Đức Thánh Cha Lêô XIV gặp các nhà báo trên chuyến bay từ Metz về Roma

Trên chuyến bay từ Metz trở về Roma ngày 28 tháng 9 năm 2026, kết thúc chuyến Tông du tại Pháp, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã gặp gỡ và trả lời các câu hỏi của khoảng 80 nhà báo đồng hành. Ngài chia sẻ niềm vui về chuyến viếng thăm, đặc biệt những ngày tại Lourdes, đồng thời đề cập đến nhiều vấn đề: các vụ lạm dụng tính dục trong Giáo hội, nguyên tắc laïcité tại Pháp, tình trạng khẩn cấp về nhà ở, chiến tranh tại châu Âu, trí tuệ nhân tạo, sự trỗi dậy của các phong trào cực đoan tại Đức và những chuyến Tông du trong tương lai.

Đức Thánh Cha nói rằng bốn ngày tại Pháp là thời gian “thực sự tràn đầy những phúc lành”, đặc biệt khi ngài được đồng hành với nhiều người bệnh và đau khổ tại Lourdes. Ngài nhận thấy ân sủng của sự hiện diện Thiên Chúa đã chạm đến tâm hồn nhiều người, biến đổi cuộc sống và khôi phục phẩm giá cho những người bệnh, người cao tuổi và những người bị gạt ra bên lề xã hội.

Đức Thánh Cha cũng nhắc đến cuộc gặp gỡ với khoảng 80.000 bạn trẻ tại Paris. Ngài cho biết mình cảm thấy được chúc lành khi có cơ hội đến Pháp và khích lệ những người trẻ đang tìm kiếm ý nghĩa cho cuộc đời. Nơi họ, ngài nhận thấy sự nhiệt thành, niềm vui và niềm hy vọng mà họ có thể tiếp tục chia sẻ với người khác.

Giáo hội đồng hành với các nạn nhân bị lạm dụng

Trả lời câu hỏi về những vụ lạm dụng tính dục trong Giáo hội, Đức Thánh Cha Lêô XIV cho biết trong cuộc gặp với bảy nạn nhân, ngài muốn bày tỏ sự sẵn sàng của chính ngài và của Giáo hội trong việc lắng nghe, đồng hành với các nạn nhân trên hành trình chữa lành, đồng thời nhìn nhận những đau khổ mà họ đã phải chịu đựng.

Một số nạn nhân nói đến tính chất “có hệ thống” của việc lạm dụng. Đức Thánh Cha cho biết ngài thích diễn đạt vấn đề theo cách phân biệt rõ hơn, bởi trong một số trường hợp, có những tổ chức trong Giáo hội đã hành động như một hệ thống mang tính lạm dụng.

Theo Đức Thánh Cha, lạm dụng tính dục trước hết là một vấn đề của con người. Khi xảy ra trong Giáo hội, vấn đề này còn mang một chiều kích đặc biệt, bởi đời sống đức tin của các nạn nhân bị tổn thương sâu sắc, thậm chí có thể bị hủy hoại.

Vì thế, Giáo hội có trách nhiệm đặc biệt trong việc đồng hành với các nạn nhân và giúp họ tìm kiếm con đường chữa lành.

Bảo vệ sự sống không phải là làm chính trị

Liên quan đến nguyên tắc laïcité – sự phân tách giữa tôn giáo và chính trị, cũng như những vấn đề liên quan đến giai đoạn cuối đời, Đức Thánh Cha khẳng định rằng ngài không vượt qua ranh giới giữa Giáo hội và Nhà nước.

Ngài nhắc đến Magnifica humanitas, trong đó phần đầu trình bày về Học thuyết Xã hội của Giáo hội. Khi Giáo hội lên tiếng bảo vệ sự sống hoặc nói về các vấn đề xã hội, Giáo hội không làm chính trị, nhưng đang áp dụng Tin Mừng vào đời sống con người.

Đức Thánh Cha nói rằng ngài đến Pháp trước hết để loan báo Tin Mừng và nhắc lại lời của Chúa Giêsu: “Thầy là đường, là sự thật và là sự sống”.

