Đức Tổng Giám mục Anthony Fisher, OP: Loan báo Tin Mừng, Thánh Thể và phẩm giá con người

Trong cuộc trò chuyện tại Đan viện Thánh Sabina ở Rôma, Đức Tổng Giám mục Anthony Fisher, OP, đã chia sẻ về đời sống Dòng Đa Minh tại Australia, Đại hội Thánh Thể Quốc tế sắp diễn ra tại Sydney, triển lãm Revelations tái hiện Nhà nguyện Sistine và thông điệp đầu tiên của Đức Giáo hoàng Lêô XIV về trí tuệ nhân tạo.

Trong chuyến thăm Rôma gần đây, Đức Tổng Giám mục Anthony Fisher, OP, đã dành thời gian trao đổi với cha Patrick Briscoe, OP, đặc trách truyền thông của Dòng Anh Em Giảng Thuyết, tại Đan viện Thánh Sabina. Cuộc trò chuyện xoay quanh đời sống Đa Minh, sứ vụ loan báo Tin Mừng, Giáo hội tại Australia và những vấn đề nhân học do sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đặt ra.

Đức Tổng Giám mục cho biết mục đích chính của chuyến đi là tham dự cuộc họp của Ủy ban Đại hội Thánh Thể Quốc tế, trong khi Sydney đang chuẩn bị đăng cai Đại hội vào năm 2028. Đồng thời, đây cũng là dịp để giới thiệu với Vatican dự án Revelations, một sáng kiến văn hóa và truyền giáo mới của Tổng Giáo phận Sydney.

Ơn gọi Đa Minh tại Australia

Mở đầu cuộc trò chuyện, Đức Tổng Giám mục Fisher kể lại hành trình khám phá ơn gọi của mình.

Ngài mỉm cười nhớ lại:

“Khi còn nhỏ, tôi từng nghĩ Dòng Đa Minh đã biến mất từ thời Trung cổ. Có người còn nói như thế thật, chỉ là Dòng không chịu ‘được chôn cất’ mà thôi.”

Thuở ấy, ngài quen biết các nữ tu Đa Minh nhưng hầu như chỉ nghe nói đến các vị thánh nổi tiếng của Dòng trong lịch sử.

Việc phân định ơn gọi bắt đầu khi ngài khoảng mười lăm tuổi.

Ban đầu, ngài nghĩ đến đời sống linh mục giáo phận hoặc Dòng Tên, vì các linh mục Dòng Tên là những người trực tiếp giáo dục mình.

Tuy nhiên, trong một cuộc gặp gỡ các sinh viên Công giáo tại Adelaide, ngài gặp một thanh niên đã quyết định trở thành tu sĩ Đa Minh ngay từ năm bảy tuổi. Không lâu sau, những tập giới thiệu về Dòng Đa Minh liên tục được gửi đến nhà.

Đức Tổng Giám mục chia sẻ:

“Càng đọc về Dòng, tôi càng cảm thấy đây chính là con đường phù hợp với mình.”

Một tỉnh dòng trải rộng trên bốn quốc gia

Đức Tổng Giám mục cho biết Tỉnh dòng Đa Minh Australia không chỉ phục vụ trong nước.

Các hoạt động chính của Dòng gồm các giáo xứ tại thủ phủ của các bang và các trung tâm mục vụ đại học tại nhiều trường trên khắp Australia.

Tuy nhiên, tỉnh dòng còn hiện diện tại bốn quốc gia gồm:

• Australia.
• New Zealand.
• Quần đảo Solomon.
• Papua New Guinea.

Theo ngài, các hoạt động truyền giáo tại Quần đảo Solomon và Papua New Guinea từ lâu đã là một phần quan trọng trong sứ vụ của tỉnh dòng.

Riêng đối với bản thân, điều hấp dẫn nhất nơi Dòng Đa Minh chính là đời sống học thuật, truyền thống nghiên cứu và các hoạt động mục vụ đại học.

Trước khi được bổ nhiệm làm giám mục, ngài từng phụ trách đào tạo và giảng dạy tại các trường đại học.

Loan báo Tin Mừng cho người trẻ

Một chủ đề nổi bật trong cuộc trao đổi là việc loan báo Tin Mừng cho giới trẻ.

Đức Tổng Giám mục Fisher thú nhận rằng khi còn là một tu sĩ trẻ, ngài chưa từng nghĩ mục vụ giới trẻ lại trở thành trọng tâm trong sứ vụ của mình.

Ngài kể:

“Hồi ấy tôi chỉ biết rằng muốn làm mục vụ giới trẻ thì phải có bánh pizza và đừng nói quá nhiều về Thiên Chúa, kẻo các bạn trẻ sợ mà bỏ đi. Nhưng công thức ấy hoàn toàn thất bại.”

Ngài mỉm cười nói thêm:

“Thiên Chúa rất thích làm đảo lộn các kế hoạch của chúng ta.”

