HUYNH ĐOÀN GIÁO DÂN ĐA MINH Cầu nguyện – hiệp thông – học hành – sứ vụ
Tại buổi tiếp kiến chung, trong bài giáo lý thứ hai thuộc loạt giáo lý về các văn kiện của Công đồng Vaticanô II, liên quan đến Hiến chế phụng vụ thánh Sacrosanctum Concilium, Đức Thánh Cha Lêô XIV nhấn mạnh mục tiêu của văn kiện đầu tiên được Công đồng ban hành là “gìn giữ truyền thống lành mạnh và mở ra cho sự phát triển hợp pháp”.
Ngài nhắc lại rằng Công đồng Vaticanô II được triệu tập nhằm “làm cho đời sống Kitô hữu nơi các tín hữu ngày càng tăng trưởng”, “thích nghi các cơ cấu có thể thay đổi với nhu cầu của thời đại”, “thúc đẩy mọi điều góp phần vào sự hiệp nhất của tất cả những ai tin vào Đức Kitô”, đồng thời “củng cố những gì giúp mời gọi mọi người bước vào lòng Hội Thánh”.
Luôn hướng tới sự hiệp thông trong Hội Thánh
Theo Đức Thánh Cha, sự phát triển mà Sacrosanctum Concilium nói tới “hoàn toàn không làm tổn hại sự hiệp thông trong Hội Thánh”, trái lại còn “củng cố và thăng tiến sự hiệp thông ấy”. Vì thế, ngài mời gọi mọi người trung thành tuân giữ các quy định và chuẩn mực phụng vụ.
“Vì vậy, tôi tha thiết mời gọi tất cả những ai được trao trách nhiệm chuẩn bị việc cử hành các mầu nhiệm thánh, đặc biệt là các linh mục thi hành tác vụ chủ sự phụng vụ, hãy luôn gìn giữ sự tôn trọng đối với các bản văn và các quy định phụng vụ. Điều đó phát sinh từ tâm tình nội tâm biết sẵn sàng và tín thác nơi Thiên Chúa, biểu lộ sự khiêm nhường trước sự cao cả của Người và lòng trung thành chân thành với sự hiệp thông của Hội Thánh.”
Truyền thống và phát triển
Khai triển chủ đề “Cải tổ phụng vụ: truyền thống và phát triển”, Đức Thánh Cha nhắc lại rằng trong những năm 1960, thời điểm diễn ra Công đồng Vaticanô II, người ta cảm nhận rất rõ nhu cầu canh tân các hình thức nghi lễ. Nhờ Phong trào Phụng vụ, Hội Thánh ngày càng xác tín về mối liên hệ chặt chẽ giữa “việc canh tân phụng vụ” và “việc canh tân toàn bộ đời sống Hội Thánh”.
Ngài nhắc lại giáo huấn của Đức Piô XII trong thông điệp Mediator Dei, nơi khẳng định Hội Thánh là “một cơ thể sống động”; vì thế, ngay cả trong lãnh vực phụng vụ thánh, trong khi vẫn bảo toàn sự toàn vẹn của giáo huấn, Hội Thánh vẫn “lớn lên và phát triển”, thích nghi với hoàn cảnh và nhu cầu của thời đại.
Đức Thánh Cha cũng nhắc lại giáo huấn của Đức Bênêđictô XVI: dù “truyền thống” và “phát triển” thường bị đặt đối nghịch nhau, nhưng thực tế hai khái niệm này bổ túc và hòa quyện với nhau. Các nghị phụ Công đồng đã xác định rằng sự phát triển chân chính phải “bén rễ trong truyền thống đích thực”, đồng thời phân biệt trong phụng vụ “những yếu tố bất biến vì thuộc thiết lập thần linh” với những phần “có thể thay đổi”, nhất là khi có những yếu tố không còn phản ánh đúng bản chất sâu xa của phụng vụ hoặc trở nên không còn thích hợp.
Một phụng vụ nhập thể trong văn hóa
Để giúp các tín hữu tham dự cách sinh hoa trái vào mầu nhiệm Vượt Qua của Đức Kitô – nền tảng của đức tin Kitô giáo – phụng vụ đã trải qua nhiều thay đổi trong dòng lịch sử.
Đức Thánh Cha giải thích:
“Phụng vụ của Hội Thánh đã ‘nhập thể’ vào các hình thức văn hóa của từng thời đại, đồng thời có khả năng tác động và thậm chí biến đổi chính các nền văn hóa ấy. Vì thế, suốt nhiều thế kỷ, phụng vụ đã trở thành một động lực của công cuộc loan báo Tin Mừng. Ngày nay, cần phải làm mới nguồn sinh lực ấy trong sự liên tục với truyền thống Công giáo chân chính và sống động, nghĩa là theo một năng động dẫn đưa các tín hữu tới sự viên mãn của chân lý.”
