
Thánh Rosa Lima (1586–1617) là một trong những vị thánh được yêu mến nhất của Giáo hội. Nhân dịp lễ kính ngài vào tháng 8, bài viết giới thiệu một trong những thánh tích hạng nhất quan trọng nhất của ngài: hộp sọ, hiện được lưu giữ tại Vương cung thánh đường Kinh Mân Côi thuộc Tu viện Santo Domingo ở trung tâm lịch sử Lima, Peru.
Hộp sọ Thánh Rosa Lima được lưu giữ trong một hòm thánh tích
Cha Luis Enrique Ramírez, linh mục Đa Minh và quản đốc Vương cung thánh đường, cho biết hộp sọ của Thánh Rosa đã được lưu giữ tại đây từ gần cuối thế kỷ XIX, khi bàn thờ theo phong cách tân cổ điển hiện nay được xây dựng.
Hộp thánh tích gồm hai phần. Một phần chứa chính hộp sọ của Thánh Rosa, được đặt trong một vật trang trí có hình vương miện hoa hồng. Ban đầu vương miện này được làm bằng vàng, nhưng sau đó đã bị đánh cắp và được thay bằng bạc. Phần còn lại là một chiếc hộp nhỏ chứa một số xương của thánh nữ. Trong đó cũng có một tấm khăn do chính Thánh Rosa thêu.
Cha Ramírez cho biết qua dòng lịch sử, thân thể Thánh Rosa đã được phân chia thành nhiều phần nhỏ, vì thế các thánh tích của ngài hiện được lưu giữ tại rất nhiều nơi trên thế giới.
Tại Nhà Thánh Rosa, nằm rất gần Tu viện Santo Domingo, người ta còn lưu giữ khoảng mười đồ vật liên quan đến vị thánh đầu tiên của châu Mỹ, trong đó có chiếc nhẫn đính hôn với Chúa, đất lấy từ phần mộ và một lá thư do chính tay ngài viết.
Vì sao Giáo hội lưu giữ các thánh tích?
Theo cha Ramírez, các thánh tích là một cách để các tín hữu được gần gũi với vị thánh mà họ tôn kính và tham dự vào chứng tá thánh thiện của ngài. Đây là một truyền thống rất cổ xưa trong Giáo hội.
Đối với các thánh tích hạng nhất, việc ở gần một phần thân thể của vị thánh có thể giúp người tín hữu được khích lệ sống đời sống ân sủng và noi theo con đường thánh thiện của vị ấy.
Trước thực trạng buôn bán và làm giả thánh tích, Tòa Thánh đã thiết lập những quy định rõ ràng và chặt chẽ hơn đối với việc xin và trao các thánh tích. Việc xác nhận tính xác thực đòi hỏi sự cho phép của giám mục và, trong trường hợp các thánh tích của Thánh Rosa, còn có sự tham gia của Dòng Đa Minh.
Nơi Thánh Rosa được kết duyên nhiệm với Chúa Giêsu
Ở phía bên trái gian giữa của vương cung thánh đường có một tấm bia trên nền nhà, đánh dấu chính nơi Thánh Rosa Lima đã trải qua biến cố đính hôn nhiệm với Chúa Giêsu vào năm 1617.
Khi ấy, sau khi nghe những lời: “Rosa, hãy làm vợ Ta”, thánh nữ đã hoàn toàn hiến mình cho Chúa.
Cha Ramírez kể rằng lúc đó Rosa đến nhà nguyện Đức Mẹ Mân Côi để từ biệt Đức Mẹ, bởi trước đó những người bạn đã quyên góp tiền để giúp cô có của hồi môn và vào một tu viện nữ theo tập tục thời bấy giờ.
Tuy nhiên, tại đây xảy ra một biến cố đặc biệt: khi Rosa muốn rời đi, thân thể cô trở nên nặng đến mức những người khác không thể nhấc lên được. Qua biến cố ấy và kinh nghiệm thiêng liêng liên quan đến Chúa Hài Đồng, Rosa nhận ra rằng Thiên Chúa không muốn cô trở thành nữ tu.
Thay vào đó, cô chọn sống đời giáo dân thuộc Dòng Ba Đa Minh, ngay tại Tu viện Santo Domingo ở Lima.
Một nhà nguyện mới và thánh tích xương bả vai
Trong khu vực bảo tàng của Tu viện Santo Domingo còn có một nhà nguyện được xây dựng khoảng mười năm trước, tại nơi trước đây từng là phòng của một tu sĩ Đa Minh.
Trên bàn thờ chính là hình ảnh Thánh Rosa Lima, được rước long trọng trên kiệu qua các đường phố thủ đô Peru vào ngày 29 và 30 tháng 8. Bên dưới tượng có một thánh tích là xương bả vai của Thánh Rosa.
Trong nhà nguyện còn có nhiều tác phẩm cổ và mới về các vị thánh, trong đó có Thánh Catarina Siena, vị thánh mà Rosa đặc biệt sùng kính. Cũng có hình ảnh vị “bác sĩ nhỏ” mà Thánh Rosa rất yêu mến, Đức Mẹ Mân Côi của Huynh đoàn người Creole và đặc biệt là tác phẩm điêu khắc bằng đá cẩm thạch của nghệ sĩ Melchiorre Cafà.
Tác phẩm này từng hiện diện trong lễ phong Chân phước cho Thánh Rosa tại nhà thờ Santa Sabina ở Roma năm 1668.
Thánh Rosa Lima và bài học cho người Công giáo hôm nay
Cha Ramírez nhấn mạnh rằng Thánh Rosa Lima vẫn là một mẫu gương rất gần gũi với người Công giáo ngày nay, bởi ngài là một giáo dân chứ không phải một nữ tu. Rosa sống ngay trong gia đình và làm nhiều công việc khác nhau, chẳng hạn thêu thùa hoặc giúp việc tại các gia đình để phụ giúp cuộc sống của gia đình mình.
Tuy nhiên, giữa những công việc đời thường ấy, Rosa luôn ý thức sâu sắc về sự hiện diện của Thiên Chúa và thực hành đời sống cầu nguyện thần nghiệm sâu xa, noi theo Thánh Catarina Siena. Ngài không có một phòng riêng trong tu viện để lui vào cầu nguyện, nhưng có một “căn phòng nội tâm”, nơi ngài tìm đến để kết hiệp với Chúa và đã trải qua nhiều kinh nghiệm thần bí.
Đồng thời, Thánh Rosa còn đặc biệt quan tâm đến những người đau khổ và nghèo khổ trong xã hội. Ngài không chỉ giúp đỡ bằng lời khuyên, mà còn chăm sóc người bệnh, an ủi và trợ giúp những người đang cần đến mình.
Vì thế, Thánh Rosa Lima vẫn là một mẫu gương rất thời sự: người Công giáo có thể làm việc để nuôi sống gia đình, sống đời cầu nguyện sâu xa và đồng thời dấn thân phục vụ những người nghèo khổ, sống trọn vẹn ơn gọi của mình trong Giáo hội theo linh đạo Đa Minh.