HUYNH ĐOÀN GIÁO DÂN ĐA MINH Cầu nguyện – hiệp thông – học hành – sứ vụ
Giữa những hành lang mua sắm đông đúc của trung tâm thương mại lớn nhất Philippines, một bảo tàng nghệ thuật thánh miễn phí đang âm thầm trở thành nơi gặp gỡ giữa vẻ đẹp và đức tin. Đối với nhiều người, đó không chỉ là một cuộc triển lãm nghệ thuật, mà còn là lời mời gọi khám phá lại chiều sâu của đức tin Công giáo trong thế giới hiện đại.
“Ngày mai mình đi trung tâm thương mại nhé.”
Đó là lời đề nghị bất ngờ mà tác giả Simone Lorenzo-Peckson nhận được từ chồng vào ngày Thứ Sáu Tuần Thánh.
Bà ngạc nhiên hỏi lại:
“Vào Thứ Bảy Tuần Thánh sao?”
Người chồng giải thích rằng các con sẽ thích ngắm hoàng hôn từ sân thượng của trung tâm thương mại.
Dù có chút áy náy trong lòng, bà vẫn đồng ý.
Ngày hôm sau, khi đi dọc những hành lang đầy cửa hiệu, bà chợt nhìn thấy một khu vực hình tròn mang tên “The Sanctuary” (Thánh Điện), được bao quanh bởi các ô cửa kính màu.
Thoạt đầu, bà nghĩ đó là một nhà nguyện.
Nhưng khi tiến lại gần hơn, bà nhận ra đó là một không gian triển lãm.
Triển lãm đang diễn ra mang tên Người Con Một, quy tụ nhiều tác phẩm nghệ thuật thánh về Chúa Giêsu Kitô.
“Tuyệt vời quá,” bà nghĩ. “Đây chính là lời mời gọi tôi cầu nguyện.”
Một lời mời gọi giữa lòng đô thị
Đối với người dân Manila, những dấu chỉ đức tin xuất hiện ở khắp nơi.
Hình ảnh Thánh Tâm Chúa Giêsu được dán trên các xe Jeepney, những câu Kinh Thánh xuất hiện trên kính xe hơi, và những lời khẳng định như “Đối với Thiên Chúa không gì là không thể” hiện diện trong đời sống hằng ngày.
Tuy nhiên, điều làm nên sự đặc biệt của triển lãm này chính là cách tiếp cận.
Thay vì sử dụng những hình ảnh tôn giáo quen thuộc hoặc các khẩu hiệu đạo đức phổ biến, phần lớn các tác phẩm là những chân dung hiện đại về Chúa Giêsu.
Có những bức tranh tập trung vào ánh mắt sáng ngời và đầy chiều sâu của Người.
Có những tác phẩm tái hiện các biến cố trọng đại của Tin Mừng: Chúa Giêsu hấp hối trong vườn Cây Dầu, khuôn mặt đẫm máu dưới mão gai, hay Hài Nhi Giêsu bình an trong vòng tay Đức Trinh Nữ Maria.
Mỗi tác phẩm đều trở thành một lời mời gọi bước vào cuộc gặp gỡ riêng tư với Chúa Giêsu.
Người xem không chỉ ngắm nhìn một bức tranh mà còn được mời gọi tưởng tượng khoảnh khắc các môn đệ đầu tiên gặp Người và để ánh mắt của Người biến đổi cuộc đời mình.
Đưa người Công giáo trở về với vẻ đẹp của đức tin
Khi trò chuyện với Cha Rolando F. Limjoco Jr., CM, linh mục phụ trách triển lãm, tác giả được biết ý tưởng ban đầu lại xuất phát từ chính ban quản lý trung tâm thương mại.
Các linh mục được mời cộng tác đã đồng ý tham gia vì mong muốn giúp người dân Philippines khám phá lại vẻ đẹp và chân lý của đức tin Công giáo.
Các ngài nhận thấy rằng sự phát triển mạnh mẽ của các cộng đoàn Tin Lành trong những thập niên gần đây đã khiến nhiều người Công giáo không còn nhận ra giá trị của kho tàng đức tin mà mình đang sở hữu.
Khi bước qua các gian trưng bày, tác giả nhận thấy tất cả các tác phẩm đều quy hướng về một chân lý duy nhất:
Chúa Giêsu là trung tâm của kinh nghiệm nhân loại.
