Dòng Phanxicô kêu gọi liên đới trước khói mù từ các vụ cháy rừng ở Indonesia

27/10/2026 CUỘC SỐNG

Tình trạng ô nhiễm không khí kéo dài cùng những tác động nghiêm trọng đối với các cộng đồng dễ bị tổn thương là chủ đề được thảo luận tại cuộc họp của Mạng lưới Phanxicô vì Hòa bình và Sinh thái Toàn diện tại châu Á, diễn ra ở Kota Kinabalu, Malaysia, từ ngày 5 đến ngày 11 tháng 10 năm 2026.

Khói mù ảnh hưởng đến Singapore

SINGAPORE — Trong tháng 10, khi khói từ các vụ cháy rừng và cháy đất than bùn tại Indonesia bao phủ Singapore, các tín hữu tại nhà thờ Thánh Gia đã cùng đọc lời kinh do một thành viên trong cộng đoàn soạn.

Lời kinh mở đầu: “Như Chúa đã làm cho gió và sóng trên biển Galilê lặng yên, chúng con khiêm tốn nài xin…” Sau đó, cộng đoàn khẩn cầu Chúa Giêsu xua tan màn khói mù đang bao phủ khu vực. Lời kinh được đọc trong buổi sinh hoạt đào luyện đức tin tại giáo xứ ngày 13 tháng 10.

Vào lúc 19 giờ ngày 16 tháng 10, chỉ số tiêu chuẩn ô nhiễm không khí trung bình trong 24 giờ tại khu vực trung tâm Singapore đạt mức 225. Theo Cơ quan Môi trường Quốc gia Singapore, ba trong số năm khu vực của đảo quốc này ghi nhận mức ô nhiễm thuộc ngưỡng “rất có hại cho sức khỏe”.

Cùng ngày, bà Grace Fu, Bộ trưởng phụ trách Phát triển Bền vững và Môi trường Singapore, cho biết một phần khói mù bắt nguồn từ các vụ cháy trên đất thuộc quyền quản lý của bảy công ty tại Indonesia. Các công ty này sẽ nhận được thông báo yêu cầu thực hiện biện pháp phòng ngừa theo Đạo luật Ô nhiễm Khói mù Xuyên biên giới của Singapore.

Tình hình tại Kalimantan

Tu sĩ John Wong, thuộc Dòng Anh Em Hèn Mọn (OFM), Tổng Cố vấn phụ trách khu vực Á châu – châu Đại Dương, cho biết tình trạng khói mù đã được đưa ra thảo luận tại cuộc họp của Mạng lưới Phanxicô vì Hòa bình và Sinh thái Toàn diện tại châu Á, diễn ra ở Kota Kinabalu từ ngày 5 đến ngày 11 tháng 10.

Các tham dự viên tập trung phân tích những ảnh hưởng của ô nhiễm không khí đối với các cộng đồng dễ bị tổn thương, đồng thời trao đổi về những hoạt động hỗ trợ của các tu sĩ Phanxicô.

Theo tu sĩ Wong, một tu sĩ Dòng Anh Em Hèn Mọn Capuchin đến từ Kalimantan, Indonesia, cho biết có nơi phải đóng cửa trường học suốt một tháng vì khói mù. Tại những khu vực khác, nhiều gia đình nghèo mất nhà cửa do các vụ cháy đất than bùn.

Tu sĩ Taucen Girsang, OFM, Phụ tá Tổng phụ trách về công lý, hòa bình và bảo vệ công trình sáng tạo, cho biết các tu sĩ tại Indonesia đang cộng tác với các giám mục và thống đốc địa phương. Dòng Anh Em Hèn Mọn và Dòng Anh Em Hèn Mọn Capuchin cũng phối hợp cung cấp nước sạch, đồng thời hỗ trợ xây dựng lại những ngôi nhà bị hỏa hoạn phá hủy tại Kalimantan.

Cuộc họp tập trung vào công tác ứng phó thiên tai, ngăn chặn sự tàn phá môi trường và giảm thiểu nguy cơ xảy ra thảm họa.

Linh mục Pionius Hendi, tu sĩ Dòng Anh Em Hèn Mọn Capuchin và Chủ tịch tổ chức Liên dòng Phanxicô vì Công lý, Hòa bình và Bảo vệ Công trình Sáng tạo tại Indonesia, nhấn mạnh rằng sứ mạng của Giáo hội không thể chỉ giới hạn trong các hoạt động cứu trợ.

