“Alleluia” nghĩa là gì và bắt nguồn từ đâu?

Trong phụng vụ Hội Thánh, có những lời rất ngắn nhưng mang sức nặng đức tin và chiều sâu linh đạo. “Alleluia” là một trong những lời như thế: giản dị, quen thuộc, nhưng luôn vang lên như nhịp đập của niềm vui Phục Sinh.

Nguồn gốc Kinh Thánh và ý nghĩa ban đầu

“Alleluia” (cũng được viết là “Hallelujah”) bắt nguồn từ tiếng Do Thái, với ý nghĩa “Hãy ngợi khen Đức Chúa”. Đây không chỉ là một lời tung hô, mà còn là lời mời gọi toàn thể cộng đoàn hướng lòng về Thiên Chúa trong tâm tình chúc tụng và tri ân.

Trong Kinh Thánh, từ này xuất hiện nhiều lần, đặc biệt trong các Thánh vịnh, thường được dùng như điệp khúc kết thúc, giúp cộng đoàn cùng hòa chung một lời ca ngợi. Sách Sách Tôbia cũng gợi lên hình ảnh “Alleluia” vang lên trong Giêrusalem mới, nơi mọi sự được đổi mới trong vinh quang Thiên Chúa.

Còn trong Sách Khải Huyền, “Alleluia” trở thành khúc hoan ca của trời cao. Ở đó, các thánh và các thiên thần không ngừng tung hô Thiên Chúa. “Alleluia” không còn chỉ là lời cầu nguyện của con người, mà là tiếng hát không dứt của thiên quốc.

Từ ngôn ngữ Kinh Thánh đến đời sống phụng vụ

Khi Thánh Giêrônimô dịch Kinh Thánh sang tiếng Latinh, ngài đã giữ nguyên từ “Alleluia” thay vì chuyển nghĩa. Từ đó, lời này đi vào phụng vụ của Hội Thánh và được sử dụng cho đến hôm nay.

Việc không dịch “Alleluia” sang các ngôn ngữ khác cho thấy đây không đơn thuần là một từ ngữ, mà là một lời tung hô mang tính phổ quát, có thể được mọi tín hữu ở mọi nơi cùng cất lên như nhau.

Vì sao “Alleluia” gắn với Mùa Phục Sinh?

Trong suốt Mùa Chay, Hội Thánh không sử dụng từ “Alleluia” trong phụng vụ. Sự vắng bóng ấy diễn tả bầu khí sám hối và chờ đợi, giúp người tín hữu đi vào hành trình trở về với Thiên Chúa.

Đến đêm Lễ Vọng Phục Sinh, “Alleluia” được xướng lên cách long trọng. Đó là khoảnh khắc niềm vui bừng sáng: Đức Kitô đã sống lại. Từ đây, “Alleluia” được lặp lại liên lỉ trong suốt Mùa Phục Sinh, như một lời ca không dứt của Hội Thánh trước mầu nhiệm cứu độ.

Chính vì thế, “Alleluia” trở thành dấu chỉ đặc trưng của niềm vui Kitô giáo – niềm vui phát sinh từ chiến thắng của Đức Kitô trên tội lỗi và sự chết.

Một lời kinh ngắn gọn, tròn đầy ý nghĩa

Giữa nhiều lời cầu nguyện dài, “Alleluia” lại là một lời kinh rất ngắn. Nhưng chính sự ngắn gọn ấy làm nổi bật chiều sâu của nó. Khi thốt lên “Alleluia”, người tín hữu đang cùng với Hội Thánh và với toàn thể thiên quốc dâng lời ca tụng Thiên Chúa.

Và trong đời sống đức tin thường ngày, có lẽ chỉ cần một lời ấy cũng đủ để diễn tả tất cả: Alleluia – Hãy ngợi khen Đức Chúa.

https://aleteia.org/2017/04/22/what-does-alleluia-mean/