Maria – Mẹ Hội Thánh (Thứ Hai sau lễ Hiện Xuống – Đức Trinh Nữ Ma-ri-a, Mẹ Hội Thánh)

Maria – Mẹ Hội Thánh (25.05.2026)

Hôm nay, phụng vụ kính nhớ Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ Hội Thánh. Tin Mừng Gioan (19,25-34) thuật lại biến cố khai sinh Hội Thánh cách đây hơn hai thiên niên kỷ xảy ra trên vùng đất Palestine.

… Dưới chân thập giá chiều hôm ấy, có một người Mẹ cùng đứng đó. Không ngất lịm, không chạy trốn, không oán trách. Mẹ đứng, như một cây đèn còn cháy giữa đêm tối của nhân loại. Thánh Gioan ghi lại rất ngắn gọn: “Đứng gần thập giá Đức Giêsu, có thân mẫu Người…” (c.25). Chỉ vài chữ thôi, nhưng chứa cả một mầu nhiệm: Nơi Con Một Thiên Chúa hiến mình, nơi cạnh sườn bị đâm thâu và “máu cùng nước chảy ra”, cũng là nơi một người Mẹ được trao ban cho Hội Thánh. Người Mẹ ấy chính là Đức Trinh Nữ Maria!

Tin Mừng kể rằng: Khi người lính lấy giáo đâm vào cạnh sườn Chúa Giêsu, “tức thì máu cùng nước chảy ra” (c.34). Các Giáo phụ nhìn thấy nơi dòng máu và nước ấy sự khai sinh của Hội Thánh. Máu là Thánh Thể; nước là Bí tích Thánh Tẩy.

Hội Thánh không sinh ra từ quyền lực, từ cơ cấu tổ chức hay chiến lược của con người. Nhưng Hội Thánh được sinh ra từ Tình Yêu Bị Đâm Thâu của Đức Kitô. Hội Thánh được sinh ra từ Trái Tim Mở Toang của Đấng chịu đóng đinh.

Hình ảnh ấy gợi nhớ buổi đầu của thuở Sáng Thế. Thiên Chúa lấy chiếc xương sườn của Ađam để dựng nên Evà. Nếu Evà được sinh ra từ cạnh sườn Ađam đang ngủ, thì Hội Thánh cũng được sinh ra từ cạnh sườn Đức Kitô khi Người “an nghỉ” trong cái chết cứu độ.

Chúa Giêsu là Ađam mới; Hội Thánh là Hiền Thê mới được sinh ra từ chính tình yêu tự hiến của Người.

Và ở đó, dưới chân thập giá, có Đức Maria. Nếu Evà xưa được gọi là “mẹ của chúng sinh” (St 3,20), thì nay Đức Maria trở thành Mẹ của những người được tái sinh trong Đức Kitô. Ngay trong giờ phút đau thương nhất, Chúa Giêsu vẫn trao ban một quà tặng cuối cùng:

“Thưa Bà, đây là con của Bà… Đây là Mẹ của anh” (c.26-27).

Không phải chỉ có một mình thánh Gioan nhận Mẹ Maria về nhà mình. Nhưng còn có Hội Thánh nhận Mẹ vào trong đời sống đức tin. Từ giây phút ấy, Đức Maria không chỉ là Mẹ của Chúa Giêsu, mà còn là Mẹ của mọi môn đệ; Mẹ của cả Hội Thánh.

Điều kỳ diệu là: Hội Thánh được sinh ra không trong tiếng reo vui chiến thắng, nhưng trong đau đớn của tình yêu cứu độ. Máu và nước chảy ra từ cạnh sườn Chúa Giêsu chính là dấu chỉ của một tình yêu trao hiến đến tận cùng. Và Mẹ Maria đã hiện diện trọn vẹn trong giờ khắc đó. Mẹ không cứu chuộc thay cho Người Con, nhưng Mẹ hiệp thông trọn vẹn với hy tế của Người Con. Tình mẫu tử của Mẹ mở rộng đến tận mỗi con người được cứu chuộc bởi dòng máu ấy.

Thế nhưng, sách Sáng Thế còn cho thấy một thực tại khác: Sau tội lỗi, con người bắt đầu đổ lỗi cho nhau, chia rẽ nhau, dần xa cách Thiên Chúa. Con rắn gieo nghi ngờ; tội lỗi phá vỡ sự hiệp thông. Nhưng Thiên Chúa đã hứa: “Ta sẽ gây mối thù giữa mi và người phụ nữ” (St 3,15). Truyền thống Hội Thánh luôn nhìn “người phụ nữ” ấy như hình bóng báo trước Đức Maria. Nơi Mẹ, nhân loại bắt đầu một hành trình mới của vâng phục và tín thác. Nếu Evà cũ góp phần vào sự sa ngã vì bất tuân, thì Mẹ Maria – Evà mới – cộng tác vào công trình cứu độ bằng lời “xin vâng”.