Trong phần trả lời bằng văn bản bằng tiếng Indonesia, ngài khẳng định: “Giáo hội không chỉ được mời gọi hiện diện khi thiên tai xảy ra, mà còn phải đấu tranh để những thảm họa có thể phòng tránh không tiếp tục tái diễn.”

Ngài nói thêm: “Chúng ta không chỉ được mời gọi giúp con người vượt qua cuộc khủng hoảng sinh thái, mà còn phải đấu tranh vì một thế giới trong đó con người và toàn thể công trình sáng tạo được sống xứng với phẩm giá của mình.”

Tu sĩ John Wong, hiện làm việc tại Rôma, nhấn mạnh: “Sự đáp trả của gia đình Phanxicô luôn khởi đi từ tình liên đới huynh đệ với những người đau khổ, đặc biệt là người nghèo và những người dễ bị tổn thương.”

Nhắc đến thông điệp Laudato si’ của Đức Giáo hoàng Phanxicô, được công bố năm 2015, ngài nói: “Thông điệp nhắc nhở chúng ta rằng việc chăm sóc công trình sáng tạo phải luôn đi đôi với việc chăm sóc con người. Người nghèo thường là những người đầu tiên gánh chịu hậu quả của sự tàn phá môi trường, dù họ có thể là những người ít góp phần gây ra vấn đề nhất.”

Theo tu sĩ Wong, Thánh ca Tạo vật của Thánh Phanxicô Assisi mời gọi các tu sĩ Phanxicô “hoán cải tâm hồn, đồng thời thay đổi cách sống, sản xuất, tiêu dùng và chăm sóc thế giới đã được trao phó cho chúng ta.”

Ngài nhận định: “Hậu quả của những vụ cháy này vượt qua biên giới quốc gia. Vì thế, khói mù trở thành mối quan tâm chung của toàn khu vực, đòi hỏi tinh thần liên đới, sự hợp tác và ý thức trách nhiệm chung.” Ngài cũng khẳng định việc chăm sóc ngôi nhà chung “là vấn đề đức tin, công lý và trách nhiệm của chúng ta đối với các thế hệ tương lai.”

Lời kêu gọi thay đổi từ Assisi

Từ Assisi, Italia, tu sĩ John-Paul Tan, OFM, người Singapore, Giám đốc Fraternitas — hoạt động tông đồ của dòng dành cho người trẻ trưởng thành — chia sẻ: “Trong những ngày gần đây, tôi luôn nghĩ đến tình trạng khói mù và những đau khổ mà biết bao người đang phải gánh chịu.”

Ngài đặt câu hỏi: “Làm thế nào để các nguồn tài nguyên thiên nhiên được nhìn nhận như một ân ban và tài sản chung, cần được chăm sóc, quản lý và bảo vệ trước sự khai thác quá mức cũng như những hành vi lạm dụng?”

Tu sĩ Tan đề xuất tận dụng những cây cọ dầu già để sản xuất bột giấy, giấy, vật liệu phủ đất và ván dăm, thay vì đốt bỏ. Ngài giải thích: “Nguồn nguyên liệu tái tạo từ những cây cọ dầu già luôn sẵn có.”

Ngài nhấn mạnh: “Sự hoán cải của những người có quyền quyết định và nguồn lực, cùng với sự thay đổi trong nhận thức chung của cộng đồng, là điều thiết yếu để chúng ta có thể ứng phó hiệu quả với cuộc khủng hoảng sinh thái đang diễn ra ngay trước mắt.”

Không khí trong lành là lợi ích chung

Bà G. Clare Westwood, Giám đốc khu vực của Ủy ban Giám mục Công giáo về Công lý đối với Công trình Sáng tạo tại Malaysia, Singapore và Brunei, nhận định: “Khói mù là một dạng ô nhiễm không khí. Tình trạng này xâm phạm quyền được sống trong môi trường an toàn và quyền được bảo vệ sức khỏe của mỗi người. Khi ô nhiễm khiến người dân không thể làm việc hoặc trẻ em không thể đến trường, quyền mưu sinh và quyền được giáo dục cũng bị ảnh hưởng.”

Bà cũng viện dẫn thông điệp Laudato si’, trong đó Đức Giáo hoàng Phanxicô bày tỏ mối quan ngại về ô nhiễm không khí và khẳng định khí hậu là lợi ích chung của nhân loại.

Tu sĩ John Wong nhấn mạnh: “Chúng tôi liên đới với những người đang chịu đau khổ và tìm cách cộng tác với các bên để ngăn chặn những tổn hại tiếp diễn, chăm sóc những người bị ảnh hưởng, đồng thời xây dựng một tương lai bền vững hơn.”