ĐTC Lêô XIV tiếp kiến chung 02.08.2026: “Chiến tranh không xây dựng hòa bình”

03/09/2026 MULTIMEDIA, THỜI SỰ

Tại buổi Tiếp kiến chung ở Quảng trường Thánh Phêrô, Đức Lêô XIV bắt đầu loạt bài giáo lý về Hiến chế mục vụ Gaudium et spes. Ngài kêu gọi cộng đoàn Giáo hội đảm nhận những lệch lạc của thời đại: sự tiến bộ chỉ dành cho một số ít, sự phân phối của cải bất công, và ảo tưởng “cho rằng chiến tranh là con đường hữu hiệu để xây dựng hòa bình”. Đức Thánh Cha khẳng định: “Không thể cứ đứng ngoài như những khán giả thờ ơ; trái lại, cần lắng nghe bằng con tim và để cho mình được chất vấn”.

Benedetta Capelli – Vatican

Từ Đền thờ Thánh Phêrô đến Quảng trường Thánh Phêrô. Sau tháng Tám nóng bức, buổi Tiếp kiến chung của Đức Thánh Cha trở lại không gian hình bán nguyệt do Bernini thiết kế.

Việc di chuyển địa điểm này cũng trùng với thời điểm bắt đầu một loạt bài giáo lý dành cho Gaudium et spes, Hiến chế mục vụ được Đức Giáo hoàng Phaolô VI công bố ngày 7 tháng 12 năm 1965. Qua văn kiện này, Công đồng Vatican II muốn đào sâu mối tương quan giữa Giáo hội và thế giới đương đại.

Ngồi trên xe giáo hoàng, Đức Lêô XIV chào khoảng 20.000 tín hữu tham dự buổi Tiếp kiến chung.

Những dòng đầu tiên của văn kiện Công đồng nhắc rằng Giáo hội cảm nhận như của chính mình “niềm vui và hy vọng, nỗi buồn và lo âu của con người thời nay, nhất là của người nghèo và tất cả những ai đau khổ”. Theo Đức Thánh Cha, đó chính là sự “chia sẻ với nhân loại”, con đường mà Đức Kitô đòi hỏi Giáo hội phải bước đi.

“Đó là một sự chia sẻ mời gọi chúng ta thoát khỏi mọi thái độ thụ động và dửng dưng trước những biến cố đang diễn ra, trước lịch sử và cuộc sống của con người, nhất là trước những thay đổi nhanh chóng và sâu sắc mà chúng ta đang trải nghiệm hôm nay.”

Đảm nhận những khó khăn của người khác

Đức Lêô nhấn mạnh rằng “không thể cứ đứng ngoài như những khán giả thờ ơ; trái lại, cần lắng nghe bằng con tim, để cho mình được chất vấn và dấn thân”.

“Các tín hữu được mời gọi đảm nhận những khó khăn của anh chị em mình, nhất là những người đang bị đè bẹp bởi bất công, kỳ thị và bạo lực. Quả thật, chỉ trong sự chia sẻ và dấn thân, chúng ta mới có thể đi đến những câu trả lời thích đáng, luôn được nâng đỡ bởi niềm xác tín rằng ‘những đau khổ đời này không đáng kể so với vinh quang sắp được tỏ hiện nơi chúng ta’.”

Vạch trần những nghịch lý

Đọc những dấu chỉ của thời đại và giải thích chúng dưới ánh sáng Tin Mừng, như Gaudium et spes nhắc nhở, có nghĩa là — theo Đức Lêô XIV — mời gọi Giáo hội “không ngừng dấn thân vào việc hoán cải”, để làm chứng rằng Giáo hội không bị thúc đẩy bởi những tham vọng trần thế, nhưng muốn tiếp tục công trình của Đức Kitô.

Người đã đến trong thế gian “để làm chứng cho sự thật, để cứu chứ không phải để kết án, để phục vụ chứ không phải để được phục vụ”.

Phục vụ những người đang gặp khó khăn và trở nên người thân cận với người nghèo, theo Đức Thánh Cha, không chỉ là “một thái độ đơn thuần mang tính luân lý”.

Ngài nhắc lại lời Đức Giáo hoàng Phanxicô rằng:

“Ưu tiên dành cho người nghèo trước hết là một phạm trù thần học, trước khi là một phạm trù văn hóa, xã hội học, chính trị hay triết học… Chúng ta được mời gọi nhận ra Đức Kitô nơi họ.”

Đức Lêô XIV nói tiếp:

“Sự chia sẻ Kitô giáo đòi hỏi chúng ta đảm nhận thực tại, đồng thời vạch trần những nghịch lý đang đặc trưng cho đời sống cá nhân và xã hội của thế giới đương đại.”

Chiến tranh để đạt tới hòa bình?

Đức Thánh Cha làm cho những lời trên trở nên cụ thể bằng những ví dụ về các nghịch lý của thời đại.

Ngài đề cập đến “sự tiến bộ khoa học và kỹ thuật, mang lại ngày càng nhiều khả năng mới, nhưng chỉ dành cho một số người”, và không phải lúc nào cũng phục vụ con người.

Ngài cũng nói đến sự mất phương hướng trước “những quy luật của đời sống xã hội”: dù các quy luật ấy khá rõ ràng, con người vẫn phải đối diện với nhiều bất định.

