Mộ của Mười Hai Tông đồ hiện ở đâu?

Những tiến bộ của ngành khảo cổ học trong hơn một thế kỷ qua đã góp phần làm sáng tỏ nhiều chi tiết về nguồn gốc của Giáo hội sơ khai, đặc biệt liên quan đến các Tông đồ. Dựa trên các phát hiện khảo cổ cùng những nguồn sử liệu hiện có, bài viết dưới đây điểm lại những nơi được truyền thống Kitô giáo xác tín là nơi an táng hoặc lưu giữ thánh tích của Mười Hai Tông đồ.

Sự phát triển của các ngành khoa học, đặc biệt là khảo cổ học, đã khơi dậy mối quan tâm ngày càng lớn đối với lịch sử, nhất là nơi những ai tìm kiếm chân lý.

Trong khoảng một thế kỷ rưỡi qua, các nhà nghiên cứu thuộc cả lĩnh vực khoa học và tôn giáo đã góp phần mở rộng hiểu biết về nguồn gốc của Giáo hội, đặc biệt là giai đoạn truyền giáo đầu tiên của các Tông đồ.

Trong bối cảnh đó, bài viết này điểm qua những nơi mà truyền thống Kitô giáo cho là nơi an táng của Mười Hai Tông đồ.

Các di tích khảo cổ được phát hiện cùng với những nguồn sử liệu hiện có giúp làm sáng tỏ, xác nhận và bổ sung cho những điều mà truyền thống Kitô giáo đã lưu truyền từ nhiều thế kỷ.

Mười Hai Tông đồ

Tin Mừng ghi lại tên của Mười Hai Tông đồ như sau:

“Tên của mười hai Tông đồ là: trước hết là Simon, cũng gọi là Phêrô, và Anrê em của ông; Giacôbê con ông Dêbêđê và Gioan em của ông; Philipphê và Batôlômêô; Tôma và Matthêu người thu thuế; Giacôbê con ông Anphê và Tađêô; Simon thuộc nhóm Quá Khích và Giuđa Ítcariốt, là kẻ đã nộp Người” (Mt 10,2-4).

Thánh Phêrô

Trong một bài viết đăng trên National Catholic Register, tác giả Thomas Craughwell nhận định rằng những tiến bộ của ngành khảo cổ trong khoảng một trăm năm qua đã giúp xác định vị trí phần mộ của Thánh Phêrô, Thánh Phaolô và Thánh Gioan.

Khoảng năm 64, Thánh Phêrô bị Hoàng đế Nêrô xử tử bằng hình phạt đóng đinh ngược trên ngọn đồi Vatican tại Rôma. Các Kitô hữu đã thu hồi thi hài ngài và mai táng tại một nghĩa trang gần đó.

Năm 326, Hoàng đế Constantinô cho san bằng khu đồi này và xây dựng một đại thánh đường để tôn kính vị Giáo hoàng tiên khởi. Bàn thờ chính được đặt ngay trên phần mộ của Thánh Phêrô.

Qua nhiều thế kỷ trùng tu và tái thiết, vị trí chính xác của ngôi mộ dần bị che khuất, dù truyền thống vẫn luôn xác tín rằng hài cốt của Thánh Phêrô nằm ngay dưới bàn thờ chính của Đền thờ Thánh Phêrô.

Năm 1939, trong khi đào khu vực chuẩn bị nơi an táng Đức Piô XI dưới lòng Đền thờ Thánh Phêrô, các công nhân tình cờ phát hiện một khoảng trống dẫn vào một lăng mộ có niên đại thế kỷ II.

Các cuộc khai quật tiếp theo đã đưa ra ánh sáng cả một nghĩa trang Rôma cổ còn được bảo tồn rất tốt. Đặc biệt, người ta phát hiện khu mộ nằm đúng bên dưới bàn thờ chính.

Các nhà khảo cổ tìm thấy một ngôi mộ đơn sơ chứa hài cốt của một người đàn ông cao lớn, lớn tuổi.

Bên cạnh ngôi mộ có rất nhiều lời khấn cầu dâng lên Thánh Phêrô và một dòng chữ Hy Lạp ghi:

“Phêrô ở đây.”

Sau nhiều năm nghiên cứu, năm 1968, Đức Thánh Giáo hoàng Phaolô VI tuyên bố những hài cốt ấy chính là di cốt của Thánh Phêrô.

Thánh Gioan

Theo truyền thống, Thánh Gioan Tông đồ qua đời tại Êphêsô (nay thuộc Thổ Nhĩ Kỳ) khoảng năm 100.

