Philippines: 52,6 triệu người không đủ khả năng chi trả cho chế độ ăn lành mạnh

Tại Philippines, khoảng 52,6 triệu người không đủ khả năng chi trả cho một chế độ ăn lành mạnh. Theo các tổ chức nghiên cứu và bảo vệ quyền con người, giá thực phẩm tăng cao đang buộc nhiều gia đình phải lựa chọn những bữa ăn rẻ hơn nhưng ít dinh dưỡng hơn, thậm chí phải hy sinh các nhu cầu thiết yếu như thuốc men, giáo dục và đi lại. Tình trạng này cho thấy an ninh lương thực không chỉ phụ thuộc vào nguồn cung thực phẩm, mà còn vào khả năng tiếp cận thực phẩm của người dân, sự ổn định kinh tế và việc bảo vệ môi trường.

Theo số liệu của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), được Quỹ Ibon dẫn lại, Philippines có 52,6 triệu người không đủ khả năng chi trả cho chế độ ăn lành mạnh, đứng thứ hai tại Đông Nam Á, sau Indonesia với 195,9 triệu người. Tình trạng tương tự cũng ảnh hưởng đến người dân ở Việt Nam, với 7,1 triệu người; Lào, với 3,9 triệu người; và Malaysia, với 500.000 người. Bài báo không có số liệu tương ứng đối với Brunei, Campuchia, Myanmar, Thái Lan, Timor-Leste và Singapore.

Quỹ Ibon, tổ chức phi lợi nhuận được nữ tu Mary Soledad Perpiñan thành lập năm 1978 tại Philippines, cảnh báo rằng khủng hoảng khí hậu có thể khiến tình trạng an ninh lương thực trở nên nghiêm trọng hơn. Những khó khăn về kinh tế, giá cả và môi trường đang tác động lẫn nhau, khiến nhiều gia đình ngày càng khó bảo đảm những bữa ăn đầy đủ dinh dưỡng.

Giá cả leo thang gây sức ép lên các gia đình

Theo Trung tâm Trao quyền của Người dân trong Quản trị (CenPEG), tình trạng thiếu khả năng tiếp cận thực phẩm dinh dưỡng không nhất thiết xuất phát từ việc thị trường không có hàng hóa, mà còn do nhiều gia đình không đủ tiền mua thực phẩm cần thiết.

Cơ quan Thống kê Philippines cho biết, trong tháng 9 năm 2026, lạm phát tăng lên 7,2%, so với mức 6,1% của tháng 8; riêng lạm phát thực phẩm đạt 6,8%. Đồng peso suy yếu cùng chi phí nhập khẩu nhiên liệu, phân bón và nông sản gia tăng đã tạo thêm áp lực lên chuỗi cung ứng thực phẩm.

Sự phụ thuộc vào hàng nhập khẩu khiến thị trường trong nước dễ chịu tác động từ những biến động bên ngoài. Khi chi phí nhiên liệu, vận chuyển và đầu vào nông nghiệp tăng, giá thực phẩm cũng chịu sức ép, trong khi thu nhập của nhiều gia đình không tăng tương ứng. Vì thế, người dân buộc phải dành phần lớn ngân sách cho việc ăn uống, giảm chi tiêu cho thuốc men, giáo dục, đi lại và các nhu cầu thiết yếu khác.

Trước thực trạng này, CenPEG kêu gọi Philippines tăng cường sản xuất lương thực trong nước, giảm sự phụ thuộc vào nông sản nhập khẩu, đồng thời đầu tư nhiều hơn cho hệ thống thủy lợi và nền nông nghiệp có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Tổ chức này nhấn mạnh rằng lương thực là nhu cầu căn bản và là quyền của con người, chứ không đơn thuần là một loại hàng hóa. Theo CenPEG, sự phát triển kinh tế cần được đánh giá cả qua khả năng bảo đảm để các gia đình có đủ thực phẩm dinh dưỡng mà không phải đánh đổi những nhu cầu thiết yếu khác. An ninh lương thực chỉ được bảo đảm khi thực phẩm vừa sẵn có, vừa nằm trong khả năng chi trả của người dân.

Bảo vệ hệ sinh thái biển để bảo đảm nguồn lương thực

Bên cạnh những vấn đề về giá cả và sản xuất nông nghiệp, Trung tâm Năng lượng, Sinh thái và Phát triển (CEED) lưu ý rằng an ninh lương thực của Philippines còn gắn chặt với sức khỏe của các hệ sinh thái biển và ven biển. Đây là nguồn cung cấp thủy sản, đồng thời là nền tảng sinh kế của hàng triệu người dân, đặc biệt là các cộng đồng ngư dân.

Ông Gerry Arances, Giám đốc điều hành CEED, nhận định rằng hệ sinh thái lành mạnh là điều kiện thiết yếu để duy trì nguồn thực phẩm ổn định. Ô nhiễm và các hoạt động công nghiệp có thể gây tổn hại đến sinh vật biển, làm suy giảm nguồn lợi thủy sản và ảnh hưởng trực tiếp đến ngư dân cùng những gia đình sống dựa vào biển.

Hậu quả của sự suy thoái môi trường đã thể hiện rõ qua vụ tràn dầu tháng 2 năm 2023, sau khi tàu chở dầu MT Princess Empress bị chìm gần Naujan, tỉnh Oriental Mindoro. Theo số liệu được CEED dẫn lại, sự cố gây thiệt hại môi trường ước tính 40,1 tỷ peso Philippines và tổn thất kinh tế – xã hội khoảng 1,1 tỷ peso. Lệnh cấm đánh bắt cá sau đó ảnh hưởng đến ít nhất 24.698 ngư dân, khiến nhiều gia đình mất nguồn thu nhập gắn liền với nghề biển.

Linh mục Edwin Gariguez, nguyên là viên chức của Caritas Philippines, nhấn mạnh rằng việc bảo đảm nguồn cung lương thực đòi hỏi phải bảo vệ biển cả, các hệ sinh thái và cộng đồng ven biển. Khi môi trường bị tổn hại, nguồn thực phẩm không chỉ suy giảm mà sinh kế của những người trực tiếp khai thác nguồn lợi ấy cũng bị đe dọa.

Các tổ chức cảnh báo rằng biến đổi khí hậu, áp lực kinh tế và suy thoái môi trường có mối liên hệ chặt chẽ, khiến những nguy cơ đối với an ninh lương thực ngày càng phức tạp. Đặc biệt, các rủi ro liên quan đến nhiên liệu hóa thạch tiếp tục đe dọa đa dạng sinh học biển và những hệ sinh thái nuôi sống các cộng đồng ven bờ.

Những cảnh báo này cho thấy giải quyết tình trạng thiếu thực phẩm dinh dưỡng không thể chỉ dừng lại ở việc kiểm soát giá cả. Philippines còn cần củng cố năng lực sản xuất trong nước, giảm những điểm dễ tổn thương của chuỗi cung ứng, thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo vệ các hệ sinh thái thiết yếu. Khi thực phẩm có sẵn, người dân đủ khả năng mua và môi trường tiếp tục duy trì nguồn sống, an ninh lương thực mới có thể được bảo đảm lâu dài.

https://www.asianews.it/en/south-east-asia/philippines/some-52-million-people-in-the-philippines-lack-access-to-a-healthy-diet