Video: Chiêm ngưỡng tượng đài Đức Maria mới cao nhất châu Âu

Tượng Đức Mẹ Lòng Thương Xót cao 55,6 mét được khánh thành tại Ba Lan trong ngày lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời

Tại Konotopie, một ngôi làng nhỏ của Ba Lan với chỉ khoảng 120 cư dân, một biểu tượng mới của Công giáo Ba Lan nổi bật giữa vùng quê và gần như không thể không nhìn thấy. Ngày 15 tháng 8, lễ trọng Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời, Giáo hội đã khánh thành tượng Đức Mẹ Lòng Thương Xót cao 55,6 mét, hiện được xem là tượng đài Đức Maria cao nhất châu Âu.

Công trình khổng lồ này được các doanh nhân Roman và Grażyna Karkosik xây dựng như một lời tạ ơn. Tượng vươn lên giữa vùng nông thôn thuộc Giáo phận Włocławek, gần một nhà nguyện vốn đã là điểm hành hương kính Đức Maria. Quy mô của công trình gây ấn tượng mạnh, nhưng vị trí của nó còn mang một ý nghĩa đáng chú ý hơn.

Tượng đài xuất hiện trong một đất nước nơi Công giáo vẫn gắn chặt với ký ức dân tộc, nhưng việc thực hành tôn giáo và ảnh hưởng của các cơ cấu Giáo hội đang suy giảm, đặc biệt nơi giới trẻ và người dân thành thị. Vì thế, Konotopie không chỉ đơn thuần là một điểm hành hương tôn giáo mới. Công trình đặt ra câu hỏi về điều gì còn lại của bản sắc Công giáo đặc thù của Ba Lan, khi thế hệ thừa hưởng đức tin từ thời cộng sản dần được thay thế.

Lech Wałęsa và một Ba Lan gắn bó với Đức Maria

Ít nhân vật nào thể hiện rõ nét Ba Lan của thế hệ trước hơn Lech Wałęsa, cựu lãnh đạo phong trào Công đoàn Đoàn kết và cựu Tổng thống Ba Lan, người đã tham dự lễ khánh thành.

Ở tuổi 82, ông chứng kiến tượng đài được khánh thành trong một buổi lễ quy tụ các giám mục, linh mục, khách hành hương, các nhạc công và người dân địa phương. Từ lâu, Wałęsa vẫn gắn cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa cộng sản với đức tin Công giáo của mình. Ông từng nổi tiếng đeo hình ảnh Đức Mẹ Đen Jasna Góra, biểu tượng Đức Maria được tôn kính tại đền thánh Częstochowa.

Sự hiện diện của ông khiến buổi lễ như tạo thành một vòng tròn lịch sử. Người từng chống lại quyền lực cộng sản với một hình ảnh nhỏ của Đức Maria trên trang phục, giờ đây đứng dưới một tượng đài Đức Maria cao hơn tượng Chúa Kitô Cứu Thế tại Rio de Janeiro.

Wałęsa diễn tả khoảnh khắc này bằng những lời rất riêng tư, hồi tưởng rằng hành trình cuộc đời ông đã bắt đầu với Đức Maria và nay cũng kết thúc với Đức Maria.

Lời nói ấy không chỉ đơn thuần là nỗi hoài niệm. Đối với nhiều người Ba Lan thuộc thế hệ ông, lòng sùng kính Đức Maria không chỉ là một thực hành tôn giáo riêng tư, mà còn gắn liền với cuộc đấu tranh chống áp bức, bản sắc dân tộc và niềm xác tín rằng đức tin có thể tồn tại ngay cả dưới sự thống trị chính trị.

Một tượng đài giữa một Ba Lan đang thay đổi

Tượng đài Konotopie thuộc về một Ba Lan rất khác.

