Trong những tình huống khẩn cấp, đặc biệt khi nhiều người đứng trước nguy cơ tử vong mà các linh mục không thể giải tội riêng cho từng người, Giáo hội cho phép ban Bí tích Hòa Giải bằng hình thức tập thể. Tuy nhiên, đây không phải là cách giải tội có thể tùy ý áp dụng. Giáo luật quy định rõ những trường hợp được phép và các điều kiện cần thiết để người tín hữu lãnh nhận ơn tha thứ.

Linh mục Juan Manuel Cabezas, nguyên Trưởng khoa Giáo luật tại Đại học Giáo hội San Dámaso ở Madrid, Tây Ban Nha, giải thích ý nghĩa và phạm vi áp dụng của việc giải tội tập thể, đặc biệt trong những tình huống có nguy cơ tử vong.

Ngày 28 tháng Mười vừa qua, hai đoàn tàu cao tốc va chạm gần thị trấn Urda, tỉnh Toledo, Tây Ban Nha, khiến 69 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương. Sau tai nạn, Linh mục Fernando Fernández de Bobadilla đã đến hiện trường và ban phép giải tội tập thể cho những người gặp nạn.

Cha kể lại với EWTN News Español: “Tôi thấy ở đó có những người đã chết và những người đang đứng trước nguy cơ tử vong. Vì thế, tôi đã lớn tiếng khẩn cầu lòng thương xót của Thiên Chúa và ban phép giải tội theo hình thức bí tích, cách tập thể, với ý hướng tha thứ mọi tội lỗi trong cuộc đời của những người ấy.”

Để làm rõ vấn đề, EWTN đã trao đổi với Linh mục Juan Manuel Cabezas Cañavate, Tiến sĩ Giáo luật thuộc Đại học Giáo hoàng Salamanca và Giáo sư Luật về đời sống thánh hiến tại Đại học Giáo hội San Dámaso ở Madrid.

1. Khi nào Giáo hội cho phép giải tội tập thể?

Theo điều 961 của Bộ Giáo luật, việc ban phép giải tội tập thể chỉ được thực hiện trong hai trường hợp đặc biệt.

Trường hợp thứ nhất là khi có nguy cơ tử vong cận kề, nhưng các linh mục hiện diện không đủ thời gian và điều kiện để nghe từng người xưng tội riêng. Chẳng hạn, trong một vụ tai nạn nghiêm trọng, nhiều người bị thương nặng và có thể qua đời bất cứ lúc nào. Khi ấy, việc giải tội riêng cho từng người có thể không thực hiện được, nên Giáo hội cho phép ban phép giải tội tập thể.

Trường hợp thứ hai là khi có nhu cầu nghiêm trọng: số người muốn xưng tội quá đông, trong khi không có đủ linh mục để giải tội cho từng người trong một khoảng thời gian hợp lý. Nếu không được giải tội tập thể, họ có thể phải sống trong tình trạng không thể lãnh nhận Bí tích Hòa Giải trong một thời gian dài. Tình huống này có thể xảy ra tại một số vùng truyền giáo, nơi số linh mục quá ít so với nhu cầu của các tín hữu.

Tuy nhiên, việc có đông người muốn xưng tội không tự động trở thành lý do để giải tội tập thể. Người lãnh nhận phải có lòng thống hối chân thành, quyết tâm từ bỏ tội lỗi và có ý định xưng tội riêng những tội trọng khi có điều kiện thuận lợi.

Linh mục Cabezas nhấn mạnh rằng việc quyết định cho phép sử dụng hình thức giải tội tập thể thường xuyên thuộc thẩm quyền của Giám mục giáo phận, chứ không phải do linh mục tự ý quyết định. Ngài cũng lưu ý rằng những cuộc hành hương, cuộc rước hoặc ngày lễ có đông tín hữu tham dự không phải là lý do chính đáng để áp dụng hình thức này, bởi các tín hữu vẫn có thể xưng tội riêng trước hoặc sau những sinh hoạt ấy.

2. Việc giải tội tập thể có tác dụng thế nào đối với người đã chết và người bị thương?

Một vấn đề được đặt ra sau các tai nạn nghiêm trọng là liệu việc ban phép giải tội tập thể có thể giúp những người đã chết được tha thứ tội lỗi hay không.

Linh mục Cabezas giải thích rằng Bí tích Hòa Giải chỉ được ban cho người còn sống. Vì thế, phép giải tội tập thể không có tác dụng trực tiếp đối với những người đã qua đời. Số phận đời đời của mỗi người tùy thuộc vào tình trạng tâm hồn của họ khi lìa đời và phán quyết công minh của Thiên Chúa.

Đối với những người bị thương nặng, kể cả những người trông như đã chết, linh mục có thể ban phép giải tội với điều kiện, vì chưa thể xác định chắc chắn họ còn sống hay đã qua đời.

Cha giải thích: “Nếu họ còn sống, tôi ban phép giải tội cho họ nhân danh Chúa Cha và Chúa Con và Chúa Thánh Thần. Nếu họ đã chết, linh hồn không còn ở trong thân xác nữa, và không thể ban bí tích cho họ. Nhưng vì chúng ta không biết chắc tình trạng của họ, nên chúng ta luôn phó thác họ cho lòng thương xót của Thiên Chúa.”

