Tại buổi Tiếp kiến chung sáng thứ Tư, ngày 30 tháng 9, Đức Thánh Cha Lêô XIV chia sẻ với các tín hữu những suy tư và cảm nhận vẫn còn rất sống động sau chuyến tông du Pháp, kết thúc chỉ hai ngày trước đó. Ngài cho biết mình “ấn tượng trước lòng nhiệt thành và sự phấn khởi” của người dân Pháp trong cuộc đón tiếp, đồng thời nhắc lại những khoảnh khắc đáng nhớ tại Paris, Lộ Đức và Metz.
Nhà thờ Đức Bà Paris sau khi được trùng tu từ trận hỏa hoạn cách đây bảy năm trở thành một dấu chỉ của sự “hồi sinh”; buổi Canh thức với khoảng 80.000 người trẻ tại Stade de France cho thấy một thế hệ mới đang khao khát sự thật và tình yêu; Thánh lễ tại Place de la Concorde quy tụ khoảng 800.000 người; còn tại Lộ Đức, Đức Thánh Cha nhấn mạnh phẩm giá bất khả xâm phạm của mỗi sự sống con người. Tại Metz, Ngài nói về ơn gọi của châu Âu trở thành một dự án hòa bình.
Nhà thờ Đức Bà và sự hồi sinh của nước Pháp
![]()
Đức Thánh Cha gọi những ngày viếng thăm Pháp là “một hồng ân lớn” và cảm ơn các nhà chức trách dân sự, các vị mục tử của Giáo hội cùng đông đảo những người đã gặp gỡ hoặc chào đón Ngài trên đường phố.
Tại Nhà thờ Đức Bà Paris, Đức Thánh Cha đã tham dự Kinh Chiều kính Đức Trinh Nữ Maria. Ngài nhận thấy nơi ngôi thánh đường được phục hồi sau trận hỏa hoạn một hình ảnh có thể soi sáng toàn bộ chuyến tông du:
“Chính Nhà thờ Đức Bà, với thảm kịch mà ngôi thánh đường đã trải qua, có thể trở thành hình ảnh biểu tượng soi sáng toàn bộ chuyến tông du này, và mang đến một chìa khóa để đọc hiểu chuyến viếng thăm mà tôi có thể tóm lại trong một từ: hồi sinh.”
Sự phối hợp vì công ích
![]()
Theo Đức Thánh Cha, trận hỏa hoạn tại Nhà thờ Đức Bà đã tạo nên một phản ứng tích cực ở nhiều cấp độ, không chỉ trong những khía cạnh thực tiễn mà còn trong đời sống tinh thần.
Công cuộc trùng tu trở thành minh chứng cho khả năng “hợp tác giữa Giáo hội, Nhà nước, các cơ quan công quyền và xã hội dân sự”, đồng thời phát huy lòng quảng đại của các ân nhân cũng như chuyên môn của các chuyên gia và những người thợ.
Đức Thánh Cha nhấn mạnh:
“Sự phối hợp vì công ích phải trở thành cách thức hoạt động bình thường của các cơ quan, các lực lượng chính trị và xã hội, cũng như của tất cả những người đang đảm nhận trách nhiệm dân sự và kinh tế… Tiêu chuẩn nền tảng để xây dựng sự hợp tác ấy là: phẩm giá của con người.”
Giáo hội được xây dựng bằng những viên đá sống động
![]()
Đức Thánh Cha liên kết hai sự kiện lớn trong ngày đầu tiên tại Paris: Kinh Chiều tại Nhà thờ Đức Bà và buổi Canh thức với giới trẻ tại Stade de France.
Dù diễn ra tại “hai địa điểm hoàn toàn khác nhau”, hai sự kiện lại được nối kết với nhau bởi chính Giáo hội, “không được xây dựng bằng đá hay xi măng, nhưng bằng những con người yêu mến Đức Giêsu Kitô vì họ đã được Người yêu thương”.