Chế độ cộng sản sụp đổ năm 1989. Giáo hội Công giáo – vốn đóng vai trò quan trọng trong việc nâng đỡ phong trào đối lập – bước vào thời kỳ mới với uy tín luân lý rất lớn. Ba Lan cũng là quê hương của Thánh Gioan Phaolô II, vị Giáo hoàng từ năm 1978 đến 2005, mà triều đại thường được xem là gắn liền với những biến chuyển lịch sử của đất nước.

Tuy nhiên, di sản ấy ngày nay không còn được bảo đảm một cách đồng đều.

Đức cha Wiesław Mering, hiện diện tại lễ khánh thành, thẳng thắn nhìn nhận sự suy yếu của Giáo hội và việc một số nhóm xã hội đang rời xa đời sống Công giáo. Tuy nhiên, ngài cũng nhấn mạnh sự bền bỉ của lòng sùng kính Đức Maria, cho thấy lịch sử tôn giáo của Ba Lan không thể chỉ được đo bằng những con số thống kê về cơ cấu Giáo hội hay việc thực hành tôn giáo.

Việc chọn ngày 15 tháng 8 để khánh thành tượng đài cũng mang ý nghĩa đặc biệt. Lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời giữ một vị trí nổi bật trong đời sống Công giáo Ba Lan. Năm nay, buổi lễ còn vang vọng qua những dịp kỷ niệm liên quan đến hai vị giáo trưởng có ảnh hưởng sâu rộng trong lịch sử lòng sùng kính Đức Maria tại Ba Lan: Đức Hồng y August Hlond và Đức Hồng y Stefan Wyszyński.

Tám thập niên trước, vị tiền nhiệm của Đức Hồng y Wyszyński đã dâng hiến Ba Lan cho Trái Tim Vô Nhiễm Nguyên Tội Đức Maria tại Jasna Góra trước một đám đông lớn. Năm 1956, Đức Hồng y Wyszyński tiếp tục đổi mới hành vi phó thác đất nước cho Đức Maria.

Vì thế, tượng đài mới tại Konotopie đứng trong một truyền thống Ba Lan lâu đời: hướng về Đức Maria không chỉ như đối tượng của lòng đạo đức, mà còn như Đấng qua đó các tín hữu hiểu về sức chịu đựng của dân tộc, đau khổ, hy vọng và sự lệ thuộc vào Thiên Chúa.

“Hãy hướng mắt lên cao”

Đó cũng chính là trọng tâm thần học được Đức cha Krzysztof Wętkowski nhấn mạnh trong lễ khánh thành.

Sau giờ kinh Mân Côi, ngài cùng các linh mục và giám mục đồng tế Thánh lễ, đồng thời mời gọi những người hiện diện nâng ánh mắt vượt lên trên thế giới trước mắt.

Thông điệp của ngài mang tính phản văn hóa rõ rệt: con người không trở nên cao cả hơn bằng cách loại bỏ Thiên Chúa khỏi chân trời của mình.

Ngay chính tước hiệu của tượng đài cũng mở ra một chiều kích khác. Đức Mẹ Lòng Thương Xót liên kết Konotopie với truyền thống thiêng liêng của Giáo phận Włocławek – quê hương của Thánh Faustina Kowalska, vị nữ tu mà sứ điệp về Lòng Thương Xót Chúa đã trở thành một trong những biểu hiện nổi tiếng nhất của linh đạo Công giáo Ba Lan thời hiện đại.

Đức cha Wętkowski dựa trên mối liên hệ này để nhấn mạnh rằng lòng thương xót không thể chỉ là một ý tưởng, nhưng phải trở nên hữu hình qua lời nói và hành động.

Một công trình có quy mô đặc biệt

Về mặt kỹ thuật, tượng đài được xây dựng với quy mô đáng kinh ngạc. Khoảng 2.500 mét khối bê tông đã được sử dụng, kết hợp với một kết cấu thép được thiết kế để chịu được những trận gió mạnh tại địa phương.