Để minh họa cho niềm hy vọng ấy, cha nhắc lại câu chuyện về một phụ nữ có chồng tự tử. Trong đau khổ và lo sợ chồng mình bị luận phạt đời đời, bà tìm đến Thánh Gioan Maria Vianney, cha sở họ Ars. Vị thánh đã an ủi bà bằng cách cho biết Thiên Chúa có thể đã ban cho người chồng một ơn đặc biệt để ăn năn thống hối vào giây phút cuối cùng.

Câu chuyện nhắc nhở các tín hữu không nên vội vàng phán xét số phận đời đời của người đã qua đời, bởi chỉ Thiên Chúa mới thấu suốt tâm hồn mỗi người.

3. Vì sao việc xưng tội thông thường phải được thực hiện riêng từng người?

Nếu trong một số trường hợp đặc biệt, Giáo hội cho phép giải tội tập thể, tại sao thông thường các tín hữu vẫn phải xưng tội riêng với linh mục?

Linh mục Cabezas nhắc lại rằng Bí tích Hòa Giải được chính Đức Kitô thiết lập vào ngày Người sống lại và trao cho các Tông đồ. Công đồng Trentô sau đó đã long trọng xác nhận giáo lý về bí tích này như một chân lý đức tin. Theo các nghiên cứu lịch sử và thần học, việc xưng tội và lãnh nhận phép giải tội riêng từng người đã luôn hiện diện trong đời sống Giáo hội, dù cách thức cử hành có thể thay đổi qua các thời kỳ.

Việc xưng tội riêng giúp hối nhân trực tiếp bày tỏ những lỗi lầm, lòng thống hối và quyết tâm sửa đổi đời sống. Qua đó, linh mục có thể hướng dẫn và ban phép giải tội cách thích hợp.

Cha Cabezas nhấn mạnh rằng quyền tha tội là một trong những quyền năng cao cả nhất mà Đức Kitô trao cho Giáo hội. Qua Bí tích Hòa Giải, con người được giao hòa với Thiên Chúa và được mở ra con đường trở về với Người. Vì thế, việc đào tạo các linh mục để cử hành bí tích này phải được thực hiện hết sức nghiêm túc.

Ngài giải thích: “Linh mục hành động nhân danh Thiên Chúa, nhưng để được tha thứ, con người phải có lòng thống hối. Nếu không lắng nghe lời xưng tội, tôi không thể biết rõ tình trạng của hối nhân và hướng dẫn họ cách thích hợp.”

Ngay cả trong trường hợp giải tội tập thể, linh mục vẫn phải mời gọi mọi người ăn năn, từ bỏ tội lỗi và trở về với Thiên Chúa. Nếu người lãnh nhận không có lòng thống hối, họ không thể đón nhận ơn tha thứ qua bí tích.

4. Có thể xin ơn tha thứ cho người đã qua đời bằng cách nào khác không?

Đối với những người đã qua đời, chúng ta không thể ban Bí tích Hòa Giải như đối với người còn sống. Tuy nhiên, Giáo hội vẫn mời gọi các tín hữu cầu nguyện và xin ơn đại xá để chuyển cầu cho những người đã khuất.

Linh mục Cabezas nhấn mạnh rằng nếu một người đã chết trong tình trạng cố tình khước từ Thiên Chúa và bị luận phạt, thì không thể thay đổi số phận đời đời của người ấy bằng ân xá. Tuy nhiên, chúng ta không thể biết chắc tình trạng tâm hồn của một người vào giây phút cuối đời. Vì thế, các tín hữu vẫn nên cầu nguyện và xin ơn đại xá để chuyển cầu cho người đã qua đời.

Cha đặc biệt khuyến khích cầu nguyện cho những người không còn ai nhớ đến, những người đã xa rời đức tin hoặc từng chống đối Giáo hội. Ngài đặt câu hỏi: “Ai biết được liệu Thiên Chúa, trong sự quan phòng của Người, đã ban cho họ những ơn đặc biệt vào giây phút cuối cùng, giúp họ có thể ăn năn và được cứu độ hay không?”

Để minh họa, cha nhắc đến một số nhân vật từng công khai bảo vệ chủ nghĩa vô thần hoặc có những hành động chống lại Giáo hội, nhưng vào những giây phút cuối đời lại xin được gặp linh mục để lãnh nhận các bí tích. Trong số đó có Voltaire và Enrique Tierno Galván, một thị trưởng nổi tiếng của Madrid trong giai đoạn chuyển tiếp chính trị tại Tây Ban Nha.

Cha Cabezas cũng nhắc lại rằng ơn đại xá được chuyển cầu cho người đã qua đời chỉ có thể đem lại lợi ích cho các linh hồn đang được thanh luyện trong luyện ngục. Đây là một cách thể hiện tình liên đới trong mầu nhiệm các thánh thông công, qua đó các tín hữu tiếp tục cầu nguyện và nâng đỡ những người đã ra đi trước chúng ta.

Giải tội tập thể là một phương thế mục vụ đặc biệt, chỉ được Giáo hội cho phép trong những hoàn cảnh nghiêm trọng và khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện của Giáo luật. Trong mọi trường hợp, lòng thống hối chân thành và quyết tâm trở về với Thiên Chúa vẫn là điều thiết yếu để lãnh nhận ơn tha thứ. Đối với những người đã qua đời, các tín hữu được mời gọi tránh phán xét vội vàng, nhưng hãy tiếp tục cầu nguyện và phó thác họ cho lòng thương xót của Thiên Chúa.

https://www.ewtnnews.com/es/mundo/espana/absolucion-general-muerte-indulgencias-difuntos