Đức Thánh Cha Lêô XIV tại Nam Mỹ: 12 ngày, 3 quốc gia, 14 điểm đến

Tòa Thánh vừa công bố chương trình chi tiết chuyến tông du Nam Mỹ của Đức Thánh Cha Lêô XIV, diễn ra từ ngày 6 đến 17 tháng 11, qua ba quốc gia Uruguay, Argentina và Peru. Đây sẽ là chuyến công du quốc tế dài nhất trong triều đại của Đức Thánh Cha cho đến nay, với khoảng 20 chặng di chuyển bằng máy bay và trực thăng, cùng hàng loạt cuộc gặp gỡ với chính quyền, xã hội dân sự, các cộng đoàn Giáo hội, người nghèo, người bệnh, tù nhân, giới trẻ, các nhà giáo dục và các dân tộc bản địa.

Chuyến đi cũng mang một ý nghĩa rất riêng đối với Đức Thánh Cha, bởi ngài sẽ trở lại Peru, nơi ngài từng phục vụ hơn hai thập niên, đặc biệt là Giáo phận Chiclayo – giáo phận mà ngài từng là mục tử và vẫn luôn được ngài nhắc đến với tình cảm thân thương. Đây cũng là hành trình nối kết những trung tâm chính trị, xã hội và thiêng liêng của Nam Mỹ, từ thủ đô Montevideo, Buenos Aires, Lima đến những vùng ngoại vi, các đền thánh, miền quê và khu vực Amazon.

Ngày 6 tháng 11, Đức Thánh Cha sẽ rời Roma/Fiumicino lúc 7 giờ sáng và đến Montevideo, Uruguay, lúc 16 giờ 30 theo giờ địa phương. Sau nghi thức đón tiếp tại sân bay, ngài sẽ tham dự lễ đón chính thức tại Quảng trường Độc lập và gặp gỡ chính quyền, xã hội dân sự cùng ngoại giao đoàn. Ngài cũng sẽ đến thăm Tổng thống Yamandú Orsi tại Tòa nhà José Artigas, trước khi cử hành Kinh Chiều với các giám mục, linh mục, phó tế, tu sĩ nam nữ và chủng sinh tại Nhà thờ Chính tòa Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội và hai Thánh Philipphê và Giacôbê.

Ngày 7 tháng 11, Đức Thánh Cha sẽ đến Paysandú, thành phố lớn thứ ba của Uruguay, để cử hành Thánh lễ đầu tiên của chuyến tông du tại Công viên Paris-London lúc 10 giờ. Trở về Montevideo, ngài sẽ đến giáo xứ Đức Mẹ Guadalupe để gặp gỡ cộng đồng Casavalle, một khu vực ngoại vi đang đối diện với nhiều khó khăn kinh tế và xã hội. Tiếp đó là cuộc gặp với giới giáo dục tại Đại học Công giáo Uruguay và buổi canh thức cầu nguyện với giới trẻ tại Sân vận động Centenario.

Ngày 8 tháng 11, Đức Thánh Cha đến Florida, nơi được xem là một trong những cái nôi của quốc gia Uruguay vì là nơi Tuyên ngôn Độc lập được công bố năm 1825. Tại đây có Đền thánh Đức Mẹ Ba Mươi Ba, Đấng Bảo trợ Uruguay. Trong một đất nước được xem là một trong những xã hội thế tục hóa sâu rộng nhất tại Mỹ Latinh, lòng sùng kính Đức Maria vẫn là một nét đặc biệt gắn liền với lịch sử và căn tính dân tộc. Đức Thánh Cha sẽ cử hành Thánh lễ tại quảng trường trước Nhà thờ Chính tòa, dùng bữa với các giám mục, rồi lên đường đến Buenos Aires, Argentina.

Tại thủ đô Argentina, nơi Đức Giáo hoàng Phanxicô đã sinh ra và từng phục vụ với tư cách Tổng Giám mục, Đức Thánh Cha Lêô XIV sẽ được đón tiếp vào chiều ngày 8 tháng 11. Ngài sẽ viếng Đài tưởng niệm Tướng José de San Martín và các đạo quân giành độc lập tại Quảng trường San Martín, sau đó gặp Tổng thống Javier Milei tại Phủ Tổng thống Casa Rosada. Buổi tối, Đức Thánh Cha sẽ gặp gỡ chính quyền, xã hội dân sự và ngoại giao đoàn tại Trung tâm Văn hóa Palacio Libertad.