Đức Thánh Cha nói về những người trẻ Pháp:
“Những người trẻ đã hát, đã reo hò, nhưng cũng biết thinh lặng và lắng nghe. Những khuôn mặt chăm chú và xúc động cho thấy những con tim khao khát sự thật và tình yêu. Tôi vui mừng nói với họ: ‘Các con là những vị thánh của nước Pháp!’”
Ngài gọi buổi Canh thức là “một dấu chỉ lớn của niềm hy vọng”, đồng thời nhận ra những dấu chỉ khác tại Maison Bakhita và nhiều nơi đang phục vụ con người, đặc biệt những người gặp khó khăn.
Giáo hội Pháp đang sống một thời kỳ hồi sinh
![]()
Đức Thánh Cha nhận định sự hồi sinh không chỉ được nhìn thấy nơi Nhà thờ Đức Bà, nhưng còn đang diễn ra nơi Giáo hội Pháp. Trong những năm gần đây, số người trẻ và người trưởng thành xin lãnh nhận Bí tích Rửa Tội “ngày càng tăng đáng kể”.
Ngài nhắc đến Đại hội Thượng hội đồng cấp giáo tỉnh được tổ chức tại Paris và khích lệ hành trình của các dự tòng, những người mới lãnh nhận Bí tích Rửa Tội cùng các cộng đoàn của họ.
Đức Thánh Cha cũng nhìn thấy “dấu chỉ của sự hồi sinh” trong cử hành phụng vụ kết thúc chặng dừng chân tại Paris, quy tụ các linh mục, ca đoàn và đông đảo tín hữu. Ngài gọi đây là “một sự tái thiết đích thực, cuộc trùng tu Giáo hội mà chỉ Thiên Chúa mới có thể thực hiện, nhờ lời chuyển cầu của Đức Trinh Nữ Maria”.
Mỗi sự sống con người đều xứng đáng được chăm sóc
![]()
Tại Lộ Đức, Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng Thiên Chúa, qua sự chăm sóc từ mẫu của Đức Maria, trao cho những người hành hương, đặc biệt những người đau khổ về thể xác và tinh thần, “một sứ điệp hy vọng và hồi sinh”.
Ngài khẳng định:
“Mọi sự sống con người, trong bất cứ hoàn cảnh nào, kể cả khi ở trong tình trạng mong manh nghiêm trọng nhất, vẫn giữ nguyên phẩm giá bất khả xâm phạm và xứng đáng được chăm sóc, đồng hành, được nâng đỡ trong đau khổ bằng lòng cảm thương của con người và với sự trợ giúp của những phương tiện mà khoa học cung cấp.”
Tại Lộ Đức, Đức Thánh Cha cũng gặp riêng một số người từng là nạn nhân của các vụ lạm dụng. Ngài cho biết đây là một cuộc gặp gỡ trong tinh thần lắng nghe, đối thoại và cầu nguyện, đồng thời khẳng định ý muốn của Ngài và của toàn thể Giáo hội là lắng nghe, đồng hành với các nạn nhân trong hành trình chữa lành và nỗ lực ngăn ngừa các vụ lạm dụng.
Châu Âu được mời gọi trở thành dự án hòa bình
![]()
Tại Metz, chặng cuối của chuyến tông du, Đức Thánh Cha nhắc đến Robert Schuman, một trong những nhân vật truyền cảm hứng cho tiến trình thống nhất châu Âu.
Ngài nói:
“Châu Âu đương đại được hình thành như một dự án hòa bình sau sự tàn phá của chiến tranh… Và châu Âu đã hồi sinh trên nền tảng những nguyên tắc dân chủ, liên đới và tình huynh đệ giữa các dân tộc, những điều mang ơn rất nhiều đối với các cội nguồn Kitô giáo của mình.”
![]()
Theo Đức Thánh Cha, những nguyên tắc này cùng với các cội nguồn Kitô giáo phải trở thành “nền tảng” và “dòng nhựa sống” để dự án châu Âu được đổi mới trong một thế giới ngày càng toàn cầu hóa. Ngài cũng tham dự cuộc gặp gỡ với đại diện các truyền thống tôn giáo khác nhau, nhấn mạnh vai trò quan trọng của đối thoại liên tôn.
