
Sau biến cố Giuđa Iscariot phản bội Chúa Giêsu và tự kết liễu đời mình, các Tông đồ đã chọn thánh Matthia để hoàn tất lại con số Mười Hai. Tuy nhiên, việc tuyển chọn này không diễn ra cách ngẫu nhiên, nhưng dựa trên những tiêu chuẩn rất rõ ràng được thánh Phêrô xác định dưới sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần.
Trong sách Công vụ Tông đồ, thánh Phêrô đã đứng lên giữa cộng đoàn các môn đệ để nói về việc cần chọn một người thay thế Giuđa. Trước khi cầu nguyện và phó thác quyết định cho Thiên Chúa, các Tông đồ đã đưa ra những điều kiện cụ thể dành cho người được tuyển chọn.
Trong bài giảng được trích trong Giờ Kinh Sách của Hội Thánh, thánh Gioan Kim Khẩu giải thích rằng các tiêu chuẩn ấy đặc biệt nhắm đến việc bảo đảm người được chọn phải là chứng nhân đích thực của Chúa Giêsu Kitô.
Người đã sống cùng Chúa Giêsu
Điều kiện đầu tiên mà thánh Phêrô nhấn mạnh là người ấy phải là người đã sống giữa cộng đoàn các môn đệ và đồng hành với Chúa Giêsu trong suốt thời gian Người thi hành sứ vụ công khai.
Thánh Gioan Kim Khẩu giải thích:
“Chúng ta phải chọn một người trong số những người đã sống cùng chúng ta.”
Theo ngài, thánh Phêrô đặc biệt nhấn mạnh đến tư cách chứng nhân tận mắt, dù sau này Chúa Thánh Thần sẽ xác nhận sự tuyển chọn ấy. Người được chọn không chỉ đơn thuần là một môn đệ theo Chúa từ xa, nhưng phải là người đã gần gũi, lắng nghe và học hỏi trực tiếp nơi Chúa Giêsu.
Nhiều người từng theo Chúa từ những ngày đầu, nhưng không phải ai cũng thuộc nhóm thân cận sống và đồng hành thường xuyên với Người. Vì thế, việc chọn lựa không nhắm đến một người xa lạ, nhưng là một người đã thực sự bước đi cùng Chúa và được Người đào luyện cách đặc biệt.
Người làm chứng cho sự Phục Sinh
Tiêu chuẩn quan trọng thứ hai là người ấy phải là chứng nhân của biến cố Chúa Giêsu sống lại.
Thánh Phêrô nói:
“Một trong những người ấy phải cùng chúng ta làm chứng về sự Phục Sinh của Người.”
Theo thánh Gioan Kim Khẩu, điều đáng chú ý là thánh Phêrô không nói người ấy phải làm chứng cho mọi việc Chúa Giêsu đã làm, nhưng đặc biệt là làm chứng cho sự Phục Sinh.
Ngài giải thích rằng điều này rất quan trọng vì chính sự Phục Sinh là nền tảng đức tin của Hội Thánh sơ khai. Người có thể làm chứng rằng Đấng đã ăn uống với các môn đệ, đã chịu đóng đinh và chết thật, nay đã sống lại từ cõi chết, sẽ là chứng nhân đáng tin cậy nhất.
Khác với các phép lạ hay việc giảng dạy công khai mà nhiều người có thể chứng kiến, biến cố Phục Sinh diễn ra âm thầm hơn và chỉ được tỏ lộ cho một số môn đệ được tuyển chọn. Vì thế, các Tông đồ cần một người có kinh nghiệm trực tiếp về biến cố này để củng cố đức tin cho cộng đoàn tín hữu non trẻ.
Phó thác cho sự quan phòng của Thiên Chúa
Sau khi xác định các tiêu chuẩn, cộng đoàn đã giới thiệu hai người xứng hợp là Giuse Barsabba, còn gọi là Giusto, và Matthia. Các Tông đồ sau đó cầu nguyện xin Chúa soi sáng và quyết định bằng cách rút thăm.
Cuối cùng, Matthia được chọn để thay thế Giuđa trong nhóm Mười Hai Tông đồ.
Biến cố này cho thấy Hội Thánh ngay từ thuở ban đầu đã luôn ý thức rằng việc tuyển chọn người lãnh đạo không chỉ dựa vào khả năng con người, nhưng trước hết phải đặt nền trên đời sống chứng tá, sự trung thành với Chúa Kitô và sự hướng dẫn của Thiên Chúa.
https://aleteia.org/2021/05/14/why-matthias-was-chosen-to-replace-judas-as-an-apostle/