Tu viện Đa Minh Gdańsk, Ba Lan chuẩn bị mừng 800 năm thành lập

GDAŃSK, Ba Lan – Tu viện Đa Minh Thánh Nicôla tại thành phố Gdańsk, Ba Lan sẽ khởi đầu các hoạt động kỷ niệm 800 năm thành lập vào mùa thu năm nay. Chương trình bao gồm cuộc tĩnh tâm tại những địa danh gắn liền với cuộc đời thánh Đa Minh và chuyến viếng thăm của Cha Bề trên Tổng quyền vào ngày 18 tháng 10, hướng tới Năm Thánh kỷ niệm vào năm 2027.

Cha Gerard Francisco Timoner III, O.P., Bề trên Tổng quyền Dòng Anh Em Giảng Thuyết, sẽ cùng cộng đoàn tham dự các hoạt động khai mạc và giảng lễ trong Thánh lễ lúc 11 giờ 30 ngày 18 tháng 10.

Lịch sử thành lập tu viện gắn liền với công cuộc truyền giáo của thánh Hiacintô, vị thánh được tôn kính tại Ba Lan. Các tu sĩ Đa Minh được cho là đã đến Gdańsk vào mùa thu năm 1226. Ngày 22 tháng 1 năm 1227, Công tước Świętopełk xứ Pomerania trao nhà thờ Thánh Nicôla cho các tu sĩ, chính thức đặt nền móng cho sự hiện diện của cộng đoàn Đa Minh tại đây.

Trong khuôn khổ chuẩn bị cho dịp kỷ niệm, tu viện đã xây dựng chương trình tĩnh tâm tại Caleruega, Tây Ban Nha, quê hương của thánh Đa Minh, từ ngày 14 đến ngày 21 tháng 9. Theo chương trình được công bố, các tham dự viên sẽ cử hành Thánh lễ hằng ngày, đọc Phụng vụ Giờ kinh và tham dự những buổi hội thảo về linh đạo Đa Minh; nơi lưu trú là nhà tĩnh tâm của Dòng.

Hành trình dự kiến đưa các tham dự viên đến Caleruega, Gumiel de Izán, Burgos, Palencia và Osma, cùng các địa danh Santo Domingo de Silos, Peñafiel và Segovia. Chương trình cũng bao gồm những buổi gặp gỡ các tu sĩ nam và nữ Đa Minh, tạo cơ hội để các tham dự viên đào sâu sự hiểu biết về di sản thiêng liêng của Dòng.

Nhà thờ Thánh Nicôla tại Gdańsk

Nhà thờ Thánh Nicôla có trước khi tu viện Đa Minh được thành lập. Được xây dựng vào thế kỷ XII tại giao điểm của hai tuyến đường thương mại quan trọng, nhà thờ phục vụ cư dân địa phương cũng như các thương nhân và thủy thủ thường xuyên lui tới. Họ đặc biệt tôn kính thánh Nicôla như vị thánh bảo trợ. Sau khi được trao nhà thờ, các tu sĩ Đa Minh bắt đầu thi hành sứ vụ mục vụ tại Gdańsk và vùng Phổ lân cận.

Khi thành phố ngày càng phát triển, ngôi nhà thờ ban đầu không còn đủ sức chứa các tín hữu. Vì thế, các tu sĩ Đa Minh đã xây dựng ngôi thánh đường hiện nay bên cạnh công trình kiến trúc Rôma cổ trước đó. Những dấu tích của nhà thờ cổ hiện nằm bên dưới khu chợ trung tâm của thành phố.

Trong thời kỳ Cải cách Tin Lành, nhà thờ nhiều lần bị cướp phá, các tu sĩ bị trục xuất và một số vị đã mất mạng. Năm 1578, cộng đoàn Đa Minh trở lại và tiếp tục chăm sóc mục vụ cho các tín hữu Công giáo trong một thành phố có đa số dân theo Tin Lành. Tiếp đó là thời kỳ phục hưng hoạt động giảng thuyết và đời sống trí thức. Trong giai đoạn này, nhà thờ được trang bị nhiều công trình và vật dụng phụng tự quý giá, vẫn được gìn giữ như một phần di sản cho đến ngày nay, trong đó có bàn thờ chính, ghế kinh sĩ, giảng đài và đàn đại phong cầm.

Những biến động do việc phân chia lãnh thổ Ba Lan và các cuộc chiến tranh thời Napoléon tiếp tục gây ra nhiều xáo trộn. Năm 1813, tu viện bị hỏa hoạn phá hủy trong cuộc pháo kích của quân Nga vào thành phố Gdańsk. Đến năm 1833, các tu sĩ Đa Minh buộc phải rời thành phố; những công trình tu viện đổ nát sau đó bị phá bỏ. Tuy nhiên, nhà thờ vẫn tiếp tục được sử dụng làm nhà thờ giáo xứ Công giáo.

Nhà thờ Thánh Nicôla đã tồn tại qua cuộc tàn phá trên diện rộng tại khu vực trung tâm Gdańsk năm 1945, nhờ đó phần lớn nội thất lịch sử được bảo tồn. Tháng 4 cùng năm, các tu sĩ Đa Minh trở lại sau 112 năm vắng bóng. Nhiều tu sĩ đến từ Lwów, nay là thành phố Lviv thuộc Ukraina, và mang theo bức ảnh Đức Mẹ Chiến Thắng có niên đại Trung cổ. Thánh ảnh này hiện vẫn được lưu giữ tại nhà thờ.

Ngày nay, Vương cung thánh đường Thánh Nicôla vừa là nhà thờ giáo xứ, vừa là trung tâm hoạt động mục vụ của Dòng Đa Minh dành cho giới trẻ, sinh viên đại học và người trưởng thành. Dịp kỷ niệm 800 năm thành lập là cơ hội để cộng đoàn và các tín hữu dâng lời tạ ơn Thiên Chúa vì gia sản đức tin quý báu, đồng thời canh tân cam kết dấn thân vào sứ vụ của Dòng: rao giảng Tin Mừng.