Ngày 9 tháng 11, ngài đến Claypole, cách trung tâm Buenos Aires khoảng 26 km về phía nam, để thăm Pequeño Cottolengo Don Orione, một trung tâm bác ái lớn của gia đình Orionino, nơi chăm sóc người bệnh và những người dễ bị tổn thương. Đây cũng là nơi Đức Giáo hoàng Phanxicô từng nhiều lần đến thăm khi còn là Tổng Giám mục Buenos Aires. Sau đó, Đức Thánh Cha trở lại thủ đô để cử hành Thánh lễ tại khu vực Đài tưởng niệm người Tây Ban Nha, gặp gỡ giới lao động tại Đại học Công giáo Argentina, đối thoại với các vị lãnh đạo Kitô giáo và các truyền thống tôn giáo tại Palacio San Martín, rồi cử hành Kinh Chiều với hàng giám mục Argentina và các nhóm hiệp hành tại Nhà thờ Chính tòa Chúa Ba Ngôi.

Ngày 10 tháng 11, Đức Thánh Cha đến Córdoba. Tại đây, ngài cử hành Thánh lễ trên quảng trường của Trường Hàng không Quân sự, gặp gỡ các giám mục và hàng giáo sĩ Argentina tại Nhà thờ Chính tòa Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời, rồi trở về Buenos Aires để chủ sự buổi canh thức với giới trẻ tại Đài tưởng niệm người Tây Ban Nha.

Trước khi rời Argentina ngày 11 tháng 11 để đến Peru, Đức Thánh Cha sẽ đến khu phức hợp nhà tù liên bang Buenos Aires, nơi Đức Tổng Giám mục Bergoglio trước đây từng cử hành Thánh lễ vào các ngày Thứ Năm Tuần Thánh. Sau đó, ngài hành hương đến Đền thánh Đức Mẹ Luján, trung tâm thiêng liêng của Argentina và là nơi lưu giữ ảnh tượng Đức Mẹ Luján, Đấng Bảo trợ quốc gia. Tại đây, ngài sẽ cử hành Thánh lễ lúc 10 giờ.

Từ Buenos Aires, Đức Thánh Cha lên đường đến Lima. Máy bay khởi hành lúc 14 giờ và đến Căn cứ Không quân Hải quân Callao lúc 17 giờ 30. Sau nghi thức đón tiếp, ngài sẽ đến Phủ Tổng thống và gặp Tổng thống Keiko Fujimori, rồi gặp chính quyền, xã hội dân sự và ngoại giao đoàn tại Nhà hát Quốc gia.

Ngày 12 tháng 11, chương trình bắt đầu tại Nhà nguyện của Tòa Tổng Giám mục Lima, nơi Đức Thánh Cha gặp các giám mục Peru. Sau đó, ngài cử hành Giờ Kinh giữa ngày tại Vương cung thánh đường Chính tòa Thánh Gioan Tông đồ và Thánh sử với các linh mục, tu sĩ, chủng sinh, các nhóm hiệp hành và hội đồng mục vụ.

Một trong những thời điểm được mong đợi nhất sẽ là cuộc gặp gỡ về “Những thách đố và hy vọng cho tương lai của dân tộc Peru” tại quảng trường trước Nhà thờ Chính tòa. Buổi tối, Đức Thánh Cha sẽ gặp gỡ giới trẻ và sinh viên trong buổi canh thức cầu nguyện tại Sân vận động Monumental de Lima.

Ngày 13 tháng 11 mang một ý nghĩa đặc biệt đối với Đức Thánh Cha Lêô XIV, khi ngài trở về Chiclayo – giáo phận mà ngài từng phục vụ và được người dân trìu mến gọi là “cha Roberto”. Ngài sẽ cử hành Thánh lễ tại khu vực Pampas de Pimentel, sau đó thăm Nhà nguyện Thánh Oscar Romero. Tại Đền thánh Đức Mẹ Hòa Bình, ngài gặp gỡ hàng giáo sĩ, các nhóm hiệp hành và hội đồng mục vụ, rồi đến Đại học Công giáo Santo Toribio de Mogrovejo để gặp gỡ giới đại học. Buổi tối, ngài dùng bữa với các linh mục Giáo phận Chiclayo.

Ngày 14 tháng 11, Đức Thánh Cha sẽ chủ sự nghi thức đội triều thiên cho Đức Mẹ Vô Nhiễm tại Nhà thờ Chính tòa Santa Maria ở trung tâm lịch sử Chiclayo. Sau đó, ngài đi trực thăng đến vùng nông thôn Santa Cruz de Succhabamba để cử hành Thánh lễ. Trở lại Chiclayo, vào cuối buổi chiều, ngài chủ sự giờ cầu nguyện với cộng đoàn Công giáo nhân dịp bế mạc Năm Thánh kính Thánh Toribio de Mogrovejo tại đền thánh mang tên ngài.

