội đang bị rung chuyển bởi những cơn bão nội tại của mình, đặc biệt là các vụ lạm dụng tính dục và những chia rẽ ý thức hệ.”

Làm việc theo nhóm – kinh nghiệm hiệp hành

Sau phần suy niệm, các Hồng y được chia thành 20 nhóm thảo luận tại Hội trường Phaolô VI, theo phương thức đã được áp dụng trong các kỳ họp Thượng Hội đồng gần đây.

• 9 nhóm gồm các Hồng y cử tri đến từ các Giáo Hội địa phương trên toàn thế giới
• 11 nhóm gồm các Hồng y thuộc Giáo triều Rôma và các Hồng y trên 80 tuổi, không còn quyền bầu cử Giáo hoàng

Theo số liệu được công bố, số Hồng y không còn quyền bầu cử hiện đã nhiều hơn số Hồng y cử tri, một thực tế phản ánh rõ chiều kích lịch sử và tính liên tục của Hồng y đoàn.

Các chủ đề được lựa chọn

Theo ông Matteo Bruni, Giám đốc Phòng Báo chí Tòa Thánh, mỗi thành viên được phát biểu tối đa ba phút, nhằm bảo đảm mọi tiếng nói đều được lắng nghe.

Mỗi nhóm được mời chọn hai trong bốn chủ đề được nêu trong Thư triệu tập Công nghị:

1. Loan báo Tin Mừng và sứ vụ truyền giáo của Giáo hội (Evangelii Gaudium);
2. Sứ mạng của Giáo Hội, đặc biệt đối với các Giáo Hội địa phương (Praedicate Evangelium);
3. Thượng Hội đồng và tính hiệp hành, như phương thế và phong cách hoạt động của Giáo Hội;
4. Phụng vụ, nguồn mạch và chóp đỉnh của đời sống Kitô hữu

Kết quả cho thấy đa số áp đảo các nhóm đã chọn hai chủ đề:

• Sứ mạng của Giáo Hội
• Tính hiệp hành

Lời huấn dụ của Đức Thánh Cha cuối ngày họp

Kết thúc ngày làm việc đầu tiên, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã gặp gỡ các Hồng y tại Hội trường Phaolô VI để bày tỏ lòng tri ân đối với sự hiện diện và đóng góp của các ngài:

“Thời gian thì rất ngắn, nhưng đây là một thời gian quan trọng, không chỉ đối với Giáo Hội, mà cả đối với chính tôi.”

Liên quan đến hai chủ đề được chọn, Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng sứ mạng và tính hiệp hành không đối nghịch nhau, trái lại đan xen và bổ túc cho nhau trong đời sống và sứ vụ của Giáo Hội.

Ngài khích lệ các Hồng y:

“Hãy để mình được đổi mới trong Giáo Hội qua việc lắng nghe Lời Thiên Chúa.”

Và ngài trấn an:

“Có thể có những do dự, những nỗi sợ hãi… nhưng nếu chúng ta đặt niềm tin nơi Chúa và sự hiện diện của Người, chúng ta có thể thực hiện những điều lớn lao.”

Ý nghĩa giáo hội học của Công nghị

Công nghị Hồng y ngoại thường này không nhằm ban hành văn kiện, nhưng là một tiến trình lắng nghe – phân định – hiệp thông, giúp Đức Giáo hoàng trong sứ vụ mục tử hoàn vũ.

Việc Đức Thánh Cha Lêô XIV đặt nền tảng Công nghị trên:

• Lễ Hiển Linh (Đức Kitô – Ánh Sáng muôn dân),
• Công đồng Vatican II (Giáo Hội như bí tích của Đức Kitô),
• và giáo huấn của Đức Bênêđictô XVI và Đức Phanxicô (truyền giáo bằng “sức hấp dẫn của tình yêu”),

cho thấy tính liên tục sâu xa của Huấn quyền, đồng thời mở ra một hướng đi rõ ràng cho triều đại giáo hoàng mới: một Giáo Hội hiệp nhất, hiệp hành và truyền giáo bằng tình yêu của Đức Kitô.