
Giáo hội Công giáo dạy gì về việc Kinh Thánh “không sai lầm”?
Khi đọc Kinh Thánh, đôi khi người ta có cảm giác rằng một số trình thuật trong Kinh Thánh dường như mâu thuẫn với những khám phá mới của khoa học hoặc khảo cổ học. Điều này không phải là điều mới mẻ, vì từ lâu nhiều người đã đặt câu hỏi: Kinh Thánh có sai lầm hay không?
Giáo hội Công giáo trả lời rõ ràng câu hỏi này trong Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo:
“Thiên Chúa đã linh hứng cho các tác giả nhân loại của các sách thánh. Để soạn thảo các sách thánh, Thiên Chúa đã chọn những con người cụ thể; khi sử dụng họ cho công việc này, Người vẫn để họ dùng đầy đủ khả năng và năng lực của mình, để khi Người hành động trong họ và qua họ, chính họ, với tư cách là tác giả đích thực, đã viết ra tất cả những gì Thiên Chúa muốn và chỉ những gì Người muốn.”
“Các sách được linh hứng dạy chân lý. Vì thế, tất cả những gì các tác giả được linh hứng hay các thánh ký khẳng định phải được coi là do Chúa Thánh Thần khẳng định. Do đó, phải nhìn nhận rằng các sách Kinh Thánh dạy cách chắc chắn, trung thành và không sai lầm chân lý mà Thiên Chúa muốn ghi lại trong Kinh Thánh vì phần rỗi của chúng ta.” (x. GLHTCG 106–107)
Nói cách khác, Giáo hội tin rằng Kinh Thánh dạy “không sai lầm” chân lý mà Thiên Chúa muốn truyền đạt cho nhân loại.
Điều đó có nghĩa là gì?
Trong thông điệp về việc nghiên cứu Kinh Thánh, Đức Giáo hoàng Lêô XIII giải thích rằng Thiên Chúa, Đấng Tạo Hóa và là Đấng cai quản vũ trụ, cũng chính là tác giả của Kinh Thánh. Vì vậy, không có khám phá nào của khoa học hay khảo cổ học có thể thực sự mâu thuẫn với Kinh Thánh.
Ngài cũng nói rằng nếu gặp những mâu thuẫn có vẻ bề ngoài, cần phải cố gắng nghiên cứu và giải thích chúng sao cho phù hợp với chân lý của Kinh Thánh.
Tương tự, Đức Giáo hoàng Piô XII trong thông điệp Humani Generis đã phê phán quan điểm cho rằng Kinh Thánh chỉ không sai lầm trong những vấn đề nói về Thiên Chúa hoặc về luân lý và tôn giáo.
Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI cũng tái khẳng định giáo huấn này trong tông huấn Verbum Domini, đồng thời khuyến khích việc nghiên cứu sâu hơn về cách hiểu đúng tính không sai lầm của Kinh Thánh trong việc đọc và giải thích Kinh Thánh.
Phân biệt nghĩa đen và cách hiểu theo nghĩa chữ
Một số đoạn Kinh Thánh có thể gây khó hiểu, chẳng hạn trình thuật sáng tạo trong sách Sáng Thế: phải chăng thế giới được tạo dựng trong sáu ngày, mỗi ngày 24 giờ?
Nhà nghiên cứu Kinh Thánh Edward Sri giải thích rằng văn kiện năm 1993 của Ủy ban Kinh Thánh Giáo hoàng, Việc giải thích Kinh Thánh trong Hội Thánh, phân biệt giữa “nghĩa đen” của Kinh Thánh và cách hiểu theo nghĩa chữ một cách máy móc.
Nghĩa đen của Kinh Thánh phải được hiểu trong bối cảnh lịch sử và thể loại văn chương mà tác giả sử dụng.
Chẳng hạn, sách Thánh vịnh là văn chương thi ca. Vì thế tác giả không có ý viết một cuốn sách khoa học về vũ trụ. Khi Thánh vịnh nói: “Mỗi đêm tôi làm ngập giường mình bằng nước mắt”, điều đó không có nghĩa là chiếc giường thật sự bị ngập nước.
Ngược lại, cách hiểu quá theo nghĩa chữ sẽ bỏ qua thể loại văn chương và có thể dẫn đến những cách hiểu sai lạc. Ví dụ, khi Chúa Giêsu nói rằng nếu tay làm cớ cho ta phạm tội thì hãy chặt nó đi, Người không có ý dạy phải hiểu theo nghĩa đen như vậy.
Đức Giáo hoàng Lêô XIII cũng giải thích rằng các tác giả Kinh Thánh không nhằm giảng dạy về các quy luật khoa học của vũ trụ.
Các thánh ký mô tả sự vật theo cách diễn đạt quen thuộc của thời đại họ, hoặc theo những gì con người có thể cảm nhận bằng giác quan.
Vì thế, các tác giả thánh đã ghi lại không sai lầm những gì họ muốn truyền đạt, không phải là kiến thức khoa học tự nhiên, nhưng là những gì họ thực sự nhận thấy và muốn nói.
Kinh Thánh không sai lầm trong chân lý cứu độ
Theo cách hiểu này, Kinh Thánh là “không sai lầm”, vì các tác giả đã viết dưới sự linh hứng của Chúa Thánh Thần và ghi lại chính xác điều Thiên Chúa muốn mặc khải, trong bối cảnh tri thức của thời đại họ.
Dù khoa học đã tiến bộ và có nhiều khám phá mới, điều đó không làm mất đi tính không sai lầm của Kinh Thánh.
Chẳng hạn, tác giả sách Sáng Thế không định nghĩa rõ “một ngày” là gì, nên vẫn có những cách giải thích phù hợp với khoa học hiện đại mà vẫn trung thành với giáo huấn của Hội Thánh.
Thái độ của Thánh Augustinô khi đọc Kinh Thánh
Thánh Augustinô đã diễn tả thái độ đúng đắn khi đọc Kinh Thánh trong một bức thư gửi Thánh Giêrônimô:
“Nếu tôi gặp điều gì trong các sách ấy có vẻ trái với chân lý, tôi cho rằng hoặc bản văn đã chép sai, hoặc người dịch chưa dịch đúng, hoặc chính tôi chưa hiểu đúng.”
Thông thường, những “sai lầm” mà chúng ta tưởng thấy trong Kinh Thánh xuất phát từ sự hiểu biết chưa đầy đủ của chúng ta về chân lý được mặc khải trong Kinh Thánh.
https://aleteia.org/2019/03/23/is-the-bible-without-error/