Mọi sự thay đổi khi ngài được giao tham gia tổ chức Ngày Giới trẻ Thế giới tại Sydney.

Sau đó, trong hơn mười năm, ngài đảm nhận vai trò đặc trách mục vụ giới trẻ của Hội đồng Giám mục Australia.

Ngài chia sẻ:

“Loan báo Tin Mừng, đặc biệt cho người trẻ, đã trở thành niềm đam mê của tôi. Dĩ nhiên, tôi mong mọi người, từ trẻ nhỏ đến người cao tuổi, đều đến gần Đức Kitô và Hội Thánh. Nhưng giới trẻ luôn là ưu tiên đặc biệt.”

Theo ngài, Ngày Giới trẻ Thế giới đã mang lại nhiều hoa trái lâu dài cho Giáo hội Australia.

Nhiều ơn gọi linh mục được nảy sinh, nhiều gia đình Công giáo được hình thành và trên hết là rất nhiều người trẻ tìm thấy Đức Kitô và trở về với đức tin.

Nhìn về Đại hội Thánh Thể Quốc tế năm 2028, ngài nhấn mạnh:

“Dù thực hiện bằng cách nào, chúng ta cũng phải chủ động và có định hướng rõ ràng trong việc loan báo Tin Mừng.”

Sydney chuẩn bị cho Đại hội Thánh Thể Quốc tế 2028

Đức Tổng Giám mục giải thích rằng Đại hội Thánh Thể Quốc tế có lịch sử lâu đời hơn cả Ngày Giới trẻ Thế giới.

Truyền thống này đã xuất hiện từ thế kỷ XIX.

Thông thường, Đại hội bao gồm các bài giáo lý, các cử hành phụng vụ, các cuộc rước Thánh Thể và những sinh hoạt công khai diễn tả đức tin vào Bí tích Thánh Thể, kết thúc bằng Thánh lễ trọng thể do Đức Giáo hoàng hoặc vị đặc sứ của ngài chủ sự.

Là nước chủ nhà năm 2028, Australia muốn giới thiệu sự phong phú của Giáo hội địa phương.

Đức Tổng Giám mục cho biết:

“Australia là một Giáo hội rất đa văn hóa và đa truyền thống phụng vụ. Vì thế, chúng tôi sẽ có các Thánh lễ theo nhiều nghi lễ khác nhau của Hội Thánh Công giáo, chứ không chỉ theo Nghi lễ Latinh.”

Ngài cũng đặc biệt đánh giá cao các cộng đoàn Công giáo Đông phương.

Theo ngài, họ có ý thức rất mạnh về căn tính đức tin, vì đã phải trải qua nhiều thử thách để bảo vệ đức tin tại quê hương mình.

Chính điều đó trở thành món quà quý giá đối với Giáo hội Australia trong bối cảnh xã hội ngày càng tục hóa.

Đức Tổng Giám mục cũng nhắc lại Đại hội Thánh Thể năm 1928, lần đầu tiên Sydney đăng cai sự kiện này.

Một trong những điểm nhấn khi ấy là cuộc rước Thánh Thể qua cảng Sydney. Mình Thánh Chúa được đặt trên một chiếc phà sơn màu vàng và trắng như một Mặt Nhật khổng lồ trước khi được cung nghinh vào Nhà thờ Chính tòa.

Ngài nói:

“Chúng tôi đang suy nghĩ xem có thể thực hiện những sáng kiến tương tự trong Đại hội năm 2028 hay không.”

“Revelations” – đưa Nhà nguyện Sistine đến Sydney

Đức Tổng Giám mục cũng giới thiệu dự án Revelations, một trải nghiệm tương tác giúp khách tham quan khám phá Nhà nguyện Sistine và toàn bộ lịch sử cứu độ được diễn tả qua các bức bích họa.

Ngay trước Nhà thờ Chính tòa Đức Mẹ Sydney, một mô hình Nhà nguyện Sistine được xây dựng với kích thước bằng một nửa bản gốc.

Ngài giải thích:

“Tòa nhà chỉ bằng một nửa chiều dài, chiều rộng và chiều cao của Nhà nguyện Sistine thật. Nhưng nhờ công nghệ trình chiếu hiện đại, khách tham quan có cảm giác như đang ở chính Nhà nguyện Sistine.”

Đặc biệt, đây là lần đầu tiên Vatican cho phép sử dụng các hình ảnh có độ phân giải cao nhất của Nhà nguyện Sistine để thực hiện một trải nghiệm nhập vai như vậy.

Khác với việc tham quan Nhà nguyện Sistine tại Vatican, nơi khách thường chỉ có ít phút vì lượng người rất đông, triển lãm tại Sydney cho phép mỗi người dành khoảng nửa giờ để chiêm ngắm và suy niệm.