Trong khi của cải và các cơ hội ngày càng gia tăng, một phần nhân loại vẫn phải sống trong đói nghèo và khốn cùng.

Đức Thánh Cha đặc biệt lưu ý đến một nghịch lý khác:

“Hoặc chúng ta cùng nhận thức rằng tương lai của hành tinh đang bị đe dọa, nhưng đồng thời lại không có khả năng từ bỏ việc tiêu thụ ích kỷ và ảo tưởng rằng chiến tranh là một con đường hữu hiệu để xây dựng hòa bình.”

Loan báo Tin Mừng để trở nên gần gũi

Từ đó, Đức Lêô XIV nhắc đến vai trò của Giáo hội trong “một thời đại được đánh dấu bởi những biến chuyển sâu rộng, từ đó phát sinh những mất cân bằng đáng lo ngại”.

Giáo hội được mời gọi phục vụ con người bằng cách “lắng nghe và đón nhận những câu hỏi sâu xa nhất trong tâm hồn con người cũng như những khát vọng đang cư ngụ nơi họ”, đồng thời chỉ ra Đức Kitô là chìa khóa, là trung tâm và là cùng đích của toàn bộ lịch sử nhân loại.

Đức Thánh Cha kết luận:

“Anh chị em thân mến, niềm vui và hy vọng — gaudium et spes — hãy trở thành những nét đặc trưng của một Giáo hội loan báo và làm chứng cho Tin Mừng, bằng cách trở nên gần gũi với những người nam và người nữ của thời đại chúng ta.”

Những lời chào bằng các ngôn ngữ

Trong phần chào thăm bằng tiếng Anh, Đức Thánh Cha hướng đến phái đoàn của Nền tảng Liên tôn về Đối thoại và Hợp tác trong thế giới Ả Rập. Ngài bày tỏ sự trân trọng đối với việc phái đoàn này đồng hành với hoạt động của Trung tâm Quốc tế Vua Abdullah bin Abdulaziz về Đối thoại Liên tôn và Liên văn hóa.

Khi chào các tín hữu Ba Lan, Đức Lêô nhắc đến việc bắt đầu năm học mới. Ngài cầu chúc rằng:

“Việc tham dự các lớp giáo lý tôn giáo và giáo lý đức tin có thể mở rộng chân trời, đào sâu sự hiểu biết về Thiên Chúa và thế giới, đồng thời chuẩn bị để lãnh nhận các bí tích cách sinh hoa trái và tham gia vào đời sống cộng đoàn.”

Với các tín hữu nói tiếng Italia, Đức Thánh Cha nhắc đến lễ nhớ Thánh Giáo hoàng Grêgôriô Cả, được cử hành vào ngày hôm sau. Thi hài của vị Giáo hoàng này hiện được an táng tại Đền thờ Thánh Phêrô.

Đức Lêô giải thích rằng Thánh Grêgôriô được gọi là “Cả” vì ngài đã có thể trở thành một vị mục tử trong những thời kỳ khó khăn đối với cả xã hội lẫn Giáo hội.

“Sự cao cả ấy đã kín múc sức mạnh và nghị lực từ một đức tin sống động vào Đức Kitô.”

Gặp gỡ các vận động viên Athletica Vaticana

Tại buổi Tiếp kiến chung sáng 2 tháng 9 tại Quảng trường Thánh Phêrô, Đức Lêô XIV gặp phái đoàn Athletica Vaticana vừa tham dự Đại hội Thể thao Địa Trung Hải tại Taranto.

Các vận động viên đã tặng Đức Thánh Cha một cây vợt và một chiếc áo đua xe đạp, có chữ ký của nhiều vận động viên đến từ 26 quốc gia tham dự Đại hội. Các bộ môn xe đạp, đấu kiếm và padel được Athletica Vaticana tham dự nhằm thể hiện tinh thần tình bạn, huynh đệ và gặp gỡ giữa các dân tộc.

Trong số các vận động viên có Daniele Fontana, người thi đấu môn đấu kiếm cho Vatican. Bà Alessandra Turco, Giám đốc Liên đoàn Padel Vatican, nhấn mạnh rằng thể thao giúp thể hiện tinh thần thi đấu “cùng với” chứ không “chống lại” đối thủ, theo định hướng Đức Thánh Cha đã đề ra.

Cũng hiện diện tại buổi Tiếp kiến là khoảng 50 thành viên Hiệp hội Văn hóa Bystrzanki từ Bystra Podhalańska, Ba Lan, nhân kỷ niệm 60 năm thành lập. Nhóm gìn giữ truyền thống văn hóa vùng Podhale, nơi gắn liền với ký ức tuổi trẻ của Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II. Cha Mateusz Wójcik đã tặng Đức Thánh Cha một chiếc mũ truyền thống và một dây các phép mang họa tiết địa phương.

Đức Lêô XIV cũng gặp các thành viên nhóm “Lads at larks” của Anh, những người đi bộ trên tuyến Via Francigena để nâng cao nhận thức về việc phòng ngừa ung thư tuyến tiền liệt và tuyến tụy.

Ngoài ra, Đức Thánh Cha nhận một bức tranh của họa sĩ Fulvia Picchianti, mô tả Đức Trinh Nữ Maria giữa các vì sao và làn khói trắng trong ngày Đức Lêô XIV được bầu chọn.