Bốn vị thánh dạy chúng ta cách loan báo đức tin

Mọi vị thánh đều đã loan báo Tin Mừng bằng cách này hay cách khác. Từ cuộc đời và chứng tá của bốn vị thánh, chúng ta có thể khám phá những nguyên tắc cụ thể để áp dụng vào việc chia sẻ đức tin trong đời sống hôm nay.

Chúng ta không chỉ là những người thuộc về Giáo Hội và chia sẻ Tin Mừng theo một cách thức “đậm chất nhà đạo”. Người Kitô hữu được mời gọi “ra các nẻo đường và đến những nơi công cộng”, như các Tông đồ đầu tiên đã làm khi rao giảng Đức Kitô và Tin Mừng cứu độ tại các quảng trường, thành phố, thị trấn và làng mạc.

Đó cũng là điều các thánh đã thực hiện. Các ngài không khép mình trong một thế giới riêng biệt, nhưng bước vào giữa con người, lắng nghe, yêu thương, đồng hành và tìm những cách thức thích hợp để đưa người khác đến với Đức Kitô.

Thánh Gioan Henry Newman: Hãy chạm đến trái tim con người

Thánh Gioan Henry Newman nhấn mạnh rằng sự quan tâm chân thành đến con người có sức chinh phục lòng người hơn những lập luận thuần túy. Trong tác phẩm Ngữ pháp của sự ưng thuận, ngài cho thấy con tim thường được chạm đến không chỉ qua lý trí, nhưng còn qua những tương quan, tiếng nói, ánh mắt và việc làm của con người.

Không ai sẵn sàng hy sinh mạng sống chỉ vì một lập luận. Những lý lẽ của chúng ta tự chúng không đủ để chinh phục một người. Trước hết, họ cần có lý do để tin tưởng chúng ta; và trước khi có thể tin tưởng, họ cần nhận ra nơi chúng ta một sự quan tâm chân thành.

Điều này không có nghĩa là tâng bốc người khác hay dùng những cử chỉ giả tạo để lấy lòng họ. Cũng không phải là tìm cách “huấn luyện” người khác nếu điều đó không phát xuất từ một tình bạn chân thành, được xây dựng trên sự tôn trọng và thiện chí thực sự.

Không thể giả tạo tình yêu thương. Chúng ta phải thực sự yêu mến người mình muốn chia sẻ đức tin. Điều đó bắt đầu bằng việc cầu nguyện cho họ, biết hy sinh vì họ, khiêm tốn nhìn nhận khi họ đúng còn mình sai, đồng thời nhận ra phẩm giá và giá trị của họ ngay cả khi họ có những khuyết điểm, cũng như chúng ta mong họ nhìn thấy giá trị của mình bất chấp những yếu đuối.

Thánh Cyrillô và Thánh Mêthôđiô: Hãy nói ngôn ngữ của người khác

Có một nguyên tắc rất quan trọng trong việc loan báo Tin Mừng: người khác chỉ quan tâm đến điều chúng ta biết khi họ nhận ra rằng chúng ta thực sự quan tâm đến họ. Nhưng đồng thời, họ cũng chỉ có thể đón nhận điều chúng ta nói nếu họ hiểu được ngôn ngữ chúng ta sử dụng.

Người Công giáo thường sử dụng một ngôn ngữ chứa đựng nhiều khái niệm luân lý, những tiền đề đức tin và những quy chiếu đến giáo huấn của Giáo Hội. Đối với nhiều người ngày nay, những điều ấy có thể hoàn toàn xa lạ.

Vì thế, nếu muốn được hiểu, chúng ta phải học cách sử dụng ngôn ngữ của những người mình gặp gỡ.

Thánh Gioan Phaolô II từng đặc biệt đề cao chứng tá của Thánh Cyrillô và Thánh Mêthôđiô, những vị đã đến rao giảng cho các dân tộc Slav. Thay vì coi thường ngôn ngữ của họ, như một số nhà truyền giáo trước đó từng làm, hai vị thánh đã tạo ra một hệ thống chữ viết để có thể dịch Kinh Thánh sang ngôn ngữ của người dân.