Đối với Giáo hội, bảo vệ sự sống là một nguyên tắc nền tảng. Đặc biệt tại Lourdes, nơi những người bệnh, người khuyết tật và những người chịu nhiều đau khổ tìm kiếm một ý nghĩa sâu xa hơn cho cuộc đời, Giáo hội muốn hiện diện bên cạnh họ và khẳng định giá trị của sự sống.

Đức Thánh Cha nói rằng nếu việc loan báo những giáo huấn này được xem là làm chính trị thì ngài đã làm điều đó, nhưng mục đích của ngài không phải là can thiệp vào chính trị Pháp, mà đơn giản là giảng dạy điều Giáo hội thực sự tin tưởng.

Khủng hoảng nhà ở cần những giải pháp công bằng

Trả lời câu hỏi về tình trạng khẩn cấp nhà ở tại châu Âu, Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng đây là một vấn đề không thể được giải quyết chỉ bởi một giáo xứ, một giáo phận hay riêng Giáo hội.

Ngài cho rằng cộng đồng, giáo xứ, giáo phận và Nhà nước cần cùng nhau tìm kiếm những giải pháp công bằng, đặc biệt trong những trường hợp người cao tuổi hoặc người khuyết tật bị mất nơi ở.

Theo Đức Thánh Cha, vấn đề nhà ở đang hiện diện tại nhiều quốc gia. Các nhà lãnh đạo và chính quyền cần tìm cách giải quyết tận gốc nguyên nhân của vấn đề, thay vì chỉ phản ứng khi khủng hoảng đã xảy ra.

Giáo hội, qua việc nhấn mạnh đến công bằng và chống lại “văn hóa loại bỏ”, có thể góp phần đánh thức nơi con người khả năng biết quan tâm và nhạy cảm trước nỗi đau của người khác.

Nga và Ukraine cần ngồi lại đối thoại

Một trong những vấn đề nổi bật nhất trong cuộc phỏng vấn là chiến tranh tại Ukraine và những căng thẳng đang tiếp diễn tại châu Âu.

Đức Thánh Cha Lêô XIV nhắc lại các nguyên tắc của Học thuyết Xã hội Công giáo, trong đó Giáo hội không cổ võ bạo lực, hận thù hay chạy đua vũ trang.

Ngài đặc biệt cảnh báo về những khoản đầu tư khổng lồ vào ngành công nghiệp quân sự. Theo Đức Thánh Cha, với hàng tỷ đô la đang được dành cho vũ khí, người ta có thể sử dụng những nguồn lực ấy để giải quyết những vấn đề nghiêm trọng của nhân loại như nạn đói, nhà ở, thất nghiệp, y tế và giáo dục.

Ngài nói:

“Một số dân tộc đang phát triển rất mạnh nhờ một ngành công nghiệp thúc đẩy chiến tranh. Với hàng nghìn tỷ đô la ấy, người ta có thể giải quyết những vấn đề như nạn đói trên thế giới, nhà ở, tình trạng thất nghiệp…”

Theo Đức Thánh Cha, việc tiếp tục gia tăng vũ trang chỉ làm gia tăng căng thẳng và có nguy cơ dẫn đến những cuộc chiến mới.

Ngài nhấn mạnh trách nhiệm của Giáo hội trong việc lên tiếng bảo vệ phẩm giá con người và giá trị của sự sống, đồng thời kêu gọi các nhà lãnh đạo tìm kiếm con đường đối thoại và thương lượng.

Đức Thánh Cha nói:

“Tôi tin rằng Giáo hội có trách nhiệm thúc đẩy những giá trị này, không ngừng mời gọi các nhà lãnh đạo, như những người ở Nga và Ukraine cũng như tại các quốc gia khác, hãy đến với nhau, ngồi lại, đối thoại và tìm cách giải quyết các vấn đề mà không tiếp tục những cuộc chiến đã không còn ý nghĩa.”

Ngài nhắc đến những nỗ lực ngoại giao của Giáo hội, trong đó có Đức Tổng Giám mục Paul Richard Gallagher và Đức Hồng y Matteo Zuppi.

