HUYNH ĐOÀN GIÁO DÂN ĐA MINH Cầu nguyện – hiệp thông – học hành – sứ vụ
Một giáo lý viên Công giáo đang sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để sáng tác những ca khúc ngắn, dễ nhớ nhằm truyền đạt đức tin và trình bày các lý do bảo vệ đức tin Kitô giáo. Những ca khúc tưởng như chỉ là những giai điệu vui tai lại đang thu hút hàng triệu lượt xem trên các nền tảng mạng xã hội.
Dự án mang tên Peter’s Barque, do Justin West thực hiện, đã trở thành một hình thức tông đồ mới sử dụng âm nhạc và công nghệ để truyền giáo. Cái tên “Peter’s Barque” – “Con thuyền của Phêrô”, một hình ảnh cổ truyền chỉ về Hội Thánh – giờ đây xuất hiện trong các kết quả tìm kiếm cùng với những ca khúc giáo lý Công giáo được thực hiện bằng công nghệ AI.
West, một chuyên viên tiếp thị kỹ thuật số, cho biết ý tưởng bắt đầu khá đơn giản. Khi đang thực hiện một số đoạn nhạc quảng cáo dễ nhớ cho một khách hàng, anh tự hỏi liệu những công cụ mới này có thể được sử dụng để tạo ra một ca khúc vừa hấp dẫn vừa giúp người nghe học hỏi đức tin và hiểu rõ hơn về giáo lý Công giáo hay không.
Kết quả đầu tiên là một video âm nhạc kết hợp hình ảnh được tạo bằng AI, mang tên “Hasn’t Changed a Thing”. Kể từ đó, West đã thực hiện hơn 130 video. Nội dung của anh đạt khoảng 1,7 triệu lượt xem trên TikTok và hơn một triệu lượt xem khác trên các nền tảng khác.
Điều đáng chú ý là West không phải là một nhạc sĩ hay họa sĩ chuyên nghiệp. Anh tốt nghiệp Benedictine College với chuyên ngành triết học và lịch sử, hiện sống tại Atchison, bang Kansas, cùng vợ và năm người con. Trước đây, anh từng làm giáo lý viên cho chương trình RCIA tại trường và hiện đang phụ trách chương trình OCIA tại giáo xứ Thánh Bênêđictô.
West tự viết toàn bộ lời ca khúc, trong khi phần âm nhạc, hình ảnh và sản xuất được hỗ trợ bởi công nghệ kỹ thuật số. Tuy nhiên, anh nhấn mạnh rằng AI không thể tự mình biến một nội dung thành một tác phẩm có giá trị.
Anh chia sẻ rằng không thể chỉ đơn giản “đặt hình Chúa Giêsu lên đó” rồi cho rằng như thế là đủ tốt. Theo West, AI khiến việc tạo nội dung trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết, kể cả nội dung Kitô giáo, nhưng điều đó không có nghĩa nội dung tự động trở nên tốt đẹp hay chính xác.
Những ca khúc của Peter’s Barque đã hình thành một cộng đồng người nghe trung thành. Một phụ huynh tên Amanda cho biết các con của cô rất yêu thích những bài hát này, đặc biệt là ca khúc “There Is a Saint for That”, được nghe gần như mỗi ngày. Cô cũng đánh giá cao việc West minh bạch về cách sử dụng AI và mục đích của dự án là hướng người nghe về Thiên Chúa.
Một giáo lý viên kỳ cựu khác, Sandra Vasek thuộc giáo xứ St. Kieran ở Chicago Heights, nhận xét rằng những bài trình bày của West là một cách độc đáo và đầy sáng tạo để giảng dạy đức tin. Bà thậm chí đang tìm cách đưa những nội dung này vào chương trình giáo lý OCIA trong năm nay.
Các ca khúc cũng khai thác nhiều chủ đề và phong cách khác nhau. Có bài nói về Đức Maria, có bài về các vị thánh, có bài lấy cảm hứng từ nhạc pop, nhạc dân gian hoặc phong cách của những nghệ sĩ nổi tiếng. Chẳng hạn, ca khúc “Mary’s Other Children” trình bày một lập luận thần học liên quan đến sự đồng trinh của Đức Maria, trong khi “Lord, Not Luck” kể câu chuyện về Thánh Patrick theo phong cách một ca khúc biển. Một ca khúc khác về cuộc tử đạo của Thánh Polycarp lại mang âm hưởng của dòng nhạc đồng quê.
Tuy nhiên, không phải tất cả mọi người đều đồng tình với cách sử dụng AI trong dự án này. Một số người phê bình cho rằng hình ảnh do AI tạo ra đôi khi khiến các vị thánh giống những nhân vật đồ chơi hơn là những nhân vật lịch sử, hoặc có những cách thể hiện Đức Trinh Nữ Maria không phù hợp với sự tôn kính dành cho Mẹ.
West thừa nhận rằng những lời phê bình như vậy là điều cần được nghiêm túc nhìn nhận. Anh cho biết mình đã loại bỏ rất nhiều hình ảnh vì chúng kỳ quặc, không phù hợp hoặc đơn giản là không đạt yêu cầu. Nếu một hình ảnh không nên xuất hiện nhưng vẫn lọt qua quá trình kiểm duyệt, trách nhiệm cuối cùng thuộc về chính anh chứ không phải máy móc.
West từng trình bày dự án của mình tại một hội thảo về AI ở Benedictine College, nơi anh có dịp trao đổi về mối tương quan giữa công nghệ, nghệ thuật và việc truyền đạt đức tin. Khi được hỏi về những nghệ sĩ và nhạc sĩ có thể bị thay thế bởi AI, anh đưa ra một cách nhìn khác.
Theo West, câu hỏi không phải là liệu máy móc có thể thay thế nghệ sĩ hay không. Máy móc không thể và cũng không nên thay thế nghệ sĩ. Câu hỏi quan trọng hơn là liệu một người có thể sử dụng công cụ này cách có trách nhiệm để truyền đạt đức tin đến những người mà mình vốn không thể tiếp cận hay không.
West cũng liên hệ công việc của mình với giáo huấn của Đức Giáo hoàng Lêô XIV về trí tuệ nhân tạo, đặc biệt qua thông điệp Magnifica Humanitas. Theo anh, Đức Thánh Cha không đơn giản yêu cầu con người chấp nhận hay bác bỏ AI, nhưng nhấn mạnh tính ưu việt của con người, trong đó trí tuệ, lương tâm và tự do của con người phải hướng dẫn công nghệ và quyết định cách thức sử dụng nó.
Đối với West, đây chính là nguyên tắc quan trọng nhất của Peter’s Barque. AI có thể tạo ra, bắt chước, tăng tốc quá trình sáng tạo và mở ra những phương tiện mà trước đây anh chưa từng có. Nhưng AI không thể thay thế trách nhiệm luân lý của người sử dụng.
Anh khẳng định: “Máy móc có thể tạo ra. Nó có thể bắt chước. Nó có thể tăng tốc. Nó có thể cho tôi tiếp cận một phương tiện mà trước đây tôi chưa từng có. Nhưng nó không thể gánh thay trách nhiệm của tôi đối với những gì tôi chọn nói.”
Trong một thời đại mà AI ngày càng hiện diện sâu rộng trong đời sống, câu chuyện của Peter’s Barque cho thấy công nghệ có thể trở thành một phương tiện mới để loan báo Tin Mừng. Tuy nhiên, điều quyết định không nằm ở sức mạnh của công nghệ, mà ở trái tim, lương tâm và trách nhiệm của con người sử dụng công nghệ ấy để phục vụ chân lý và hướng người khác đến Thiên Chúa.
