Trong buổi Tiếp kiến chung ngày 18 tháng Mười Một, Đức Thánh Cha Lêô XIV chia sẻ những dấu ấn trong chuyến tông du kéo dài từ ngày 6 đến 16 tháng Mười Một tại Uruguay, Argentina và Peru. Ngài nhấn mạnh sứ mạng của Giáo hội là trở thành dấu chỉ và khí cụ hiệp nhất giữa thế giới, đồng thời kêu gọi các cộng đoàn Kitô hữu biết lắng nghe những người bị lạm dụng, gọi tên sự dữ, thực thi công lý và quan tâm đến những người đang chịu đau khổ vì chiến tranh, nghèo đói và biến đổi khí hậu.
![]()
Trở về Vatican vào sáng ngày 17 tháng Mười Một, sau chuyến tông du Uruguay, Argentina và Peru, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã dành buổi Tiếp kiến chung tại Quảng trường Thánh Phêrô ngày 18 tháng Mười Một để nhìn lại hành trình kéo dài từ ngày 6 đến 16 tháng Mười Một tại ba quốc gia Mỹ Latinh. Trước khi bắt đầu bài huấn dụ, ngài đi xe giáo hoàng giữa các tín hữu và khách hành hương. Buổi tiếp kiến có khoảng 15.000 người tham dự.
Đức Thánh Cha đeo một trong những món quà nhận được tại Peru: thánh giá đeo ngực bằng bạc và xà cừ do các Giám mục trao tặng. Thánh giá này lưu giữ thánh tích của Thánh Rosa Lima, Thánh Martinô de Porres, Thánh Turibiô thành Mogrovejo, Thánh Gioan Macías và Thánh Phanxicô Solano.
Trong bài huấn dụ, Đức Thánh Cha chia sẻ những cảm xúc của mình, nhắc lại những thực tại khác nhau của các Giáo hội địa phương đã đón tiếp ngài, đồng thời cầu xin Thiên Chúa luôn chúc lành cho các dân tộc ấy và hướng dẫn họ trên con đường hòa bình, công lý và tình huynh đệ.
Ngài khẳng định rằng, qua những chuyến tông du và việc viếng thăm các Giáo hội địa phương, Đức Giáo hoàng có cơ hội nhận ra vẻ đẹp của Dân Thiên Chúa đang tiến bước, bất chấp những khó khăn tùy theo hoàn cảnh và từng giai đoạn lịch sử.
“Ở khắp mọi nơi, chúng ta đều nhận thấy Chúa Thánh Thần đang trợ giúp Giáo hội trở thành dấu chỉ và khí cụ hiệp nhất, qua việc lắng nghe Lời Chúa, cử hành các mầu nhiệm thánh và phục vụ trong đức ái.”
Uruguay đón tiếp Đức Thánh Cha với lòng nhiệt thành
![]()
Đức Thánh Cha cho biết ngài chọn bắt đầu hành trình tại Uruguay, nơi người Công giáo sống trong hoàn cảnh là một cộng đồng thiểu số, để loan báo Đức Kitô, “Thiên Chúa đã làm người, Đấng ban tặng sự sống viên mãn trong chân lý và tình yêu”.
Khẩu hiệu của chuyến viếng thăm Uruguay là “Tôi loan báo cho anh em một niềm vui lớn lao”, lấy từ lời thiên thần nói với các mục đồng tại Bêlem, theo trình thuật Tin Mừng Luca, khi loan báo sự ra đời của Chúa Giêsu Kitô.
Đức Thánh Cha bày tỏ niềm vui trước sự đón tiếp nồng hậu và nhiệt tình của người dân Uruguay. Nhờ đó, ngài có thể nhắc nhở mọi người về tầm quan trọng của đức tin vào Thiên Chúa và giá trị của sự sống con người.
“Tôi rất vui mừng vì đã nhận được sự đón tiếp nồng hậu và đầy tình cảm từ người dân Uruguay. Qua đó, tôi có thể nhắc nhở mọi người rằng đức tin vào Thiên Chúa quan trọng biết bao, sự sống con người có giá trị lớn lao như thế nào; đồng thời, đức tin giúp chúng ta vượt qua những vất vả trong cuộc sống và trở thành những người xây dựng hòa bình.”
Argentina và tình cảm sâu đậm dành cho Đức Giáo hoàng Phanxicô
![]()
Tại Argentina, Đức Thánh Cha được chứng kiến sự tham dự đông đảo, nhiệt thành và đồng lòng của các tín hữu. Khẩu hiệu chuyến viếng thăm “Chào đón tất cả mọi người. Hãy ra đi và loan báo Tin Mừng” gợi nhắc đến giáo huấn của Đức Giáo hoàng Phanxicô.
Đức Thánh Cha giải thích rằng đây chính là hình ảnh về Giáo hội mà vị tiền nhiệm đã truyền lại: một Giáo hội đón tiếp, rộng mở với mọi người, nơi mỗi người đều có thể cảm thấy mình như ở nhà, được lắng nghe, được nhìn nhận phẩm giá, được hòa giải với Thiên Chúa, với chính mình và với cộng đoàn; đồng thời, mỗi người được trân trọng với những ân ban cũng như những giới hạn của mình.
