Phát biểu với ACI Africa bên lề Đại hội Thế giới SIGNIS diễn ra từ ngày 3 đến 8 tháng 8 năm 2026 tại Kigali, Rwanda, Đức cha Gerald Mamman Musa cho biết Giáo phận Katsina của Nigeria, được thành lập vào tháng 10 năm 2023, đang tập trung vào sứ mạng của mình thay vì chỉ chú tâm đến những khó khăn mà các Kitô hữu tại miền tây bắc Nigeria đang phải đối diện. Ảnh: ACI Africa

Tại một giáo phận Công giáo non trẻ nằm trong khu vực có đông người Hồi giáo ở miền tây bắc Nigeria, Đức cha Gerald Mamman Musa không muốn người Công giáo chỉ tập trung vào những khó khăn, bách hại hay sự hạn chế về số lượng. Thay vào đó, ngài mời gọi họ trở thành một “thiểu số sáng tạo”, dùng giáo dục, đào tạo đức tin, đối thoại liên tôn và chứng tá Kitô giáo để góp phần biến đổi xã hội.

Phát biểu với ACI Africa bên lề Đại hội Thế giới SIGNIS diễn ra từ ngày 3 đến 8 tháng 8 tại Kigali, Rwanda, Đức cha Musa, Giám mục tiên khởi của Giáo phận Katsina, cho biết giáo phận được thành lập vào tháng 10 năm 2023 đang tập trung xây dựng nền tảng cho tương lai, thay vì để những thử thách mà các Kitô hữu trong khu vực phải đối diện làm lu mờ sứ mạng của Giáo hội.

“Dù Katsina có một cộng đoàn Kitô hữu và Công giáo nhỏ bé, chúng tôi muốn trở thành một ‘thiểu số sáng tạo’”, Đức cha nói.

Không để sự nhỏ bé trở thành lý do thất vọng

Theo Đức cha Musa, người Công giáo có thể dễ dàng rơi vào tâm lý than phiền vì mình quá ít người, bị áp bức, bách hại hoặc phân biệt đối xử. Nhưng Giáo hội không được định nghĩa bởi những khó khăn ấy.

“Đôi khi chúng ta cứ than phiền rằng mình quá ít người, rằng mình bị áp bức, bách hại hay phân biệt đối xử. Chúng ta không được tập trung vào tất cả những điều tiêu cực ấy”, ngài nói.

Thay vào đó, người Công giáo cần đặt câu hỏi: “Chúng ta có thể làm gì cho xã hội này? Làm thế nào, dù chỉ là một số ít, chúng ta vẫn có thể góp phần làm cho xã hội trở nên tốt đẹp hơn?”

Đối với Đức cha Musa, khái niệm “thiểu số sáng tạo” bắt đầu từ việc đầu tư vào con người. Khi được giáo dục và đào luyện, những người trẻ có thể trở thành những người góp phần thay đổi xã hội bằng chính đời sống và chứng tá của mình.

Trao cho người trẻ “rễ” và “đôi cánh”

Để diễn tả tầm quan trọng của giáo dục và đào tạo, Đức cha Musa nhắc lại một câu ngạn ngữ Sudan về trách nhiệm của cha mẹ: “Vai trò của cha mẹ là trao cho con cái hai điều: rễ và đôi cánh.”

“Rễ” giúp trẻ biết mình đến từ đâu, biết đức tin, các giá trị và căn tính của mình. Còn “đôi cánh” giúp các em trưởng thành và trở thành những chứng nhân, những mẫu gương tốt trong xã hội.

Ngay từ khi Giáo phận Katsina được thành lập, việc đặt nền móng vững chắc đã trở thành ưu tiên hàng đầu. Trong Đại hội đầu tiên, giáo phận đã thông qua một kế hoạch mục vụ chiến lược kéo dài 10 năm để định hướng sứ mạng.

Đức cha Musa đặc biệt nhấn mạnh đến trẻ em và người trẻ.

“Nhiệm vụ chính của chúng tôi là đặt nền móng. Điều tôi xem là quan trọng nhất, và có lẽ là nhu cầu lớn nhất của giáo phận, chính là tập trung vào trẻ em và giới trẻ”, ngài nói.

Giáo dục là trọng tâm của sứ mạng

Một trong những ưu tiên mục vụ hiện nay của Giáo phận Katsina là giúp những trẻ em nghèo có cơ hội được học hành.

“Chúng tôi có trách nhiệm đưa thêm nhiều trẻ em đến trường, đặc biệt là những em không có khả năng chi trả cho việc học”, Đức cha nói.

Ngài cho biết một trong những nhu cầu mục vụ lớn nhất hiện nay là thành lập một trường trung học dành cho nữ sinh, nơi các em vừa được học tập vừa được đào tạo đức tin vững chắc.

Đối với vị giám mục, giáo dục không chỉ nhằm trang bị kiến thức, nhưng còn giúp thế hệ trẻ có “rễ” trong đức tin và “đôi cánh” để trở thành những người đóng góp tích cực cho xã hội.

