Đức Thánh Cha Lêô XIV bổ nhiệm lãnh đạo mới tại Đền thờ Thánh Phêrô và Bộ Phụng tự

Một tuần sau khi chuyển Hồng y Mauro Gambetti khỏi các chức vụ tại Đền thờ Thánh Phêrô, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã bổ nhiệm người kế nhiệm. Theo thông cáo của Tòa Thánh ngày 10/10, Đức Tổng Giám mục Vittorio Francesco Viola, O.F.M., nguyên Tổng Thư ký Bộ Phụng tự và Kỷ luật các Bí tích, được bổ nhiệm làm Tổng Đại diện của Đức Thánh Cha tại Quốc gia Thành Vatican, Giám quản Đền thờ Thánh Phêrô và Chủ tịch Cơ quan Quản trị Đền thờ Thánh Phêrô. Thay thế ngài tại Bộ Phụng tự là Đức Tổng Giám mục Aurelio García Macías, người Tây Ban Nha, nguyên Phó Tổng Thư ký của Bộ.

Trước đó, ngày 3/10, Đức Thánh Cha đã chuyển Hồng y Mauro Gambetti đến Tổng Giáo phận Chieti-Vasto mà chưa công bố người kế nhiệm, khiến giới quan sát tại Rôma đưa ra nhiều dự đoán. Việc bổ nhiệm mới đánh dấu sự chuyển giao từ một tu sĩ Phanxicô Viện Tu sang một tu sĩ Phanxicô thuộc Dòng Anh Em Hèn Mọn tại Đền thờ Thánh Phêrô, đồng thời đưa một vị giám mục Tây Ban Nha lên vị trí Tổng Thư ký Bộ Phụng tự.

Đức Tổng Giám mục Vittorio Viola: Nhà phụng vụ xuất thân từ Assisi

Đức Tổng Giám mục Vittorio Francesco Viola sinh năm 1965 tại Biella, Italia. Ngài gia nhập Tỉnh dòng Umbria thuộc Dòng Anh Em Hèn Mọn năm 1991 và được thụ phong linh mục năm 1993. Ngài từng giảng dạy phụng vụ tại Đại học Giáo hoàng Thánh Anselmô và Học viện Thần học Assisi, đồng thời đảm trách Caritas tại đây. Trong chuyến viếng thăm Assisi năm 2013, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã gặp ngài.

Năm 2014, ngài được bổ nhiệm làm Giám mục Tortona. Đến tháng 5/2021, ngài được gọi về Rôma làm Tổng Thư ký Bộ Phụng tự, với tước hiệu Tổng Giám mục. Việc bổ nhiệm diễn ra cùng đợt với việc Đức Tổng Giám mục Arthur Roche được bổ nhiệm làm Tổng trưởng Bộ. Trên cương vị Tổng Thư ký, Đức Tổng Giám mục Viola tham gia điều hành công việc của Bộ, trong đó có việc triển khai Tự sắc Traditionis custodes của Đức Giáo hoàng Phanxicô, được ban hành hai tháng sau khi ngài nhận nhiệm vụ.

Đức Tổng Giám mục Aurelio García Macías: Từ Valladolid đến trung tâm điều hành phụng vụ

Đức Tổng Giám mục Aurelio García Macías sinh ngày 28/3/1965 tại Pollos, thuộc tỉnh Valladolid, Tây Ban Nha. Ngài được thụ phong linh mục cho Tổng Giáo phận Valladolid ngày 20/9/1992. Ngài tốt nghiệp triết học tại Đại học Salamanca và lấy bằng tiến sĩ phụng vụ tại Học viện Phụng vụ thuộc Đại học Giáo hoàng Thánh Anselmô ở Rôma, với luận án nghiên cứu về nghi thức truyền chức linh mục trong các nghi lễ Byzantine và Rôma.

Tại giáo phận quê nhà, ngài từng làm đại diện phụ trách phụng vụ từ năm 1997 và Giám đốc Đại Chủng viện Valladolid trong giai đoạn 2011–2015. Năm 2010, Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI bổ nhiệm ngài làm cố vấn cho Bộ Phụng tự. Năm 2015, ngài chuyển đến Rôma làm việc tại Bộ; năm 2016, ngài được bổ nhiệm làm viên chức phụ trách một văn phòng của Bộ. Đến tháng 5/2021, Đức Giáo hoàng Phanxicô bổ nhiệm ngài làm Phó Tổng Thư ký, đồng thời trao tước hiệu giám mục và Tòa hiệu tòa Rotdon. Ngài được thụ phong giám mục tại Nhà thờ Chính tòa Valladolid ngày 11/7/2021, do Đức Hồng y Ricardo Blázquez chủ phong.

Đức Tổng Giám mục García Macías từng giữ chức Chủ tịch Hiệp hội các Giáo sư Phụng vụ Tây Ban Nha. Ngài cũng dịch sang tiếng Tây Ban Nha tác phẩm Phụng vụ và vẻ đẹp của Đức Tổng Giám mục Piero Marini, người từng làm thư ký cho Đức Tổng Giám mục Annibale Bugnini và phụ trách các nghi lễ của Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II.

