Phép lạ Thánh Thể là gì trong Giáo hội Công giáo?

Khi tìm hiểu đức tin Công giáo, nhiều người thường được giới thiệu về các phép lạ Thánh Thể như những dấu chỉ hữu hình giúp con người hiểu sâu hơn điều đang xảy ra trong mỗi Thánh lễ. Tuy nhiên, giữa rất nhiều câu chuyện về phép lạ Thánh Thể được lưu truyền qua nhiều thế kỷ, không phải tất cả đều giống nhau, cũng không phải mọi trường hợp đều đã được Giáo hội chính thức xác nhận.

Vậy phép lạ Thánh Thể thực sự là gì? Điều gì xảy ra trong một phép lạ như thế?

Trước hết, mọi sự đều bắt đầu từ Thánh lễ.

Trong phần Kinh nguyện Thánh Thể, linh mục lặp lại lời của Đức Giêsu trong Bữa Tiệc Ly: “Tất cả anh em hãy nhận lấy mà ăn: vì này là Mình Thầy, sẽ bị nộp vì anh em.”

Theo Giáo lý Hội Thánh Công giáo, qua việc truyền phép bánh và rượu, “toàn thể bản thể của bánh biến đổi thành bản thể Mình Đức Kitô, Chúa chúng ta, và toàn thể bản thể của rượu biến đổi thành bản thể Máu Người” (GLHTCG, số 1376).

Giáo hội gọi mầu nhiệm này là sự biến đổi bản thể.

Điều đó có nghĩa là sau lời truyền phép, bánh và rượu không còn là bánh và rượu xét theo bản thể nữa, nhưng thực sự trở thành Mình và Máu Đức Kitô. Tuy nhiên, những gì giác quan con người nhận thấy bên ngoài vẫn không thay đổi.

Bánh vẫn có hình dáng, mùi vị và những đặc tính bên ngoài của bánh; rượu vẫn giữ những đặc tính mà con người có thể nhận biết bằng giác quan.

Nói cách khác, điều thay đổi không phải là vẻ bên ngoài, nhưng là chính bản thể.

Đây là một mầu nhiệm vượt quá khả năng của giác quan và lý trí tự nhiên. Con mắt con người không nhìn thấy sự biến đổi ấy. Bàn tay không thể chạm vào một sự khác biệt bên ngoài. Lưỡi vẫn cảm nhận bánh như bánh.

Nhưng đức tin tuyên xưng rằng Đức Kitô thực sự hiện diện.

Thánh Tôma Aquinô, trong bài thánh ca về Thánh Thể, đã diễn tả mầu nhiệm ấy bằng một lời rất đẹp: điều các giác quan không thể nhận biết, đức tin giúp chúng ta đón nhận.

Vì thế, xét theo một nghĩa sâu xa, mỗi Thánh lễ đều là một hành động kỳ diệu của Thiên Chúa. Qua quyền năng của Người, bánh và rượu trở thành Mình và Máu Đức Kitô, trong khi những dấu hiệu bên ngoài vẫn giữ nguyên.

Nhưng phép lạ Thánh Thể theo nghĩa thường được nói đến lại có một đặc điểm khác.

Trong những trường hợp đặc biệt và hiếm hoi được báo cáo, không chỉ bản thể, nhưng cả những đặc tính bên ngoài mà giác quan có thể nhận biết cũng có những biến đổi bất thường. Điều vốn được che phủ dưới hình bánh và rượu có thể trở nên hữu hình theo một cách đặc biệt.

Trong một số trường hợp được kể lại, người ta cho biết đã xuất hiện mô có nguồn gốc từ cơ thể người hoặc máu. Một số trường hợp còn được đem đi xét nghiệm để tìm hiểu bản chất của hiện tượng.

Chính ở đây cần có sự phân biệt quan trọng.

Sự hiện diện thực sự của Đức Kitô trong Bí tích Thánh Thể không phụ thuộc vào việc có hay không một hiện tượng phi thường mà con người có thể nhìn thấy. Đức Kitô hiện diện thực sự trong Thánh Thể sau khi truyền phép, ngay cả khi không có bất cứ dấu hiệu hữu hình đặc biệt nào.

Phép lạ Thánh Thể, nếu được xác nhận, không tạo nên sự hiện diện của Đức Kitô. Nó chỉ là một dấu chỉ ngoại thường được Thiên Chúa cho phép xảy ra để củng cố đức tin của con người vào mầu nhiệm vốn đã hiện diện trong mỗi Thánh lễ.

Vậy làm thế nào Giáo hội xác định một phép lạ Thánh Thể?

Cũng như đối với các hiện tượng được cho là phép lạ khác, Giáo hội không vội vàng kết luận.

