Thánh Augustinô có phải là Đấng sáng lập Dòng Augustinô?

Thông thường, khi một dòng tu được thành lập, dòng sẽ được gọi theo tên vị sáng lập. Chẳng hạn, Dòng Phanxicô gắn liền với Thánh Phanxicô thành Assisi, còn Dòng Đa Minh được thành lập bởi Thánh Đa Minh.

Vậy có phải Thánh Augustinô là người sáng lập Dòng Augustinô hay không?

Nguồn gốc của Dòng Augustinô

Câu trả lời chính xác là không theo nghĩa kỹ thuật. Thánh Augustinô không trực tiếp thành lập Dòng Thánh Augustinô theo hình thức một dòng tu như chúng ta hiểu ngày nay.

Vào đầu thế kỷ V, Thánh Augustinô bắt đầu sống đời đan tu cùng với các linh mục khác tại Bắc Phi. Lối sống cộng đoàn này thu hút nhiều linh mục đến quy tụ chung quanh ngài, hình thành một cộng đoàn sống đời cầu nguyện và phục vụ.

Thánh Augustinô đã soạn những nguyên tắc để hướng dẫn đời sống cộng đoàn. Về sau, những nguyên tắc ấy được biết đến với tên gọi “Tu luật Thánh Augustinô”.

Tuy nhiên, vào thời đó, đời sống tu trì chưa được tổ chức thành những dòng tu chính thức như các thế kỷ sau. Chủ yếu là những linh mục sống chung với nhau theo một quy luật chung.

Những cộng đoàn chịu ảnh hưởng bởi Tu luật Thánh Augustinô ban đầu được gọi là Các Kinh sĩ thường xuyên theo Tu luật Thánh Augustinô. Theo thời gian, các cộng đoàn này phát triển và có những hình thức tổ chức khác nhau.

Nói cách khác, Thánh Augustinô đã viết một quy luật đời sống cho cộng đoàn các linh mục, nhưng ngài không thành lập một dòng tu theo cơ cấu chính thức như các dòng tu xuất hiện về sau.

Đến thế kỷ XIII, Dòng Thánh Augustinô được hình thành như một dòng tu hoàn chỉnh, lấy Tu luật và linh đạo của Thánh Augustinô làm nền tảng.

Theo chính Dòng Thánh Augustinô, lịch sử của dòng bắt nguồn từ đời sống và giáo huấn của vị thánh cùng tên, nhưng dòng được tổ chức chính thức dưới sự bảo trợ của Tòa Thánh vào thế kỷ XIII. Vì thế, Thánh Augustinô được nhìn nhận là “người cha, bậc thầy và vị hướng dẫn thiêng liêng” của dòng.

Người cha thiêng liêng chứ không phải vị sáng lập theo nghĩa pháp lý

Điều này giúp chúng ta phân biệt hai khái niệm.

Thánh Augustinô không phải là đấng sáng lập Dòng Augustinô theo nghĩa lịch sử và pháp lý, nhưng ngài chính là người cha thiêng liêng của dòng.

Các tư tưởng, tác phẩm và giáo huấn của ngài nằm ở trung tâm linh đạo Augustinô. Những điểm đặc trưng trong đời sống và tư tưởng của Thánh Augustinô tiếp tục được các tu sĩ Augustinô đào sâu và sống theo qua nhiều thế kỷ.

Có thể thấy điều này rất rõ nơi Đức Giáo hoàng Lêô XIV, một tu sĩ thuộc gia đình Augustinô. Trong nhiều bài giảng và diễn văn, ngài thường xuyên trích dẫn Thánh Augustinô.

Điều này cũng không khó hiểu. Thánh Augustinô để lại một kho tàng tư tưởng vô cùng phong phú về Thiên Chúa, con người, ân sủng, tội lỗi, tình yêu, Hội Thánh và hành trình tìm kiếm chân lý. Vì thế, những suy tư của ngài vẫn có khả năng soi sáng rất nhiều vấn đề của con người hôm nay.

Một di sản vẫn còn sống động

Điều đặc biệt là di sản của Thánh Augustinô không chỉ nằm trong sách vở. Nó tiếp tục được sống trong linh đạo của Dòng Augustinô và trong đời sống của biết bao Kitô hữu.

Những tác phẩm của ngài, từ Tự thuật đến Thành đô Thiên Chúa, các bài giảng và thư từ, vẫn được nghiên cứu và đọc rộng rãi.

Thậm chí, trong thời gian gần đây, người ta còn phát hiện những bài giảng được cho là đã thất lạc của Thánh Augustinô.

Vì thế, dù không thể gọi Thánh Augustinô là vị sáng lập Dòng Augustinô theo nghĩa chặt chẽ, chúng ta hoàn toàn có thể gọi ngài là người cha thiêng liêng của gia đình Augustinô.

Và có lẽ đó mới là điều quan trọng nhất: một vị sáng lập có thể khai sinh một dòng tu, nhưng một người cha thiêng liêng có thể để lại cả một linh đạo sống động qua nhiều thế kỷ.