Người mặc khải cho con người biết phẩm giá, ý nghĩa và vinh quang của việc được tạo dựng theo hình ảnh Thiên Chúa.
Người cũng cho thấy rằng ý nghĩa tối hậu của cuộc đời chính là bước theo Người.
Một hình thức giáo lý bằng nghệ thuật
Thoạt nhìn, những ý tưởng ấy có vẻ chỉ là giáo lý căn bản.
Nhưng trong một bối cảnh mà nhiều người Tin Lành tại Philippines thường tự gọi mình là “Kitô hữu” để phân biệt với người Công giáo, việc khẳng định rằng người Công giáo cũng là Kitô hữu mang một ý nghĩa rất mạnh mẽ.
Những tác phẩm mô tả Đức Trinh Nữ Maria ôm Chúa Giêsu Hài Đồng cũng nhắc nhở rằng lòng sùng kính Đức Mẹ không bao giờ tách rời khỏi Chúa Kitô.
Ngược lại, chính Đức Mẹ luôn dẫn đưa các tín hữu đến gần Chúa Giêsu hơn.
Điều làm cho việc giáo lý trở nên hấp dẫn chính là nó được trình bày qua ngôn ngữ của vẻ đẹp.
Triển lãm giúp người xem khám phá lại truyền thống lâu đời của Hội Thánh Công giáo trong việc sử dụng nghệ thuật để diễn tả đức tin.
Đó cũng là nét đặc trưng khiến Công giáo khác với một số cộng đồng Kitô giáo vốn nhìn nghệ thuật thánh và ảnh tượng với sự dè dặt hoặc nghi ngờ.
Một cuộc “Phản Cải cách” bằng nghệ thuật
Theo tác giả, triển lãm này có thể được xem như một nỗ lực đáng trân trọng nhằm khơi dậy lại đời sống đức tin tại Philippines.
Những tác phẩm được trưng bày có khả năng đánh thức nơi nhiều người Công giáo ý thức về sự phong phú của kho tàng đức tin mà họ đã lãnh nhận.
Tác giả nhắc lại lời của nhà thần học nổi tiếng về mỹ học Kitô giáo là Hans Urs von Balthasar:
“Chúng ta có thể chắc chắn rằng ai chế giễu vẻ đẹp như thể đó chỉ là vật trang trí của một quá khứ đã qua – dù người ấy có thừa nhận hay không – thì sẽ không còn biết cầu nguyện và rồi cũng sẽ không còn biết yêu thương.”
Những bức tranh và tác phẩm điêu khắc trong triển lãm đang cố gắng thực hiện chính điều đó: giúp con người cầu nguyện sâu xa hơn và yêu thương trung thành hơn.
Bởi lẽ, đức tin luôn cần đến vẻ đẹp, đặc biệt là vẻ đẹp của chính Chúa Giêsu Kitô.
Vẻ đẹp dẫn đến Bí tích Thánh Thể
Theo Cha Limjoco, các cuộc triển lãm nghệ thuật tôn giáo sẽ tiếp tục được tổ chức suốt năm.
Triển lãm hiện nay được dành để tôn kính Đức Trinh Nữ Maria trong tháng Năm vừa qua.
Không gian nghệ thuật giữa lòng trung tâm thương mại cho thấy nghệ thuật thánh vẫn có khả năng chạm đến tâm hồn con người thời đại hôm nay.
Tác giả hy vọng rằng sáng kiến này sẽ khuyến khích nhiều không gian công cộng khác dành chỗ cho nghệ thuật tôn giáo, đặc biệt là những tác phẩm có khả năng dẫn người xem đến cuộc gặp gỡ cá vị với Chúa Giêsu.
Xa hơn nữa, điều đó có thể góp phần làm sống lại lòng sùng kính Đức Mẹ, tình yêu đối với các Bí tích và nhất là lòng tôn kính đối với Bí tích Thánh Thể nơi người Công giáo Philippines.
Bởi cuối cùng, chính Đức Mẹ và Bí tích Thánh Thể là những con đường mà Hội Thánh dùng để dẫn đưa trái tim con người đến với Thiên Chúa một cách sâu xa và thân tình nhất.
https://aleteia.org/2026/06/01/when-faith-finds-beauty-at-the-citys-biggest-mall/