Thánh Gioan Phaolô II ca ngợi nỗ lực của hai vị trong việc tìm hiểu thế giới nội tâm của những người mà các ngài muốn loan báo Lời Chúa, để diễn đạt bằng những hình ảnh và khái niệm quen thuộc với họ.

Đó cũng là điều người Kitô hữu được mời gọi thực hiện hôm nay. Trước khi nói về đức tin, hãy cố gắng hiểu con người mình đang đối thoại. Hãy tìm cách diễn đạt Tin Mừng bằng những ngôn ngữ, hình ảnh và cách thức mà họ có thể hiểu và đón nhận.

Thánh Phêrô: Hãy kể câu chuyện đức tin của chính mình

Con người thường dễ được chạm đến bởi một con người cụ thể hơn là những khái niệm trừu tượng. Chính vì thế, trong thư thứ nhất, Thánh Phêrô khuyên các tín hữu: “Hãy luôn sẵn sàng trả lời cho bất cứ ai chất vấn về niềm hy vọng của anh em.”

Điều Thánh Phêrô muốn không đơn giản là chúng ta giải thích tại sao một người nói chung cần được Đức Kitô chạm đến, nhưng hãy chia sẻ tại sao chính chúng ta đã được Đức Kitô biến đổi.

Thay vì chỉ nói: “Đây là lý do tại sao đức tin vào Đức Kitô có thể đem lại cho bạn mục đích và ý nghĩa”, chúng ta có thể chia sẻ: “Đây là lý do tại sao đức tin và Đức Kitô đã đem lại cho tôi mục đích và ý nghĩa”.

Người khác có thể tranh luận với một lập luận, nhưng khó có thể phủ nhận một chứng tá chân thành về điều chúng ta đã thực sự sống và kinh nghiệm trong đức tin. Khi kể lại câu chuyện của chính mình, chúng ta không áp đặt đức tin lên người khác, nhưng mở ra cho họ một cơ hội để lắng nghe và khám phá.

Chính chứng tá cá nhân có thể trở thành cây cầu đưa người khác đến gần Đức Kitô hơn.

Thánh Gioan Phaolô II: Hãy nói về những điều đức tin mang lại

Khi nói về đức tin, chúng ta thường tập trung vào những điều Giáo Hội chống lại. Chúng ta nói nhiều về những điều “không được làm”, phê phán chủ nghĩa thế tục và những hậu quả của các ý thức hệ gây tổn hại cho con người.

Nhưng chúng ta lại ít nói về những điều Giáo Hội đang làm để làm cho thế giới trở nên tốt đẹp hơn.

Thánh Gioan Phaolô II đã không chỉ trình bày đức tin theo hướng tiêu cực ấy. Ngài đặc biệt nhấn mạnh đến những điều tích cực mà Giáo Hội trao tặng cho thế giới và sức mạnh biến đổi của chúng: Thánh lễ, Kinh Mân Côi, nền giáo dục đại học Công giáo, Sách Giáo lý, Lòng Chúa Thương Xót, tự do, người trẻ và sự mở ra đón nhận sự sống.

Đó cũng là điều việc loan báo Tin Mừng hôm nay cần hướng đến. Không chỉ nói cho người khác biết người Công giáo chống lại điều gì, nhưng còn giúp họ khám phá người Công giáo sống vì điều gì: vì Đức Kitô, vì Tin Mừng, vì sự thật, vì tình yêu, vì phẩm giá con người, vì gia đình, vì sự sống và vì một thế giới được biến đổi bởi ân sủng.

Bốn vị thánh, với bốn cách thế khác nhau, cùng chỉ cho chúng ta một con đường để loan báo đức tin: hãy quan tâm đến con người trước khi tranh luận với họ; hãy học ngôn ngữ của những người mình gặp; hãy chia sẻ chứng tá cá nhân về điều Đức Kitô đã thực hiện nơi mình; và hãy làm nổi bật vẻ đẹp cùng những điều tốt lành mà đức tin Công giáo mang đến cho thế giới.

Loan báo Tin Mừng vì thế không chỉ là nói nhiều hơn về đức tin, nhưng trước hết là sống đức tin cách chân thành, để người khác có thể nhận ra Đức Kitô nơi chính đời sống của chúng ta.