Loan báo những dấu hiệu hy vọng

Trong bối cảnh Katsina thường xuyên xuất hiện trên các phương tiện truyền thông với những tin tức liên quan đến tình trạng bất an, băng nhóm vũ trang, sát hại, bắt cóc và di dời dân cư, Giáo phận Katsina muốn truyền tải một cái nhìn đầy đủ hơn về đời sống của người dân địa phương.

Đức cha Musa cho biết bộ phận truyền thông của giáo phận thường xuyên cộng tác với ACI Africa và đặc biệt chú trọng đến những thông tin mang tính xây dựng, những câu chuyện tích cực và những dấu hiệu hy vọng.

Ngài không phủ nhận những khó khăn đang diễn ra.

“Chúng tôi thừa nhận tất cả những điều đó đang xảy ra, và Katsina đang trải qua một thời kỳ rất khó khăn. Nhưng mặt khác, chúng tôi muốn nhấn mạnh rằng giữa tất cả bóng tối ấy, Thiên Chúa vẫn đang hoạt động trong Giáo phận Katsina”, Đức cha nói.

Ngài nhắc đến những dấu hiệu cụ thể như việc cử hành các Bí tích Rửa tội, Thêm sức, những sáng kiến giáo dục và nhiều hoạt động mục vụ khác đang diễn ra trong giáo phận.

Đối thoại giữa Kitô hữu và người Hồi giáo

Bên cạnh giáo dục và đào tạo đức tin, Giáo phận Katsina cũng đặc biệt quan tâm đến đối thoại liên tôn.

Đức cha Musa cho biết giáo phận đang nỗ lực xây dựng những mối quan hệ giữa các cộng đồng Kitô hữu và Hồi giáo, cũng như giữa người Công giáo với các Kitô hữu thuộc những truyền thống khác.

Trong một khu vực có đa số dân cư theo Hồi giáo, đối thoại, gặp gỡ và cộng tác có thể trở thành một phương thế quan trọng để xây dựng hòa bình và sự hiểu biết lẫn nhau.

Đây cũng là một phần trong cách Giáo hội sống sứ mạng của mình: không khép kín trong cộng đoàn nhỏ bé, nhưng hiện diện giữa xã hội và trở thành men góp phần xây dựng một nền văn hóa hòa bình.

Ơn gọi linh mục ngày càng phát triển

Một dấu hiệu đáng khích lệ khác đối với giáo phận non trẻ này là sự gia tăng các ơn gọi linh mục.

Khi mới thành lập, Giáo phận Katsina có 21 chủng sinh và vẫn phải nhờ sự hỗ trợ của các giáo phận lân cận vì thiếu linh mục. Nhưng hiện nay, con số chủng sinh đã tăng lên gần 40 người.

“Tin vui là chúng tôi được thừa hưởng 21 chủng sinh, nhưng hôm nay chúng tôi có gần 40 chủng sinh. Điều này thật ấn tượng và cho thấy Giáo hội chúng tôi có tiềm năng rất lớn”, Đức cha Musa chia sẻ.

Ngài hy vọng trong tương lai Giáo phận Katsina không chỉ có thể tự chủ về nhân sự, nhưng còn có khả năng sai các linh mục đến phục vụ những nơi khác đang cần sự trợ giúp.

“Ít ỏi nhưng có Chúa thì vẫn là nhiều”

Kết thúc cuộc trao đổi, Đức cha Musa gửi đến các tín hữu Giáo phận Katsina một sứ điệp hy vọng.

Ngài nhìn nhận rằng cộng đoàn Công giáo tại đây còn nhỏ bé và nguồn lực rất hạn chế. Nhưng điều đó không có nghĩa là Giáo hội không thể tạo nên sự khác biệt.

“Chúng tôi ít người. Chúng tôi có rất ít nguồn lực, nhưng chúng ta phải luôn nhớ rằng điều nhỏ bé sẽ trở nên lớn lao khi có Thiên Chúa ở trong đó”, Đức cha nói.

Sứ điệp ấy cũng chính là tinh thần của một “thiểu số sáng tạo”: không để số lượng quyết định giá trị của chứng tá, nhưng dùng những gì mình có để phục vụ, giáo dục, đối thoại và làm chứng cho Tin Mừng.

Giữa một vùng đất còn nhiều bất ổn, Giáo phận Katsina đang chọn cách không chỉ nói về bóng tối, nhưng thắp lên những dấu chỉ hy vọng – bằng việc đào tạo người trẻ, xây dựng các mối quan hệ, cổ võ đối thoại liên tôn, vun trồng ơn gọi và tin tưởng rằng Thiên Chúa có thể làm cho những điều nhỏ bé trở thành nguồn phúc lành lớn lao.

https://www.ewtnnews.com/world/africa/nigerian-bishop-in-muslim-majority-region-says-being-creative-minority-is-key-to-diocese-s