Đức Mẹ Bác Ái của Cuba: Đấng đến với hòn đảo như sứ giả của hòa bình

Kathleen N. Hattrup – 12/07/2021

Đức Mẹ Bác Ái là bổn mạng của quốc đảo Cuba. Đền thánh của Mẹ tọa lạc tại thị trấn El Cobre, cách thành phố Santiago de Cuba khoảng 27 km — một vùng đất gắn liền với hoạt động khai thác đồng suốt hơn bốn thế kỷ.

Lòng sùng kính Đức Mẹ Bác Ái khởi nguồn vào đầu thế kỷ XVII, khi bức tượng Đức Maria được tìm thấy giữa đại dương vào năm 1612.

Theo lời chứng của ba nhân chứng — hai người thổ dân và một cậu bé gốc Phi-Cuba 10 tuổi — bức tượng bất ngờ xuất hiện, nổi trên mặt nước tại vịnh Nipe. Trên một tấm bảng gắn vào tượng có dòng chữ: “Ta là Đức Trinh Nữ Bác Ái.” Tượng cao khoảng 84 cm.

Đức Trinh Nữ bồng Chúa Hài Đồng Giêsu trên tay trái, và tay phải cầm một cây thánh giá.

Ban đầu, tượng được đưa về thị trấn Barajagua, nhưng không lâu sau đó được rước đến El Cobre (từ cobre trong tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là đồng). Ngôi nhà nguyện đầu tiên được xây dựng tại đây vào năm 1648; đến năm 1680, nhà nguyện được mở rộng và trở thành một đền thánh.

Lòng sùng kính Đức Mẹ dưới tước hiệu này nhanh chóng lan rộng khắp Cuba, thu hút tín hữu thuộc mọi chủng tộc và tầng lớp xã hội.

Bên trong đền thánh, Nhà nguyện Các Phép Lạ lưu giữ nhiều ex voto (lễ vật tạ ơn) của những người đã lãnh nhận hồng ân qua lời chuyển cầu của Đức Mẹ.

Lễ kính Đức Mẹ Bác Ái được cử hành vào ngày 8 tháng 9, trùng với ngày sinh nhật Đức Maria theo truyền thống phụng vụ.

Ngày 10 tháng 5 năm 1916, Đức Giáo hoàng Bênêđictô XV chính thức tuyên phong Đức Mẹ Bác Ái là bổn mạng của Cuba.

Năm 1927, tượng Đức Mẹ được chuyển đến một thánh đường rộng lớn hơn. Đến năm 1936, tượng được long trọng đội triều thiên do phái đoàn của Đức Giáo hoàng Piô XI thay mặt cử hành.

Năm 1977, Đức Giáo hoàng Phaolô VI nâng đền thánh lên hàng Tiểu Vương cung thánh đường. Năm 1998, Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II viếng thăm nơi đây và tôn phong Đức Maria là “Nữ vương và Bổn mạng của hòn đảo.”

Trong chuyến tông du Cuba nhân dịp kỷ niệm 400 năm phát hiện tượng Đức Mẹ, Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI đã cử hành Thánh lễ tại đền thánh và cầu nguyện:

“Anh chị em thân mến, trước ánh nhìn của Đức Mẹ Bác Ái El Cobre, tôi kêu gọi anh chị em làm mới lại đức tin của mình, để sống trong Đức Kitô và cho Đức Kitô; với khí giới là hòa bình, tha thứ và cảm thông, anh chị em hãy dấn thân xây dựng một xã hội được đổi mới và cởi mở — một xã hội tốt đẹp hơn, xứng đáng hơn với con người, và phản chiếu rõ nét hơn lòng nhân hậu của Thiên Chúa. Amen.”

Đức Giáo hoàng Phanxicô cũng đã dành thời gian cầu nguyện trước linh ảnh Đức Mẹ Bác Ái trong chuyến viếng thăm Cuba của ngài.

Lời nguyện:

Lạy Đức Maria Bác Ái,
Mẹ đã đến như sứ giả của hòa bình,
nổi trôi giữa đại dương để đến với chúng con.
Mẹ là Mẹ của chúng con.

Chúng con chạy đến cùng Mẹ,
để dâng lên Mẹ tình yêu của con cái.
Trong trái tim hiền mẫu của Mẹ,
chúng con phó thác mọi ưu tư và hy vọng,
mọi ước nguyện và lời cầu xin.

Chúng con cầu nguyện cho quê hương đang bị chia rẽ của mình,
xin cho tất cả chúng con biết cùng nhau kiến tạo
hòa bình và hòa hợp.