Một câu chuyện dành cho toàn nhân loại

Theo Đức Tổng Giám mục, mục tiêu của triển lãm không chỉ là nghệ thuật hay công nghệ.

Đó còn là một phương thế truyền giáo và giáo lý.

Khách tham quan được dẫn dắt qua toàn bộ lịch sử cứu độ:

• Công trình sáng tạo.
• Biến cố sa ngã.
• Đại hồng thủy.
• Lời hứa cứu độ.
• Chu kỳ về ông Môsê.
• Chu kỳ về Đức Kitô.
• Cuộc Phán xét Chung.

Ngài chia sẻ:

“Khi kết thúc hành trình, mỗi người sẽ tự hỏi: Cuối cùng tôi sẽ trở thành con người như thế nào? Thiên Chúa và lịch sử sẽ đánh giá cuộc đời tôi ra sao?”

Theo ngài, đó chính là hiệu quả truyền giáo sâu sắc nhất của triển lãm.

Trí tuệ nhân tạo và con người

Phần cuối cuộc trò chuyện hướng đến thông điệp đầu tiên của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, Magnifica Humanitas, về trí tuệ nhân tạo.

Đức Tổng Giám mục Fisher tiếp cận chủ đề này từ góc nhìn của thánh Tôma Aquinô.

Ngài nhận xét:

“Tôi luôn tự hỏi vì sao thánh Tôma lại dành quá nhiều thời gian nghiên cứu về các thiên thần.”

Theo ngài, khi nghiên cứu các thiên thần, thánh Tôma thực chất muốn hiểu rõ hơn về chính con người.

Đức Tổng Giám mục cho rằng Đức Giáo hoàng Lêô XIV cũng đang làm điều tương tự khi suy tư về trí tuệ nhân tạo.

Qua việc so sánh con người với AI, chúng ta hiểu rõ hơn bản chất của mình.

Con người cũng biết thu thập dữ liệu, phân tích, sáng tạo.

Nhưng con người khác AI ở điểm căn bản.

Ngài nói:

“Con người là sự kết hợp giữa thân xác và linh hồn. Chúng ta mang chiều kích bí tích và Nhập Thể mà không một hệ thống trí tuệ nhân tạo nào có thể có.”

Con người còn biết yêu thương, cảm thông, xây dựng tình bạn và sống các mối tương quan.

Điều đó vượt xa mọi thuật toán.

Ngài cũng nhấn mạnh:

“Không một trí tuệ nhân tạo nào có thể phạm tội hay được cứu độ.”

Cuộc cách mạng công nghệ và câu trả lời của Kitô giáo

Theo Đức Tổng Giám mục Fisher, cuộc cách mạng AI đặt ra những câu hỏi nền tảng về con người.

Điều cần bảo vệ không chỉ là công nghệ, nhưng là giáo dục, đời sống nội tâm, các mối tương quan, cộng đoàn và phẩm giá con người.

Ngài cho rằng Hội Thánh không nên sợ công nghệ, nhưng cũng không được ngây thơ trước những nguy cơ của nó.

Điều quan trọng là biết sử dụng AI cách khôn ngoan và có trách nhiệm.

Ngài ví cuộc cách mạng AI ngày nay với cuộc Cách mạng Công nghiệp từng dẫn đến sự ra đời của Thông điệp Rerum Novarum của Đức Lêô XIII.

Theo ngài, thời đại hôm nay cũng đòi hỏi một suy tư sâu sắc tương tự về con người, về sự phát triển toàn diện, về đời sống cộng đoàn và về mối tương quan giữa con người với Thiên Chúa.

Niềm hy vọng dành cho Dòng Đa Minh

Kết thúc cuộc trò chuyện, Đức Tổng Giám mục bày tỏ lòng biết ơn đối với toàn thể Dòng Anh Em Giảng Thuyết.

Ngài mô tả Tỉnh dòng Australia là một tỉnh dòng nhỏ về nhân sự nhưng có phạm vi phục vụ rất rộng lớn.

Việc chứng kiến những hoa trái tại nhiều tỉnh dòng khác trên thế giới đem lại cho ngài niềm hy vọng và sự tin tưởng vào tương lai của Dòng.

Khi Sydney chuẩn bị đón tiếp Giáo hội hoàn vũ trong Đại hội Thánh Thể Quốc tế năm 2028, Đức Tổng Giám mục Anthony Fisher khẳng định sứ mạng của người Đa Minh hôm nay vẫn không thay đổi: loan báo Đức Kitô giữa một thế giới tục hóa, giúp con người khám phá chân lý, sử dụng những thành tựu mới của khoa học mà không đánh mất phẩm giá con người, và mời gọi mọi người bước vào sự hiệp thông với Thiên Chúa hằng sống.

https://www.op.org/archbishop-anthony-fisher-op-evangelization-the-eucharist-and-the-human-person/