Sau khi Hoàng đế Constantinô chấm dứt các cuộc bách hại, các Kitô hữu đã xây một nhà nguyện trên phần mộ của ngài.

Đến thế kỷ VI, Hoàng đế Giustinianô cho xây tại đây một đại thánh đường.

Sau khi vùng này rơi vào tay người Thổ Nhĩ Kỳ, ngôi thánh đường được biến thành đền Hồi giáo, rồi bị Timur (Tamerlane) phá hủy năm 1402.

Những năm 1920, các đoàn khảo cổ Hy Lạp và Áo đã phát hiện ngôi mộ của Thánh Gioan giữa tàn tích của ngôi thánh đường.

Tuy nhiên, ngôi mộ hoàn toàn trống rỗng nên đến nay vẫn chưa xác định được nơi lưu giữ hài cốt của vị Tông đồ.

Thánh Anrê

Thánh Anrê, người đầu tiên được Đức Kitô gọi làm Tông đồ, là anh của Thánh Phêrô.

Theo truyền thống, sau khi Chúa lên trời, ngài đã rao giảng Tin Mừng tại những vùng nay thuộc nước Nga và Ukraina.

Những năm cuối đời, ngài đến Patras (Hy Lạp), nơi chịu tử đạo và được mai táng.

Năm 357, hài cốt được chuyển về Constantinopolis.

Năm 1204, các hiệp sĩ Thập tự chinh đã lấy gần như toàn bộ thánh tích đem về Amalfi (miền nam nước Ý), nơi vẫn còn lưu giữ cho đến nay.

Năm 1964, Đức Thánh Giáo hoàng Phaolô VI đã trao trả phần lớn thánh tích của Thánh Anrê cho Giáo hội Chính thống Hy Lạp.

Hiện nay, các thánh tích được tôn kính tại Vương cung Thánh đường Thánh Anrê ở Patras, được xây trên nơi được cho là phần mộ nguyên thủy của ngài.

Thánh Giacôbê Tiền

Năm 44, Thánh Giacôbê Tiền, anh của Thánh Gioan, chịu tử đạo tại Giêrusalem và trở thành vị Tông đồ đầu tiên hiến mạng sống vì đức tin.

Theo truyền thống, thi hài ngài được đưa cách lạ lùng đến miền bắc Tây Ban Nha và an táng tại một nghĩa trang Kitô giáo.

Truyền thống cũng cho rằng trước đó ngài từng rao giảng Tin Mừng tại bán đảo Iberia.

Một truyền thuyết phổ biến kể rằng năm 814, một ẩn sĩ tên Pelayo được một ngôi sao dẫn đường đến cánh đồng nơi tìm thấy phần mộ của vị Tông đồ.

Ngày nay, hài cốt của Thánh Giacôbê được tôn kính tại Nhà thờ Chính tòa Santiago de Compostela.

Các nhà khảo cổ cũng phát hiện bên dưới nhà thờ một nghĩa trang Kitô giáo có niên đại thế kỷ I.

Thánh Giacôbê Hậu

Thánh Giacôbê Hậu là Giám mục đầu tiên của Giêrusalem.

Ngài bị xô từ nóc Đền Thờ xuống đất. Sau khi còn sống sót, ngài tiếp tục bị đánh đập và ném đá cho đến chết.

Theo truyền thống, ngài được mai táng trên Núi Cây Dầu.

Đến thế kỷ VI, Hoàng đế Giustinianô II đưa thánh tích về Constantinopolis.

Sau đó, một phần hoặc toàn bộ thánh tích được chuyển đến Đền thờ Mười Hai Thánh Tông đồ tại Rôma, nơi hiện cũng lưu giữ thánh tích của Thánh Philipphê.

Thánh Philipphê

Tháng 7 năm 2011, các nhà khảo cổ tại Thổ Nhĩ Kỳ công bố việc phát hiện phần mộ nguyên thủy của Thánh Philipphê.

Chiếc quách bằng đá có niên đại thế kỷ I được tìm thấy giữa tàn tích của một nhà thờ thế kỷ IV hoặc V.

Theo tác phẩm ngụy thư Công vụ Philipphê, ngài bị bắt tại Hierapolis khoảng năm 80, bị đóng đinh ngược vào thân cây, sau nhiều giờ chảy máu thì bị chém đầu.

Nơi an táng nhanh chóng trở thành địa điểm hành hương.

Các cuộc khai quật sau này xác định được con đường dẫn đến khu Martyrium (Đền tưởng niệm các vị tử đạo).