Ngày 15 tháng 11, hành trình chuyển sang vùng Andes và Amazon. Đức Thánh Cha đến Cusco, thành phố nằm ở độ cao khoảng 3.400 mét, nơi ngài gặp các tín hữu và đại diện lòng đạo đức bình dân tại Công viên Khảo cổ Quốc gia Saqsaywaman. Gần trưa, ngài đọc kinh Truyền Tin trước Vương cung thánh đường Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời.

Sau đó, Đức Thánh Cha bay đến Pucallpa, trung tâm của vùng Amazon Peru bên bờ sông Ucayali. Tại đây, ngài gặp các nhà truyền giáo và đại diện các dân tộc Amazon tại Malecón Puerto Callao, rồi cử hành Thánh lễ tại Khu liên hợp Thể thao Vùng Ucayali. Buổi tối, ngài trở về Lima.

Ngày 16 tháng 11, ngày cuối cùng tại Peru, Đức Thánh Cha sẽ đến Callao, vùng ngoại vi nghèo mà trước đây ngài từng làm Giám quản Tông tòa. Tại đây, ngài thăm các nhân viên và những người được chăm sóc tại Nhà các Nữ tu nhỏ của những người cao tuổi bị bỏ rơi. Chuyến tông du sẽ kết thúc bằng Thánh lễ tại Căn cứ Không quân Las Palmas, phía nam Lima. Sau nghi thức tiễn biệt, Đức Thánh Cha lên máy bay lúc 13 giờ 45 để trở về Roma và dự kiến đến Fiumicino lúc 10 giờ 25 ngày 17 tháng 11.

Cùng với chương trình chuyến tông du, Tòa Thánh cũng công bố biểu trưng và khẩu hiệu của ba chặng.

Tại Uruguay, khẩu hiệu “Ta loan báo cho anh em một niềm vui lớn” gợi lại lời thiên thần loan báo cho các mục đồng tại Bêlem. Logo đặt Đức Kitô chịu đóng đinh và phục sinh ở trung tâm, cùng Đức Thánh Cha và Đức Mẹ Ba Mươi Ba, phía trên là Mặt Trời Tháng Năm, biểu tượng gắn với căn tính quốc gia Uruguay.

Tại Argentina, logo là một vòng tròn gồm nhiều hình người với những hình dạng, kích thước và màu sắc khác nhau, được quy tụ thành một tổng thể duy nhất. Khẩu hiệu “Bienvenidos todos. Vayan y anuncien” – “Chào mừng tất cả mọi người. Hãy ra đi và loan báo” – diễn tả lời mời gọi mỗi người nhận ra mình thuộc về một dân tộc duy nhất và cùng tham dự vào sứ mạng loan báo Tin Mừng.

Tại Peru, logo kết hợp các yếu tố lịch sử, nghệ thuật và truyền thống đức tin của đất nước, nổi bật với bản đồ Peru được phủ bóng chim bồ câu Chúa Thánh Thần. Ở trung tâm là hình ảnh Đức Thánh Cha tươi cười, bên cạnh các vị thánh tiêu biểu của truyền thống Peru: Thánh Rosa Lima, Thánh Toribio de Mogrovejo, Thánh Martinô de Porres, Thánh Phanxicô Solano và Thánh Gioan Macías. Khẩu hiệu “Abramos el corazón” – “Hãy mở rộng con tim” – là lời mời gọi mở lòng với Thiên Chúa, để đức tin được canh tân, Tin Mừng được loan báo, và con đường hiệp nhất cùng hòa bình được rộng mở.

Chuyến tông du 12 ngày qua Uruguay, Argentina và Peru vì thế không chỉ là một hành trình ngoại giao hay mục vụ với lịch trình dày đặc. Đó còn là một cuộc hành hương của vị mục tử đến với những con người và vùng đất mang nhiều ký ức của Giáo hội, từ các trung tâm đô thị đến những vùng ngoại vi, từ các đền thánh đến Amazon, từ những người trẻ đến người nghèo, người bệnh, tù nhân và các dân tộc bản địa. Trong tất cả những cuộc gặp gỡ ấy, hình ảnh người gieo Tin Mừng vẫn nổi bật: đi đến với mọi người, lắng nghe, đồng hành và mở ra những con đường để niềm hy vọng của Đức Kitô được bén rễ và sinh hoa trái giữa lòng các dân tộc.