Ngài nói thêm:
“Đó cũng là một Giáo hội hoàn toàn mang tính truyền giáo, tìm thấy sự nhất quán và niềm vui của mình trong việc loan báo Tin Mừng.”
Đức Thánh Cha cho biết ngài sẽ không bao giờ quên tình cảm sâu đậm mà người dân Argentina đã dành cho mình, tại quê hương của vị tiền nhiệm. Trong chuyến viếng thăm, ngài khuyến khích mọi người xây dựng sự hiệp thông trong sự phong phú của những khác biệt, đồng thời cổ võ nỗ lực xây dựng một xã hội công bằng và liên đới, dựa trên các nguyên tắc của Học thuyết Xã hội của Giáo hội.
Peru và món nợ tri ân đối với Dân Thiên Chúa
![]()
Đức Thánh Cha cho biết chuyến viếng thăm Peru kéo dài hơn một chút, bởi ngài có “một món nợ tri ân đặc biệt” đối với Dân Thiên Chúa đang sống tại quốc gia này. Ngài từng có nhiều năm phục vụ tại Peru trong tư cách nhà truyền giáo, rồi Giám mục.
Khẩu hiệu của chặng dừng chân thứ ba là “Hãy mở rộng tâm hồn!”. Giải thích ý nghĩa khẩu hiệu này, Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng muốn bước theo Đức Kitô, con người cần mở lòng đón nhận Chúa Thánh Thần, noi gương các thánh.
“Lịch sử Peru sẽ không thể giống như ngày nay nếu thiếu sự hiện diện và hoạt động của Thánh Turibiô thành Mogrovejo, Thánh Rosa Lima, Thánh Phanxicô Solano, Thánh Martinô de Porres và Thánh Gioan Macías. Cùng với đức tin, đức cậy và đức mến, các ngài đã lan tỏa lòng tôn trọng phẩm giá con người, ý thức về tính thánh thiêng của sự sống, tinh thần hòa giải và hòa bình. Các ngài đã góp phần xây dựng nền văn minh tình thương.”
Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng chứng tá của các thánh tại Peru vẫn còn sống động và mang tính thời sự. Ngày nay, vẫn có nhiều người với tâm hồn rộng mở trước Thiên Chúa và tha nhân, đang nỗ lực xây dựng một đất nước Peru công bằng và huynh đệ hơn.
Ngài chia sẻ:
“Đối với tôi, thật là một niềm vui lớn lao khi có thể khích lệ họ bằng ân sủng của thừa tác vụ Phêrô. Tôi cũng muốn thực hiện điều đó qua việc trực tiếp gặp gỡ một số nạn nhân bị lạm dụng, tại Peru cũng như ở những quốc gia khác.”
Niềm vui trở lại Giáo phận Chiclayo
![]()
Trong những kỷ niệm đáng nhớ nhất của chuyến tông du, Đức Thánh Cha đặc biệt nhắc đến việc trở lại giáo phận thân yêu Chiclayo, nơi khoảng một triệu người đã tổ chức đón tiếp ngài.
Ngài chia sẻ:
“Đặc biệt tại Chiclayo, tôi cảm thấy như được trở về nhà. Tôi lại được gặp thấy đức tin đơn sơ và chân thành, được nuôi dưỡng bằng lòng đạo đức bình dân. Tôi cảm nhận được vòng tay thân tình của những người dân nông thôn vùng Cordillera; tôi cũng có dịp gặp lại những người đã để lại dấu ấn sâu đậm trong cuộc đời mình. Tâm hồn tôi tràn ngập lòng biết ơn vì được sống giữa những cộng đoàn ấy và củng cố họ trong đức tin cũng như niềm hy vọng.”
Từ dãy Andes đến vùng Amazon
Đức Thánh Cha cũng kể lại hành trình trong ngày từ Lima đến Cusco, nơi vẫn còn lưu giữ những hoa trái của công cuộc hội nhập Tin Mừng vào văn hóa địa phương do các nhà truyền giáo thực hiện.
Từ cố đô của đế quốc Inca, ngài tiếp tục đến Pucallpa, thuộc vùng Amazon, để gặp gỡ những cộng đồng dân cư giàu truyền thống văn hóa nhưng đang phải chịu nhiều tổn thương do bất công và bạo lực.
Sự hiện diện đồng hành của Đức Maria
Nhìn lại toàn bộ chuyến tông du tại Mỹ Latinh, Đức Thánh Cha nhận ra sự hiện diện liên lỉ của Đức Trinh Nữ Maria trong từng chặng hành trình. Mẹ là một phần trong lịch sử của các dân tộc, luôn đồng hành, hướng dẫn và an ủi họ.
Đức Thánh Cha kết thúc phần chia sẻ bằng lời cảm tạ Đức Maria vì sự che chở của Mẹ, đồng thời phó thác cho lời chuyển cầu của Mẹ tất cả những người đã đón tiếp và nâng đỡ ngài bằng nhiều cách trong chuyến tông du.