Sau trận động đất và hỏa hoạn thế kỷ VII, thánh tích được chuyển đến Constantinopolis rồi sau đó về Rôma.

Khi mở chiếc quách được tìm thấy tại Hierapolis, các nhà khảo cổ không phát hiện hài cốt nào, càng củng cố giả thuyết rằng thánh tích của Thánh Philipphê hiện được lưu giữ trong hầm mộ Đền thờ Mười Hai Thánh Tông đồ tại Rôma.

Thánh Tôma

Theo truyền thống cổ xưa, Thánh Tôma là vị Tông đồ đi xa nhất.

Ngài được cho là đã đến tận Ấn Độ để rao giảng Tin Mừng và chịu tử đạo do bị đâm bằng giáo.

Hiện nay, một phần hài cốt của ngài được tôn kính tại Vương cung Thánh đường Thánh Tôma ở Chennai (Ấn Độ).

Phần lớn thánh tích khác được chuyển đến Edessa, rồi năm 1258 đưa về Ortona (Ý), nơi vẫn được lưu giữ trong một hòm thánh tích bằng vàng tại Vương cung Thánh đường Thánh Tôma Tông đồ.

Thánh Batôlômêô

Sau lễ Ngũ Tuần, Thánh Batôlômêô đến Armenia rao giảng và chịu tử đạo bằng hình phạt lột da.

Năm 809, thánh tích được chuyển đến đảo Lipari, rồi năm 838 đến Benevento.

Năm 983, Hoàng đế Otto III xây một nhà thờ trên đảo Tiber tại Rôma để kính Thánh Batôlômêô.

Ngày nay, Rôma và Benevento là hai trung tâm hành hương chính kính vị Tông đồ này.

Thánh Matthêu

Thánh Matthêu, người thu thuế trở thành tác giả Tin Mừng, đã rao giảng tại vùng nay thuộc Ethiopia và chịu tử đạo tại đây.

Năm 954, thánh tích được chuyển từ châu Phi về Salerno (Ý).

Hiện nay, các thánh tích được tôn kính trong hầm mộ Nhà thờ Chính tòa Thánh Matthêu tại Salerno.

Thánh Giuđa Tađêô và Thánh Simon

Mỗi năm có hàng triệu khách hành hương đến Đền thờ Thánh Phêrô tại Rôma.

Nhiều người đi ngang qua bàn thờ lưu giữ thánh tích của Thánh Giuđa Tađêô và Thánh Simon.

Theo truyền thống, hai vị cùng truyền giáo tại Ba Tư.

Thánh Giuđa bị đánh chết bằng gậy, còn Thánh Simon chịu tử đạo bằng hình phạt cưa đôi thân mình.

Không rõ chính xác thời điểm thánh tích của hai ngài được đưa về Rôma.

Thánh Matthia

Sau khi Giuđa Ítcariốt qua đời, Mười Một Tông đồ đã tuyển chọn Thánh Matthia thay thế ông.

Theo truyền thống, khoảng năm 326, Thánh Helena tìm thấy phần mộ của ngài tại Giêrusalem và gửi thánh tích đến thành Trier (Đức).

Ngày nay, các thánh tích được tôn kính tại Vương cung Thánh đường Thánh Matthia ở Trier.

Thánh Phaolô

Dù không thuộc nhóm Mười Hai Tông đồ ban đầu, Thánh Phaolô vẫn được gọi là “Tông đồ của dân ngoại.”

Theo truyền thống, ngài chịu chém đầu cùng ngày Thánh Phêrô chịu đóng đinh.

Hoàng đế Constantinô đã xây một đại thánh đường trên phần mộ của ngài dọc theo đường Via Ostiense tại Rôma.

Năm 2009, Đức Bênêđictô XVI công bố rằng sau nhiều năm nghiên cứu, các nhà khảo cổ Vatican gần như chắc chắn chiếc quách dưới bàn thờ chính của Vương cung Thánh đường Thánh Phaolô Ngoại Thành chính là nơi lưu giữ thánh tích của vị Tông đồ.

Đức Bênêđictô XVI nói:

“Các mảnh xương đã được xác định niên đại bằng phương pháp carbon bởi những chuyên gia hoàn toàn không biết nguồn gốc của chúng. Kết quả cho thấy những hài cốt này thuộc về một người sống vào khoảng giữa thế kỷ I và II. Điều này dường như xác nhận truyền thống lâu đời và không thể phủ nhận rằng đây chính là di hài của Thánh Phaolô Tông đồ.”

https://www.aciprensa.com/noticias/76665/donde-se-encuentran-las-tumbas-de-los-12-apostoles