Tám trụ hình vương miện bao quanh phần chân tượng. Công trình cũng có một đài quan sát cao khoảng 15,3 mét so với mặt đất. Toàn bộ dự án được hoàn thành trong khoảng 18 tháng, với chi phí được các nguồn được trích dẫn trong bài ước tính khoảng 23 triệu euro.

Đây không phải là tượng Đức Maria cao nhất thế giới. Kỷ lục hiện thuộc về Mẹ của toàn châu Á tại Philippines, cao 98 mét. Brazil có tượng Đức Maria cao 54 mét tại Crato và một tượng Đức Mẹ Aparecida cao 50 mét; Venezuela có Tượng đài Đức Mẹ Hòa Bình cao 46 mét.

Nhưng Konotopie mang một âm hưởng đặc biệt của châu Âu: đây là một công trình khổng lồ được dựng không phải tại một thành phố lớn, mà tại một cộng đồng nông thôn nhỏ bé, nơi dân số địa phương còn ít hơn số lượng khách hành hương mà người ta hy vọng sẽ đến thăm tượng.

Chính vì vậy, chính quyền địa phương kỳ vọng công trình sẽ thúc đẩy hành hương, du lịch và hoạt động kinh tế trong khu vực. Đài quan sát được thiết kế để biến tượng đài vừa thành nơi cầu nguyện vừa thành điểm tham quan, trong khi người dân hy vọng khách hành hương sẽ mang lại nguồn thu cho các cửa hàng và dịch vụ tại vùng nông nghiệp này.

Một dự án không hoàn toàn không có tranh luận

Công trình cũng không hoàn toàn nằm ngoài những tranh luận xã hội.

Roman Karkosik, người gây dựng tài sản qua hoạt động kinh doanh và đầu tư, gần đây thông báo về việc cắt giảm khoảng 200 lao động tại một trong những nhà máy kim loại của ông, tương đương gần một nửa lực lượng lao động tại đây.

Sự đối lập này tất nhiên làm cho cuộc thảo luận công khai chung quanh tượng đài trở nên phức tạp hơn, nhất là khi những người tài trợ chủ yếu giới thiệu công trình như một lời tạ ơn Thiên Chúa.

Tuy nhiên, gia đình Karkosik luôn mô tả tượng đài theo chiều kích thiêng liêng hơn là chính trị. Grażyna Karkosik nói rằng tượng đài phải mời gọi con người suy nghĩ về chính cuộc đời mình cũng như về Thiên Chúa.

Theo nghĩa đó, đối tượng mà công trình hướng tới không nhất thiết chỉ là những người Công giáo đã xác tín. Tượng đài được kỳ vọng trở thành một nơi để con người dừng lại, ngước nhìn lên và suy tư.

Một tượng đài cao 55,6 mét có thể nói gì với con người hôm nay?

Có lẽ đây mới là khía cạnh đáng chú ý nhất của dự án.

Một bức tượng cao 55,6 mét tự nó không thể đảo ngược tiến trình thế tục hóa. Một công trình hoành tráng cũng không thể tái tạo Ba Lan của thời Thánh Gioan Phaolô II, Công đoàn Đoàn kết hay thời cộng sản. Đức tin không thể được phục hồi chỉ bằng cách làm cho những biểu tượng của đức tin trở nên lớn hơn.

Nhưng cũng không nên đơn giản xem tượng đài này chỉ như một công trình nhằm phá kỷ lục.

Tại một ngôi làng Ba Lan nhỏ bé, một hình ảnh khổng lồ của Đức Maria giờ đây đang chi phối cả cảnh quan.

Vì thế, câu hỏi mà tượng đài đặt ra không phải là một tượng Đức Maria có thể cao đến đâu, mà là:

Liệu những người ngước nhìn lên tượng có còn nhận ra lời mời gọi mà Đức Maria đang hướng họ đến – hướng ánh mắt khỏi chính mình để tìm gặp Thiên Chúa?

https://zenit.org/2026/08/17/in-videos-and-photos-heres-a-look-at-europes-tallest-new-marian-monument/