Đức Thánh Cha kêu gọi đối thoại và hòa bình tại Tigray
![]()
Trong những lời chào bằng tiếng Anh vào cuối buổi Tiếp kiến chung, Đức Thánh Cha Lêô XIV bày tỏ “mối quan ngại sâu sắc” trước tình hình tại Tigray, cũng như các vùng lân cận Afar và Amhara của Ethiopia, nơi giao tranh đang tái diễn.
Ngài khẩn thiết kêu gọi tất cả các bên lựa chọn con đường đối thoại:
“Tôi tha thiết kêu gọi tất cả các bên hãy chọn con đường đối thoại. Xung đột vũ trang không bao giờ giải quyết được các vấn đề, mà chỉ làm cho chúng thêm trầm trọng, để lại phía sau cái chết, sự tàn phá và lòng oán hận. Chỉ một cam kết chân thành mới có thể đặt nền móng cho một nền hòa bình lâu dài.”
Đức Thánh Cha hy vọng cộng đồng quốc tế sẽ “đóng góp cách quảng đại và kịp thời, để bảo đảm mọi sự trợ giúp nhân đạo có thể đến được với những người đang cần”.
Tình hình tại Tigray đang ngày càng căng thẳng, với các cuộc giao tranh giữa lực lượng TPLF, TDF và quân đội Ethiopia. Nhiều cuộc đụng độ được ghi nhận tại khu vực phía tây Tigray, gần biên giới với Afar và tại nhiều khu vực thuộc Amhara.
Theo quân đội Ethiopia, khoảng 700 chiến binh Tigray đã thiệt mạng trong hai ngày, tuy nhiên con số này chưa thể được xác minh độc lập. Tổ chức Bác sĩ Không Biên giới cho biết từ ngày 22 đến 25 tháng 9, hơn 400 người bị thương đã được đưa tới các bệnh viện ở Korem và Alamata, trong khi khoảng 300 người khác được điều trị tại Suhul và Shire.
Đức Thánh Cha cũng nhắc lại lời kêu gọi được đưa ra tại Lộ Đức, mời gọi các tín hữu trong tháng Mười đặc biệt lần chuỗi Mân Côi “cho việc chấm dứt các cuộc chiến và đạt được hòa bình”.
Các vị tử đạo và lời kêu gọi hiệp nhất
Trong buổi Tiếp kiến chung, Đức Thánh Cha cũng nhắc đến lễ tuyên phong Chân phước cho ba linh mục tử đạo Ubaldo Marchioni, Elia Comini và Martino Capelli tại Bologna ngày 27 tháng 9.
Ngài nói:
“Hy lễ cao cả của những thừa tác viên của Thiên Chúa này cho thấy người Kitô hữu ngày nay cần có lòng can đảm để trở nên người thân cận với anh chị em, đặc biệt trong những lúc thử thách.”
Khi chào các tín hữu Ba Lan, Đức Thánh Cha nhắc lại rằng cách đây 30 năm, ngày 6 tháng 10 năm 1996, Thánh Gioan Phaolô II đã phong Chân phước cho Wincenty Lewoniuk và 12 người bạn, các vị tử đạo Pratulin.
Các ngài đã bảo vệ sự thuộc về Giáo hội Công giáo và sự hiệp thông với Đấng kế vị Thánh Phêrô, đồng thời trung thành với truyền thống Đông phương. Đức Thánh Cha phó thác cho lời chuyển cầu của các ngài “vấn đề hiệp nhất của các môn đệ Đức Kitô và những người Công giáo ngày nay đang bị bách hại vì đức tin”.
Hành trình hơn 7.000 km với Kinh Thánh
![]()
Trong buổi Tiếp kiến, Đức Thánh Cha cũng gặp Patrick Murphy, một thanh niên người Mỹ đã trải qua hành trình hơn 7.000 km trong 14 tháng, đi xe đạp qua Pháp và đi bộ qua Italia, với Kinh Thánh là người bạn đồng hành.
