Đức Hồng y David: Gia đình, cuộc chiến chống ma túy và niềm hy vọng từ Amoris Laetitia

Ngày 12 tháng 10 năm 2026, tại Vatican, Đức Hồng y Pablo Virgilio David, Giám mục giáo phận Kalookan và Phó Chủ tịch Liên Hội đồng Giám mục Á châu, đã chia sẻ kinh nghiệm mục vụ giữa những gia đình nghèo tại Manila, Philippines, đặc biệt là các gia đình có người thân thiệt mạng trong chiến dịch trấn áp ma túy dưới thời cựu Tổng thống Rodrigo Duterte. Từ thực tế ấy, ngài nhấn mạnh rằng những tổn thương của gia đình không chỉ bắt nguồn từ những lựa chọn cá nhân, nhưng còn do nghèo đói, di cư, bạo lực, nghiện ngập, tù đày, bất công và việc làm bấp bênh. Trong hoàn cảnh đó, Tông huấn Amoris Laetitia (Niềm vui của tình yêu) mời gọi Hội Thánh đồng hành với những con người đang gặp khó khăn, thay vì chỉ nhìn họ qua những khuôn mẫu có sẵn.

Đồng hành với những gia đình bị tổn thương

Trong cuộc gặp gỡ các vị đứng đầu các Giáo hội Đông phương và chủ tịch các hội đồng giám mục, được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 10 năm ban hành Tông huấn Amoris Laetitia, Đức Hồng y David nhắc lại trường hợp một gia đình từng được ngài biết đến trong sứ vụ tại giáo phận Kalookan.

Cha mẹ đã ly thân, người cha một mình chăm sóc bốn người con, đứa lớn nhất mới 12 tuổi và đứa nhỏ nhất chỉ mới 3 tuổi. Rồi người cha bị sát hại, khiến những người thân trong gia đình phải đứng ra chăm sóc các em.

Trước hoàn cảnh ấy, Đức Hồng y đặt câu hỏi: “Chúng ta nên xếp gia đình này vào loại nào?”

Theo ngài, câu chuyện cho thấy không thể hiểu hết hoàn cảnh của một gia đình chỉ bằng cách phân loại tình trạng hôn nhân hay đánh giá mức độ phù hợp với một khuôn mẫu lý tưởng. Những khó khăn do nghèo đói và bạo lực có thể hạn chế nghiêm trọng khả năng lựa chọn và xây dựng đời sống gia đình của con người.

Đức Hồng y giải thích rằng Amoris Laetitia không yêu cầu Hội Thánh từ bỏ lý tưởng về gia đình Kitô giáo. Trái lại, văn kiện mời gọi Hội Thánh đến gần những con người đang sống trong khoảng cách đau đớn giữa lý tưởng ấy và hoàn cảnh thực tế của họ. Điều cần thiết là phân định từng trường hợp cụ thể, kiên nhẫn đồng hành với những bước tiến nhỏ và tin tưởng rằng ân sủng Thiên Chúa vẫn có thể hoạt động ngay cả trong những cuộc đời và mối tương quan còn nhiều giới hạn.

Từ nỗi đau riêng đến sự nâng đỡ cộng đồng

Trong những năm diễn ra chiến dịch chống ma túy tại Philippines, giáo phận Kalookan đã bắt đầu sứ vụ đồng hành bằng việc đến thăm những gia đình có người thân thiệt mạng. Các nhà truyền giáo lắng nghe nỗi đau của họ mà không phán xét, cùng cầu nguyện và giúp họ nhận ra rằng mình không bị bỏ rơi.

Từ những cuộc gặp gỡ ấy, các mối tương quan dần được hình thành. Những người vợ mất chồng tìm thấy sự cảm thông nơi những người cùng cảnh ngộ. Những bậc cha mẹ mất con gặp được những người hiểu nỗi đau của mình. Sự đau khổ chung giúp họ xích lại gần nhau, nâng đỡ nhau và từng bước xây dựng cộng đồng.