Tránh gây hoang mang cho các tín hữu
Đức Thánh Cha cũng nhấn mạnh rằng mối liên hệ chặt chẽ giữa truyền thống phụng vụ và sự phát triển được thể hiện rõ nơi lời mời gọi của các nghị phụ Công đồng về việc “xét duyệt các nghi thức”, nhưng chỉ khi thật sự “mang lại lợi ích rõ ràng và xác thực cho Hội Thánh”, đồng thời các hình thức mới phải “phát triển cách hữu cơ” từ những hình thức đã hiện hữu.
Vì lợi ích của toàn thể Hội Thánh, mọi cuộc cải tổ cần phải “được chuẩn bị bằng một cuộc nghiên cứu thần học, lịch sử và mục vụ nghiêm túc”. Huấn quyền Công đồng, theo ngài, muốn tránh gây hoang mang cho các tín hữu, đồng thời ngăn cản bất cứ ai tự ý thêm bớt hay sửa đổi điều gì trong lãnh vực phụng vụ.
Đức Thánh Cha kêu gọi hòa bình cho Ucraina
Kết thúc buổi tiếp kiến chung, Đức Thánh Cha Lêô XIV một lần nữa bày tỏ sự quan tâm đặc biệt đối với các quốc gia đang bị chiến tranh tàn phá, nhất là Ucraina, nơi cuộc xung đột “đang gia tăng dữ dội trong những ngày này”.
Ngài nói:
“Tôi muốn bày tỏ sự gần gũi với tất cả những ai đang đau khổ vì các cuộc tấn công gần đây, kể cả những cuộc tấn công nhằm vào thường dân. Chiến tranh không giải quyết các vấn đề nhưng chỉ làm chúng thêm trầm trọng. Chiến tranh không xây dựng an ninh nhưng làm gia tăng đau khổ và hận thù. Nơi nào tên lửa và máy bay không người lái rơi xuống, nơi đó hy vọng cũng sụp đổ; nhà cửa và những nơi cầu nguyện bị phá hủy; những mạng sống vô tội bị cắt đứt. Tôi phó dâng mọi dân tộc đang chịu thương tích vì chiến tranh cho sự bảo trợ của Đức Trinh Nữ Maria, Nữ Vương Hòa Bình.”
Lời chào các tín hữu Liban, Ba Lan và những người sống đời thánh hiến
Trong phần chào các tín hữu nói tiếng Pháp và tiếng Ả Rập, Đức Thánh Cha đặc biệt hướng về các đoàn hành hương đến từ Liban, một quốc gia cũng đang chịu đau thương vì chiến tranh. Ngài mời gọi mọi người cầu xin Chúa Thánh Thần để “một cuộc canh tân phụng vụ trung thành với truyền thống đích thực có thể củng cố sự hiệp thông trong Hội Thánh và sự tham dự trọn vẹn của các tín hữu”.
Gửi lời đến các tín hữu Ba Lan, Đức Thánh Cha nhắc lại rằng ngày 26 tháng 5 vừa qua là Ngày của Mẹ tại Ba Lan. Ngài cảm ơn tất cả các bà mẹ “đã quảng đại trao ban hồng ân sự sống và chăm sóc con cái mình, dạy cho các em biết yêu mến Thiên Chúa và tha nhân”. Ngài cầu xin Đức Maria, Mẹ Thiên Chúa, chuyển cầu để các bà mẹ luôn gắn bó bền chặt với Chúa Giêsu, đồng thời mời gọi mọi người bảo vệ sự sống con người từ khi thụ thai cho tới khi qua đời tự nhiên.
Cuối cùng, khi chào các tín hữu Ý, Đức Thánh Cha đặc biệt ngỏ lời với các tu sĩ nam nữ hiện diện trong buổi tiếp kiến: các nữ tu thuộc Liên hiệp Bề trên Thượng cấp Ý, Dòng Thánh Phaolô Chartres, Dòng Ba Capuchin Thánh Gia, Dòng Ursuline Thừa sai Thánh Tâm, cùng các Sư huynh Marist. Ngài cầu chúc mỗi người “khơi lại lòng nhiệt thành trong đời sống thánh hiến và đem đến sức sống mới cho sứ mạng của cộng đoàn mình”.