Ngài cũng bày tỏ lòng biết ơn đối với các Giám mục, chính quyền dân sự tại những quốc gia đã viếng thăm, các linh mục, tu sĩ và toàn thể tín hữu đã hiện diện trực tiếp hoặc hiệp thông trong lời cầu nguyện.
Giáo hội phải lắng nghe nạn nhân và gọi tên sự dữ
![]()
Sau khi nhìn lại chuyến tông du, Đức Thánh Cha hướng sự quan tâm đến các nạn nhân và những người sống sót sau các vụ lạm dụng. Ngày 18 tháng Mười Một cũng là Ngày cầu nguyện quốc gia lần thứ sáu cho các nạn nhân và những người sống sót sau lạm dụng, do Hội đồng Giám mục Italia cùng một số Hội đồng Giám mục khác tổ chức.
Tại Italia, ngày cầu nguyện này do Văn phòng Quốc gia về bảo vệ trẻ vị thành niên và người trưởng thành dễ bị tổn thương thuộc Hội đồng Giám mục Italia phối hợp tổ chức.
Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng việc phòng ngừa và đấu tranh chống lạm dụng, cùng với thái độ lắng nghe và những nỗ lực phục hồi, là những dấu hiệu cho thấy một cộng đoàn Kitô hữu đang thực sự sống tinh thần hoán cải theo Tin Mừng.
Ngài nói:
“Đối với cộng đoàn Kitô hữu, việc phòng ngừa và đấu tranh chống lạm dụng là một cách sống tinh thần hoán cải theo Tin Mừng. Điều này phải bắt đầu từ việc lắng nghe những người đã bị tổn thương, gọi sự dữ đúng với tên gọi của nó, đồng thời dấn thân trên con đường tìm kiếm sự thật, công lý và phục hồi.”
Chủ đề của Ngày cầu nguyện năm nay là “Lắng nghe để chữa lành, cộng đoàn cùng xây dựng lại”, được lấy cảm hứng từ đoạn Kinh Thánh Xuất hành 3,7: “Ta đã thấy, đã nghe và biết rõ”.
Ngày này nhằm cầu nguyện cho các nạn nhân và những người sống sót sau lạm dụng, đồng thời nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc bảo vệ trẻ vị thành niên và những người dễ bị tổn thương.
Quan tâm đến ngư dân và những người chịu ảnh hưởng bởi chiến tranh, biến đổi khí hậu
Nhân Ngày Thế giới về nghề cá, được cử hành vào thứ Bảy, ngày 21 tháng Mười Một, Đức Thánh Cha cũng dành lời cầu nguyện cho những người làm nghề đánh bắt cá đang phải đối diện với nhiều hiểm nguy trên biển.
Ngài đặc biệt nhắc đến những ngư dân hoạt động tại các vùng chiến sự, những người bị cướp biển tấn công, bắt giữ hoặc giam cầm; những người di cư làm nghề đánh bắt cá, những người bị bóc lột và các cộng đồng ven biển đang phải gánh chịu hậu quả của biến đổi khí hậu cũng như tình trạng nguồn lợi thủy sản ngày càng cạn kiệt.
Đức Thánh Cha chia sẻ:
“Tôi đặc biệt nghĩ đến những ngư dân phải đối diện với chiến tranh, nạn cướp biển và cảnh tù đày; cũng như những người đã bị biển cả cướp đi khỏi vòng tay những người thân yêu, trong khi gia đình họ vẫn đang chờ đợi tin tức. Tôi cũng nhớ đến những ngư dân di cư, những người bị bóc lột và các cộng đồng ven biển đang phải chịu thử thách vì biến đổi khí hậu và tình trạng nguồn lợi biển ngày càng suy giảm.”
Nêu gương Chân phước Karolina Kózkówna cho giới trẻ
Trong phần chào thăm các tín hữu nói tiếng Ba Lan, Đức Thánh Cha nhắc đến gương sáng về nhân đức và phẩm giá của Chân phước Karolina Kózkówna, một thiếu nữ xuất thân từ gia đình nông dân tại làng Wał-Ruda, thuộc Giáo phận Tarnów, Ba Lan.
Chân phước Karolina qua đời khi mới 16 tuổi, vào ngày 18 tháng Mười Một năm 1914, sau khi bị một binh sĩ Nga sát hại vì chống lại hành vi xâm hại của người này.
Đức Thánh Cha nói:
“Hôm nay, tại Ba Lan, Giáo hội kính nhớ Chân phước Karolina Kózkówna, vị tử đạo trẻ tuổi đã hy sinh mạng sống để bảo vệ đức khiết tịnh. Lòng trung thành của ngài với Thiên Chúa và chứng tá về phẩm giá cao cả của con người là một mẫu gương, đặc biệt cho giới trẻ, trong hành trình tìm kiếm chân lý, ý nghĩa cuộc sống và khám phá lại phẩm giá của mình trong Đức Kitô.”