Trong tháng 9/2026, khi phát biểu với 49 giám mục mới được bổ nhiệm tại các vùng truyền giáo, Đức Tổng Giám mục García Macías đã cảnh báo về nguy cơ hội nhập văn hóa phụng vụ thiếu phân định. Ngài nhấn mạnh rằng việc thêm một bài hát truyền thống hay đưa một điệu múa vào phụng vụ là chưa đủ, đồng thời lưu ý đến những nguy cơ của chủ nghĩa hỗn hợp tôn giáo và việc biến phụng vụ thành trình diễn văn hóa. Theo ngài, phụng vụ thuộc về Đức Kitô và Hội Thánh, vì thế việc thích nghi phải tôn trọng bản chất và các quy định của phụng vụ.

Sự tiếp nối trong Bộ Phụng tự và Kỷ luật các Bí tích

Việc bổ nhiệm Đức Tổng Giám mục García Macías làm Tổng Thư ký cho thấy sự tiếp nối đáng kể trong cơ cấu lãnh đạo Bộ Phụng tự được hình thành năm 2021. Đức Hồng y Arthur Roche vẫn giữ chức Tổng trưởng; Đức Tổng Giám mục Viola rời Bộ để đảm nhận các trách nhiệm mới tại Đền thờ Thánh Phêrô, còn vị Phó Tổng Thư ký đã cộng tác với ngài trong khoảng năm năm nay tiếp nhận vị trí Tổng Thư ký.

Theo phân tích của trang Infovaticana, việc thay đổi nhân sự này chưa cho thấy một sự chuyển hướng rõ rệt trong chính sách phụng vụ của Tòa Thánh. Đức Tổng Giám mục García Macías đã phục vụ Bộ dưới thời Đức Hồng y Robert Sarah và sau đó dưới thời Đức Hồng y Arthur Roche, hai vị Tổng trưởng có những định hướng khác nhau trong một số vấn đề phụng vụ. Việc ngài tiếp tục được bổ nhiệm vào vị trí lãnh đạo cho thấy kinh nghiệm và sự liên tục trong hoạt động điều hành của Bộ.

Một trong những vấn đề được quan tâm là việc áp dụng Tự sắc Traditionis custodes, ban hành ngày 16/7/2021, liên quan đến việc sử dụng Sách lễ Rôma năm 1962. Trong thời gian Đức Tổng Giám mục García Macías làm Phó Tổng Thư ký, Bộ đã công bố các giải đáp về việc áp dụng văn kiện này vào tháng 12/2021. Đến tháng 2/2023, một văn bản của Tòa Thánh quy định việc xin miễn chuẩn đối với một số trường hợp cử hành Thánh lễ theo Sách lễ năm 1962 thuộc thẩm quyền của Tòa Thánh.

Tháng 7/2026, Đức Hồng y Arthur Roche được cho là đã nói rằng Đức Thánh Cha Lêô XIV sẽ không đảo ngược các hạn chế liên quan đến Thánh lễ theo Sách lễ năm 1962. Tuy nhiên, việc Đức Tổng Giám mục García Macías được bổ nhiệm làm Tổng Thư ký tự nó không đủ để kết luận về những quyết định phụng vụ trong tương lai của Đức Thánh Cha.

Đền thờ Thánh Phêrô và những thách đố trong nhiệm vụ mới

Trong khi đó, Đức Tổng Giám mục Vittorio Viola sẽ tiếp nhận trách nhiệm điều hành tại Đền thờ Thánh Phêrô trong bối cảnh cơ cấu quản trị và kinh hội của Đền thờ đã trải qua những căng thẳng dưới thời Hồng y Mauro Gambetti. Với vai trò Tổng Đại diện của Đức Thánh Cha tại Quốc gia Thành Vatican, Giám quản Đền thờ Thánh Phêrô và Chủ tịch Cơ quan Quản trị Đền thờ, ngài sẽ đảm nhận những nhiệm vụ liên quan đến đời sống phụng vụ, quản trị và hoạt động của một trong những trung tâm hành hương quan trọng nhất của Giáo hội Công giáo.

Các bổ nhiệm mới diễn ra trong bối cảnh Đức Thánh Cha Lêô XIV đang tiếp nhận ý kiến của nhiều vị Hồng y và giám mục về những vấn đề phụng vụ, trong đó có việc chăm sóc mục vụ cho các tín hữu gắn bó với hình thức cử hành Thánh lễ trước cuộc cải tổ phụng vụ sau Công đồng Vaticanô II. Tuy nhiên, cần phân biệt giữa những cuộc gặp gỡ, các ý kiến được trình bày với Đức Thánh Cha và những quyết định chính thức của Tòa Thánh.

Nhìn chung, việc Đức Tổng Giám mục Viola được bổ nhiệm tại Đền thờ Thánh Phêrô và Đức Tổng Giám mục García Macías đảm nhận chức Tổng Thư ký Bộ Phụng tự đánh dấu một đợt điều chỉnh nhân sự quan trọng tại Giáo triều Rôma. Những bổ nhiệm này vừa đặt ra các trách nhiệm mới trong việc quản trị Đền thờ Thánh Phêrô, vừa duy trì sự liên tục trong bộ máy điều hành phụng vụ của Tòa Thánh. Những định hướng cụ thể của Đức Thánh Cha Lêô XIV đối với các vấn đề phụng vụ sẽ cần được đánh giá qua những văn kiện và quyết định chính thức trong thời gian tới.