Đức Trinh Nữ Maria có chị em gái hay không?

Kinh Thánh chỉ đề cập rất ít đến gia đình của Đức Trinh Nữ Maria. Tuy nhiên, một câu Tin Mừng theo thánh Gioan đã làm dấy lên câu hỏi được nhiều nhà chú giải quan tâm suốt nhiều thế kỷ: liệu Đức Maria có một người chị em hay không?

Tân Ước cung cấp rất ít thông tin về Đức Trinh Nữ Maria, thậm chí không nhắc đến tên song thân của Mẹ. Phần lớn những gì chúng ta biết về gia đình Đức Maria đến từ các trước tác ngoài Kinh Thánh trong những thế kỷ đầu của Giáo hội. Tuy nhiên, các nguồn này không phải lúc nào cũng có giá trị lịch sử tuyệt đối.

Dẫu vậy, Kinh Thánh vẫn có một chi tiết ngắn gọn khiến nhiều người đặt câu hỏi rằng Đức Maria có thể đã có một người chị em.

Bà Maria vợ ông Clopas là ai?

Trong trình thuật cuộc Thương Khó, thánh Gioan kể rằng dưới chân thập giá có một phụ nữ tên là Maria, vợ ông Clopas, và dường như gọi bà là “chị em” của Đức Maria:

“Đứng gần thập giá Đức Giêsu có thân mẫu Người, chị của thân mẫu, bà Maria vợ ông Clopas, cùng với bà Maria Mađalêna” (Ga 19,25).

Đây là lần duy nhất nhân vật này được nhắc đến trong toàn bộ Kinh Thánh, vì thế các nhà chú giải đã đưa ra nhiều cách giải thích khác nhau.

Theo Bách khoa Toàn thư Công giáo (Catholic Encyclopedia), thánh Giêrônimô đồng nhất ông Alphê với Clopas (hay Clêôpha). Dựa trên lời chứng của sử gia Hêgêsippô, Clopas được cho là anh em của thánh Giuse. Nếu giả thuyết này đúng, thì bà Maria vợ ông Clopas sẽ là chị dâu của Đức Trinh Nữ Maria. Trong bối cảnh văn hóa Do Thái, từ “chị em” (adelphē) trong Ga 19,25 cũng có thể được dùng để chỉ người chị em dâu hoặc một người thân nữ trong gia tộc.

Có phải là mẹ của thánh Giacôbê?

Một số nhà chú giải khác cho rằng bà Maria vợ ông Clopas chính là mẹ của thánh Giacôbê Hậu và ông Giôsê.

Giả thuyết này phù hợp với Tin Mừng theo thánh Máttêu và thánh Máccô, vốn nhắc đến một bà Maria khác dưới chân thập giá:

“Cũng có mấy phụ nữ đứng nhìn từ đàng xa, trong số đó có bà Maria Mađalêna, bà Maria mẹ ông Giacôbê Hậu và ông Giôsê, cùng bà Salômê” (Mc 15,40).

Không loại trừ khả năng hai cách gọi này cùng chỉ về một người: bà Maria vợ ông Clopas vừa là mẹ của thánh Giacôbê, vừa là người thân – có thể là chị em hoặc chị em dâu – của Đức Trinh Nữ Maria.

Kinh Thánh không khẳng định Đức Maria có anh chị em ruột

Cho đến nay, không có bằng chứng chắc chắn cho thấy Đức Trinh Nữ Maria có anh chị em ruột.

Theo truyền thống Kitô giáo, thánh Gioakim và thánh Anna đã phải trải qua nhiều năm son sẻ trước khi được Thiên Chúa ban cho người con là Đức Maria. Tuy nhiên, truyền thống này không nói rõ sau đó hai ngài có thêm người con nào khác hay không.

Vì thế, câu hỏi liệu Đức Maria có chị em ruột hay không vẫn chưa có câu trả lời dứt khoát. Cách hiểu được nhiều học giả Công giáo chấp nhận là cụm từ “chị của thân mẫu” trong Ga 19,25 nhiều khả năng chỉ một người chị em họ hoặc chị em dâu, bởi trong ngôn ngữ và văn hóa Do Thái thời bấy giờ, từ “anh em” hoặc “chị em” thường được dùng với nghĩa rộng để chỉ những người thân trong cùng gia tộc.

Một điều chưa được mạc khải đầy đủ

Các sách Tin Mừng không nhằm ghi lại toàn bộ tiểu sử của Đức Maria hay gia đình Mẹ, nhưng tập trung vào sứ mạng cứu độ của Đức Giêsu Kitô. Vì thế, nhiều chi tiết về gia đình Đức Maria không được trình bày đầy đủ, có lẽ vì những người đương thời vốn đã biết rõ bối cảnh ấy.

Đối với các tín hữu, đây vẫn là một đề tài thú vị để tìm hiểu, nhưng không thuộc những chân lý đức tin cần thiết cho ơn cứu độ. Những điều chưa được mạc khải cách rõ ràng sẽ chỉ được sáng tỏ khi con người được diện đối diện với Thiên Chúa trong vinh quang, nơi mọi thắc mắc sẽ có lời giải đáp trọn vẹn.