Patrick đã được đón tiếp tại hơn 60 đan viện và tu viện ở Pháp, đồng thời tiếp tục hành trình trên đường Via Francigena để đến Quảng trường Thánh Phêrô.
Anh chia sẻ:
“Tôi đã trải qua một hành trình đức tin thực sự, với những thời khắc cầu nguyện sâu sắc.”
Patrick cho biết mình đã chứng kiến “một sự chuyển động mạnh mẽ của đời sống thiêng liêng đang diễn ra tại Pháp”, điều mà chuyến tông du của Đức Thánh Cha vừa qua đã góp phần làm nổi bật.
Theo bước chân Thánh Phanxicô và đối thoại liên tôn
![]()
Trong khuôn khổ kỷ niệm 800 năm Thánh Phanxicô thành Assisi qua đời, cha Charbel Attallah, viên chức của Bộ Đối thoại Liên tôn, đã đưa khoảng 30 người đến Quảng trường Thánh Phêrô.
Sáng kiến do Đại sứ quán Ai Cập cạnh Tòa Thánh đề nghị, phối hợp với Đại Thánh đường Hồi giáo Roma và Quỹ Sapienza Mundi, nhằm tưởng nhớ chuyến hành trình của Thánh Phanxicô đến Ai Cập và cuộc gặp gỡ với Sultan al-Malik al-Kamil năm 1219, được xem là một dấu mốc lịch sử của cuộc gặp gỡ giữa các nền văn hóa và tôn giáo khác nhau.
Đức Thánh Cha làm phép tượng Đức Maria thành Nazareth
Trong buổi Tiếp kiến, Đức Thánh Cha cũng gặp Đức Hồng y Odilo Pedro Scherer, Tổng Giám mục São Paulo, Brazil, và Đức Hồng y Albert Malcolm Ranjith Patabendige Don, Tổng Giám mục Colombo, Sri Lanka.
Một nhóm tín hữu Peru, do linh mục Emerson Campos Aguilar hướng dẫn, đã xin Đức Thánh Cha làm phép tượng Đức Maria thành Nazareth, được đặt tại nhà nguyện của Đại học San Ignacio de Loyola ở Lima, Peru, trước chuyến tông du quốc tế sắp tới của Ngài tại châu Mỹ Latinh.
Các cộng đoàn Ferrara di Monte Baldo thuộc Verona và Tesero thuộc Trento cũng giới thiệu với Đức Thánh Cha một máng cỏ Giáng Sinh, biểu tượng của những cội nguồn Kitô giáo chung.
Đức Thánh Cha gặp gỡ các vận động viên
![]()
Một số vận động viên thuộc lực lượng vũ trang Italia tham dự buổi Tiếp kiến trước khi tham gia chương trình “Tennis & Friends” tại Foro Italico vào cuối tuần.
Đức Thánh Cha cũng gặp nhà vô địch Kickboxing Tommaso Rinaldi, nữ vận động viên quần vợt Croatia Iva Majoli, nhà vô địch Roland Garros năm 1997, và Ludwig Monti, cựu đan sĩ cộng đoàn Bose.
Iva Majoli đã tặng Đức Thánh Cha cây vợt của mình, trong khi Ludwig Monti tặng Ngài cuốn sách Mặt trái của một nhà Kinh Thánh học – Từ vựng thiêng liêng của quần vợt.
Đừng che giấu đức tin
![]()
Kết thúc bài giáo lý, Đức Thánh Cha nhắc lại khẩu hiệu của chuyến tông du Pháp: “Để thế giới được sống”, những lời của Đức Giêsu tóm kết toàn bộ sứ mạng cứu độ của Người.
Ngài cầu nguyện để từ những ngày tại Paris, Lộ Đức và Metz phát sinh “những hoa trái dồi dào và lâu bền”. Trong lời chào các tín hữu nói tiếng Bồ Đào Nha, Đức Thánh Cha mời gọi toàn thể Giáo hội để mình được truyền cảm hứng từ “chứng tá công khai về tình yêu dành cho Đức Giêsu Kitô” được thể hiện tại Pháp, đồng thời khích lệ mọi người đừng che giấu đức tin.