Trước hết, trường hợp được báo cáo sẽ được xem xét tại cấp địa phương, thông thường dưới trách nhiệm của giám mục giáo phận. Các nguyên nhân tự nhiên hoặc những cách giải thích thông thường phải được loại trừ trước.

Chẳng hạn, một hiện tượng biến đổi màu sắc của bánh thánh có thể xuất phát từ nấm mốc hoặc những nguyên nhân sinh học khác. Vì thế, chỉ dựa vào hình ảnh hoặc cảm giác ban đầu không thể đủ để kết luận rằng một phép lạ đã xảy ra.

Trong quá trình điều tra, các chuyên gia thuộc nhiều lĩnh vực có thể được mời tham gia, tùy từng trường hợp: linh mục, thần học gia, chuyên viên giáo luật, bác sĩ, nhà sinh học phân tử và những chuyên gia khoa học khác.

Các dữ kiện phải được thu thập, kiểm chứng và xem xét một cách thận trọng.

Chỉ sau khi có một quá trình khảo sát thích hợp, vị giám mục mới có thể cân nhắc việc công bố một hiện tượng là phép lạ Thánh Thể được công nhận ở cấp giáo phận.

Điều này cho thấy sự thận trọng của Giáo hội trước những hiện tượng phi thường. Đức tin Công giáo không dựa trên việc chạy theo những điều kỳ lạ, nhưng dựa trên chính Đức Kitô và lời Người.

Các phép lạ, khi được Giáo hội công nhận, có thể trở thành những dấu chỉ giúp con người hướng tâm hồn về Thiên Chúa. Nhưng dấu chỉ không bao giờ được phép che khuất điều mà nó muốn chỉ đến.

Đối với Thánh Thể, điều quan trọng nhất không phải là chúng ta có nhìn thấy điều gì phi thường hay không.

Điều quan trọng là chúng ta tin vào lời Đức Kitô.

Trong mỗi Thánh lễ, Giáo hội tuyên xưng rằng Đức Giêsu Kitô thực sự hiện diện trong Bí tích Thánh Thể: Mình, Máu, linh hồn và thần tính của Người.

Không cần một biến đổi hữu hình nào xảy ra để Đức Kitô hiện diện.

Bởi thế, người Công giáo không buộc phải tin vào một phép lạ Thánh Thể cụ thể, ngay cả khi một trường hợp nào đó được Giáo hội công nhận. Những phép lạ ấy thuộc phạm vi các dấu chỉ ngoại thường, chứ không phải nền tảng của đức tin vào Thánh Thể.

Điều mà người tín hữu được mời gọi tin mỗi khi tiến lên bàn thờ còn lớn lao hơn bất cứ hiện tượng hữu hình nào.

Đó là chính Đức Kitô đang đến với con người.

Thánh Thể không chỉ là một miếng bánh mà mắt chúng ta nhìn thấy. Nhưng đồng thời, điều ấy cũng không có nghĩa rằng chúng ta cần một hiện tượng phi thường để xác nhận đức tin của mình.

Đức tin nhìn sâu hơn giác quan.

Mắt thấy bánh, nhưng đức tin nhận ra Đức Kitô.

Mắt thấy chén rượu, nhưng đức tin tuyên xưng Máu Đức Kitô.

Và chính nơi đây, mầu nhiệm Thánh Thể trở thành trường học của đức tin: học biết nhìn vượt qua những gì mắt thấy, để đón nhận bằng lòng tin điều Thiên Chúa đã mặc khải.

Nếu một phép lạ Thánh Thể được Thiên Chúa cho phép xảy ra, thì mục đích cuối cùng của nó cũng không phải để thỏa mãn sự tò mò của con người.

Nó mời gọi chúng ta quỳ xuống.

Nó mời gọi chúng ta cầu nguyện.

Nó mời gọi chúng ta trở lại với Thánh lễ, với Bí tích Hòa Giải và với một đời sống kết hiệp sâu xa hơn với Đức Kitô.

Bởi phép lạ lớn nhất không phải là một dấu chỉ làm cho con mắt kinh ngạc, nhưng là việc một trái tim thực sự nhận ra Đức Giêsu đang hiện diện và để cho Người biến đổi cuộc đời mình.

Mỗi Thánh lễ, vì thế, đã là một lời mời gọi bước vào mầu nhiệm ấy: không phải bằng sự tò mò của người đứng ngoài, nhưng bằng đức tin của người đang được Thiên Chúa mời gọi đến gần bàn tiệc Thánh Thể.

Và ở đó, điều Giáo hội tuyên xưng vẫn luôn là một mầu nhiệm vừa đơn sơ vừa cao cả: Đức Kitô thật sự hiện diện và trao ban chính mình cho nhân loại.