Lần đầu tiên một Giáo Hoàng diễn văn trước Quốc hội Tây Ban Nha

ĐỨC VUA PHÊLIPÊ VI VÀ HOÀNG HẬU LÊTIXIA THĂM TÒA THÁNH NHÂN DỊP ĐẦU TRIỀU ĐẠI ĐỨC LÊÔ XIV. Ảnh: Diez Minutos

(ZENIT News – Madrid, 28.02.2026) – Khi Đức Thánh Cha Lêô XIV phát biểu trước Quốc hội Tây Ban Nha vào ngày 8 tháng 6 tới, đó sẽ không chỉ là một điểm dừng trong chương trình tông du. Sự kiện này đánh dấu lần đầu tiên trong lịch sử dân chủ của đất nước, đồng thời thể hiện rõ nét hai chiều kích của chuyến thăm: vừa mục vụ, vừa mang tính thể chế.

Theo các nguồn tin nghị viện và Giáo hội đồng thuận xác nhận, Tòa Thánh và Quốc hội Tây Ban Nha đã thống nhất triệu tập một phiên họp chung của hai viện thuộc Quốc hội Lưỡng việ, để Đức Thánh Cha có thể ngỏ lời với các dân biểu và thượng nghị sĩ tại hội trường chính.

Sáng kiến này do Tòa Thánh đề xuất với Chủ tịch Quốc hội và được Hội đồng Giám mục Tây Ban Nha chính thức gửi văn bản yêu cầu ngày 26 tháng 2. Đề nghị đã nhận được sự đồng thuận đầy đủ về mặt chính trị. Thời điểm được chọn là ngày thứ Hai – khi không có phiên họp toàn thể thường kỳ – nhằm tránh ảnh hưởng đến lịch làm việc của Quốc hội.

Một tiền lệ chưa từng có

Dù Tây Ban Nha đã nhiều lần đón tiếp các chuyến viếng thăm của các Giáo hoàng trong những thập niên gần đây, nhưng chưa từng có vị nào phát biểu trực tiếp trước Quốc hội. Cả Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II lẫn Đức Bênêđictô XVI đều không có bài diễn văn tại trụ sở cơ quan đại diện chủ quyền nhân dân này.

Trong những năm gần đây, Quốc hội Tây Ban Nha từng đón tiếp nhiều nguyên thủ quốc gia, như Tổng thống Volodymyr Zelensky của Ukraina và các lãnh đạo từ Pháp, Bồ Đào Nha hay các quốc gia Mỹ Latinh. Tuy nhiên, ngày 8 tháng 6 tới sẽ là lần đầu tiên một Giáo hoàng hiện diện trong danh sách ấy, phát biểu với tư cách nguyên thủ quốc gia của Tòa Thánh.

Chương trình được chuẩn bị trang trọng và chặt chẽ: chỉ có hai bài phát biểu – một của Đức Thánh Cha Lêô XIV và một của Chủ tịch Quốc hội Francina Armengol. Sẽ không có phần thảo luận nghị trường sau đó. Tuy nhiên, ý nghĩa biểu tượng của sự kiện là điều không thể phủ nhận: một vị Giáo hoàng diễn văn trước một cơ quan lập pháp thế tục, trong bối cảnh trật tự hiến định của Tây Ban Nha dựa trên nguyên tắc không tuyên xưng tôn giáo chính thức, nhưng vẫn thừa nhận sự hợp tác với các cộng đồng tôn giáo.

Một chuyến tông du mang hai chiều kích

Bài phát biểu tại Quốc hội nằm trong khuôn khổ chuyến tông du Tây Ban Nha từ ngày 6 đến 12 tháng 6 – chuyến viếng thăm đầu tiên của Đức Lêô XIV kể từ khi được tuyển chọn. Theo Đức Cha Phanxicô Cêsar García Magán, Tổng Thư ký kiêm Phát ngôn viên Hội đồng Giám mục Tây Ban Nha, chuyến đi mang “hai chiều kích”.