Đức Thánh Cha thừa nhận rằng đôi khi tiếng nói của Giáo hội dường như không đem lại kết quả ngay lập tức, nhưng Giáo hội vẫn phải tiếp tục lên tiếng, tiếp tục mời gọi đối thoại và tiếp tục loan báo Tin Mừng.

Trí tuệ nhân tạo cần được đặt trong giới hạn đạo đức

Trước câu hỏi về những nguy cơ của trí tuệ nhân tạo, Đức Thánh Cha cho biết ngài không hoảng sợ và vẫn ngủ ngon mỗi đêm. Tuy nhiên, ngài cho rằng những cảnh báo của nhiều chuyên gia về các nguy cơ của trí tuệ nhân tạo cần được xem xét nghiêm túc.

Đức Thánh Cha cho rằng không thể đơn giản nhắm mắt trước những khả năng nguy hiểm mà công nghệ này có thể tạo ra. Các nhà lãnh đạo chính trị, những người đứng đầu ngành công nghệ, các tổ chức xã hội và các hiệp hội cần cùng nhau nghiên cứu những gì đang xảy ra và những gì có thể xảy ra trong tương lai.

Ngài cho biết Tòa Thánh đã thành lập một Ủy ban về Trí tuệ nhân tạo nhằm phối hợp việc sử dụng công nghệ này tại Tòa Thánh, đồng thời nghiên cứu những lợi ích và nguy cơ của nó.

Đức Thánh Cha bày tỏ sự lạc quan thận trọng rằng nhân loại vẫn có thể tìm được những giải pháp phù hợp, nếu có đủ những người nghiêm túc quan tâm đến vấn đề và sẵn sàng đặt lợi ích của con người lên trên cuộc cạnh tranh quyền lực.

Đức Thánh Cha hy vọng thăm Đức

Trả lời câu hỏi về khả năng thực hiện chuyến Tông du tới Đức, Đức Thánh Cha Lêô XIV cho biết ngài mới đảm nhiệm sứ vụ Giáo hoàng khoảng mười lăm tháng và vẫn còn nhiều quốc gia chưa thể đến thăm.

Ngài cho biết đã nhận được lời mời và hy vọng sẽ có dịp đến Đức, cũng như nhiều quốc gia khác. Tuy nhiên, hiện chưa có chương trình cụ thể nào ngoài chuyến viếng thăm Hàn Quốc nhân Ngày Quốc tế Giới trẻ.

Trước nhận định về sự suy giảm số tín hữu Công giáo tại Đức và sự gia tăng của các phong trào cực đoan, Đức Thánh Cha nhắc rằng trước đây người ta cũng từng nói như vậy về Giáo hội tại Pháp. Tuy nhiên, những gì diễn ra trong chuyến Tông du vừa qua cho thấy vẫn còn rất nhiều người trẻ và nhiều người muốn sống và cử hành đức tin Kitô giáo.

Ngài bày tỏ hy vọng Giáo hội tại Đức có thể tìm lại một tinh thần truyền giáo đích thực và tiếp tục đồng hành với những người đang tìm kiếm ý nghĩa của đức tin.

Đức Thánh Cha cũng cảnh báo rằng Tin Mừng không liên quan đến hận thù và chia rẽ, nhưng hướng đến sự cảm thông, lòng thương xót và đồng hành.

Ngài kêu gọi các tín hữu và những người thiện chí tham gia vào đời sống xã hội và các tiến trình chính trị để góp phần xây dựng công ích, thay vì để những tư tưởng cực đoan gây ra những hậu quả nghiêm trọng hơn.

Lời cảm ơn sau chuyến Tông du

Kết thúc cuộc trò chuyện với các nhà báo, Đức Thánh Cha Lêô XIV dành lời cảm ơn đến tất cả những người đã âm thầm góp phần tổ chức chuyến Tông du tại Pháp.

Ngài đặc biệt nhắc đến các nhân viên Tòa Thánh, các thành viên Giáo hội tại Pháp, các giám mục Pháp và rất nhiều giáo dân đã làm việc phía sau để chuẩn bị và tổ chức các hoạt động.

Đức Thánh Cha nói rằng họ là những người không nhận được những tràng pháo tay mà ngài nhận được khi đi qua, nhưng đã đóng góp cách quyết định vào thành công của chuyến Tông du.