Kinh nghiệm này đã góp phần hình thành các điểm truyền giáo của giáo phận, những cộng đoàn Hội Thánh nhỏ được thiết lập tại các khu dân cư nghèo mà cơ cấu sinh hoạt giáo xứ thông thường khó tiếp cận.

Các linh mục, tu sĩ và giáo dân dấn thân truyền giáo bắt đầu bằng việc đi bộ qua các con phố, thăm viếng và lắng nghe người dân. Dần dần, chính những người nghèo, các góa phụ, người trẻ, những người đang phục hồi sau tình trạng nghiện ngập và các gia đình bình thường đã trở thành những người cộng tác trong sứ vụ mục vụ, biết nâng đỡ và đồng hành với người khác.

Hội Thánh cần đến với người nghèo

Đức Hồng y David nhận thấy rằng nhiều người Công giáo nghèo không thực sự cảm thấy mình thuộc về Hội Thánh. Trong nhà, họ vẫn có tượng Chúa Hài Đồng Giêsu, ảnh Đức Mẹ hoặc tràng chuỗi Mân Côi và vẫn nhận mình là người Công giáo. Tuy nhiên, một số người nghĩ rằng nhà thờ chỉ dành cho những người có tiền bạc, ăn mặc chỉnh tề, có học thức hoặc địa vị xã hội.

Như thế, dù sống gần nhà thờ về mặt địa lý, họ vẫn cảm thấy xa cách với Hội Thánh về đời sống thiêng liêng và các mối tương quan xã hội.

Vì vậy, thay vì chỉ đặt câu hỏi tại sao người nghèo không đến nhà thờ, giáo phận bắt đầu tự hỏi: “Hội Thánh có sẵn sàng đến với họ không?”

Theo Đức Hồng y, câu hỏi ấy đã làm thay đổi cách nhìn và hoạt động mục vụ của giáo phận. Ngài nhận định rằng các điểm truyền giáo đã làm thay đổi giáo phận Kalookan nhiều hơn là giáo phận làm thay đổi chính các điểm truyền giáo.

Từ kinh nghiệm này, ngài nhấn mạnh rằng Tin Mừng về gia đình không phải là một lý tưởng xa rời những yếu đuối của con người. Tin Mừng ấy được thể hiện qua mầu nhiệm Emmanuel – Thiên Chúa ở cùng chúng ta – khi Thiên Chúa bước vào chính những hoàn cảnh đầy tổn thương của con người.

Người được nâng đỡ trở thành người nâng đỡ tha nhân

Một hoa trái đáng quý khác của sứ vụ đồng hành là những người từng nhận được sự giúp đỡ nay bắt đầu giúp đỡ người khác. Các góa phụ nâng đỡ những góa phụ khác. Những người đang phục hồi sau nghiện ngập hỗ trợ những người cùng hoàn cảnh. Các gia đình từng được cộng đoàn giúp đỡ nay chủ động chia sẻ với những gia đình đang gặp khó khăn.

Những người trước đây nghĩ rằng mình không có chỗ đứng trong Hội Thánh dần khám phá ra khả năng phục vụ và lãnh đạo của bản thân.

Đức Hồng y David nhấn mạnh rằng họ không còn chỉ là những người thụ hưởng sự chăm sóc mục vụ, nhưng trở thành những chủ thể tích cực của sứ mạng truyền giáo.

Từ đó, ngài gợi mở một cách hiểu về lời mời gọi của Tông huấn Amoris Laetitia: Hội Thánh không chỉ cần xem xét các gia đình đang sống gần với lý tưởng Kitô giáo đến mức nào, mà còn phải tự hỏi mình sẵn sàng đến gần các gia đình trong những khó khăn thực tế của họ đến đâu.

Hội Thánh không thể luôn chờ đợi người ta tìm đến mình. Có những lúc Hội Thánh phải chủ động đến nơi con người đang sống, đang vật lộn với khó khăn, đang đau buồn và vẫn nuôi dưỡng hy vọng. Chính tại những nơi ấy, Hội Thánh có thể nhận ra Đức Kitô đã hiện diện và đang chờ đợi mình.

https://www.asianews.it/en/south-east-asia/philippines/card-david-families-the-war-on-drugs-and-amoris-laetitia