Trước hết, đây là chuyến thăm mục vụ nhằm củng cố đức tin, niềm hy vọng và sự hiệp thông với Tòa Thánh Phêrô. Đồng thời, đây cũng là chuyến thăm chính thức của một nguyên thủ quốc gia, với đầy đủ nghi thức ngoại giao, các cuộc gặp gỡ thể chế và hệ quả ở cấp độ quốc gia.

Chính sự song hành này khiến bài diễn văn tại Quốc hội không đơn thuần là một nghi thức xã giao. Theo Đức Cha García Magán, chiều kích chính thức của chuyến thăm được kỳ vọng sẽ “tăng cường” quan hệ giữa Tòa Thánh và Nhà nước Tây Ban Nha, đồng thời góp phần vào thiện ích chung của toàn xã hội.

Lộ trình mục vụ, dù còn tạm thời, đã xác định bốn giáo phận: Madrid, Barcelona, Gran Canaria và Tenerife. Mỗi điểm dừng sẽ làm nổi bật một chủ đề riêng. Tại Madrid, trọng tâm là sứ vụ loan báo Tin Mừng. Tại Barcelona, Đức Thánh Cha dự kiến chủ sự nghi thức khánh thành tháp kính Chúa Giêsu Kitô tại Vương cung Thánh đường Sagrada Familia – cột mốc quan trọng trong công trình kiệt tác của kiến trúc sư Antoni Gaudí. Tại quần đảo Canaria, trọng tâm sẽ là vấn đề di dân bất hợp pháp – một thực tại đặt khu vực này vào tâm điểm của khủng hoảng nhân đạo và chính sách biên giới châu Âu.

Một chiến dịch chuẩn bị quy mô

Bên cạnh ý nghĩa biểu tượng và thông điệp mục vụ, chuyến thăm đặt ra thách đố hậu cần đáng kể. Bộ Quốc phòng Tây Ban Nha xác nhận sự hiện diện của Đức Thánh Cha sẽ thu hút hàng ngàn người xuống đường, đòi hỏi sự phối hợp phức tạp về an ninh, giao thông và điều phối.

Vấn đề này đã được thảo luận ngày 26 tháng 2 trong cuộc gặp giữa Bộ trưởng Quốc phòng Margarita Robles và Sứ thần Tòa Thánh tại Tây Ban Nha, Đức Tổng Giám mục Piero Pioppo, trong khuôn khổ công tác chuẩn bị đang được triển khai. Giới chức chính phủ nhấn mạnh rằng quốc gia này quen thuộc với việc tổ chức các sự kiện quốc tế quy mô lớn, tuy nhiên sự kết hợp giữa các cử hành mục vụ và nghi lễ cấp nhà nước trong suốt bảy ngày liên tiếp sẽ là một thử thách phối hợp ở nhiều cấp độ hành chính.

Một phái đoàn tiền trạm của Tòa Thánh dự kiến sẽ sớm đến Tây Ban Nha để hoàn thiện chương trình, sau đó khẩu hiệu chính thức và thánh ca của chuyến tông du sẽ được công bố.

Hơn cả một chuyến viếng thăm

Đối với các Giám mục Tây Ban Nha, ý nghĩa chuyến tông du vượt xa yếu tố nghi thức hay hậu cần. Đức Cha García Magán mô tả đây là thời khắc của “niềm vui, hy vọng và canh tân”, thậm chí ví – dù diễn ra trong Mùa Chay – như một “Mùa Vọng” thiêng liêng.

Thông điệp cốt lõi mang chiều kích Giáo hội học và xã hội: sự hiệp thông với Giám mục Rôma không phải là yếu tố phụ trợ, nhưng là yếu tố cấu thành căn tính Công giáo.

Trong ánh sáng ấy, việc Đức Thánh Cha phát biểu trước Quốc hội mang thêm tầng ý nghĩa sâu xa: không chỉ là một cử chỉ chưa từng có đối với các định chế dân chủ của Tây Ban Nha, mà còn là dấu chỉ cho thấy Tòa Thánh vẫn tiếp tục hiện diện tại giao điểm giữa đức tin và ngoại giao, giữa sứ mạng mục tử và trách nhiệm quốc tế.