Vì vậy, dưới chân thập giá, cuộc chiến cũ của địa đàng đạt tới cao điểm. Con rắn tưởng mình chiến thắng khi Con Thiên Chúa chết trên thập giá. Nhưng chính lúc ấy, sự dữ bị đánh bại bởi tình yêu tự hiến. Máu cùng nước chảy ra không là dấu chấm hết, nhưng là khởi đầu của một công cuộc tạo thành mới.

Sau biến cố phục sinh và lên trời, sách Công vụ Tông đồ kể rằng các tông đồ “đều đồng tâm nhất trí, chuyên cần cầu nguyện cùng với mấy người phụ nữ và với bà Maria, thân mẫu Đức Giêsu” (Cv 1,14). Mẹ lại hiện diện ở đó, trong Hội Thánh sơ khai đang chờ Chúa Thánh Thần. Mẹ hiện diện âm thầm nhưng không thể thiếu. Mẹ đã có mặt trong giờ Đức Giêsu nhập thể; Mẹ cũng hiện diện trong giờ Hội Thánh khai sinh.

Nếu cạnh sườn Đức Kitô là nơi Hội Thánh được sinh ra, thì nhà Tiệc Ly là nơi Hội Thánh bắt đầu thở bằng hơi thở Thánh Thần của Chúa. Và trong cả hai biến cố ấy đều có bóng dáng Mẹ Maria.

Hôm nay, Hội Thánh vẫn sống nhờ máu cùng nước từ cạnh sườn của Chúa. Mỗi bí tích là một dòng chảy từ trái tim Đức Kitô. Mỗi lần Kitô hữu lãnh nhận Thánh Thể là họ chạm vào chính dòng máu cứu độ ấy. Mỗi lần làm dấu thánh giá bằng nước thánh hay nhớ lại Bí tích Rửa Tội là các Kitô hữu trở về nguồn nước khai sinh Hội Thánh.

Nhưng sống đạo không chỉ là nhớ một biến cố đã qua. Sống đạo là để cho trái tim mình cũng bị “đâm thâu” vì yêu thương. Một Hội Thánh được sinh ra từ cạnh sườn bị mở ra thì không thể sống khép kín. Người Kitô hữu không thể chỉ giữ đạo như giữ một thói quen, nhưng phải trở nên dòng chảy của Lòng Thương Xót Chúa giữa thế giới hôm nay.

Có những lúc Hội Thánh mang nhiều thương tích bởi yếu đuối của con cái mình. Có những lúc chính những đoàn viên Đaminh làm cho khuôn mặt Hội Thánh trở nên méo mó vì sống ích kỷ, chia rẽ, kiêu căng… Nhưng mỗi lần nhìn lên thập giá, từng đoàn viên hãy nhớ mình được sinh ra từ đâu: Không phải từ sự hoàn hảo của con người, mà từ Lòng Thương Xót của Thiên Chúa.

Và mỗi lần mệt mỏi trên đường đức tin – người tín hữu nói chung và người đoàn viên Đaminh nói riêng – lại được mời gọi trở về với Mẹ Maria.

Mẹ vẫn đứng đó, dưới chân thập giá cuộc đời của mỗi người. Mẹ không cất đi đau khổ ngay lập tức, nhưng Mẹ giúp ta đứng vững. Mẹ dẫn ta đến với cạnh sườn mở ra của Đức Kitô, nơi luôn còn chảy mãi dòng máu cứu độ và dòng nước tái sinh.

Xin cho Hội Thánh hôm nay biết sống như một người mẹ: Biết sinh ra sự sống; biết chữa lành; biết ôm lấy con người đau khổ. Và xin cho mỗi chúng ta biết nép mình trong trái tim Đức Kitô cùng với Mẹ Maria, để được thanh tẩy, được đổi mới và được sai đi như chứng nhân của tình yêu cứu độ giữa thế gian.

Lạy Mẹ Maria, Mẹ Hội Thánh,
Mẹ đã đứng dưới chân thập giá để đón nhận chúng con làm con của Mẹ.
Xin dẫn chúng con đến với cạnh sườn rộng mở của Đức Kitô, để được thanh tẩy bằng Nước Hằng Sống và được nuôi dưỡng bằng Máu Cứu độ của Người.
Xin cho Hội Thánh luôn sinh hoa trái của sự hiệp nhất, yêu thương và thánh thiện giữa thế gian. Amen.

Cát Biển

Ma (媽 – 08/062025)

Chữ ma (媽) bộ nữ (女) có nghĩa là tiếng gọi mẹ (của mình) là một chữ hình thanh.  Cấu tạo gồm:

Bộ nữ (女 – đàn bà, phụ nữ) là bộ phận biểu nghĩa cho vai trò của người phụ nữ có con (nuôi dưỡng, chăm sóc, chở che…). Và bộ mã (馬 – con ngựa) là bộ phận biểu âm dùng để đọc.

Nhiều tài liệu chữ Hán phân tích chữ ma (媽) theo dạng chữ hội ý, thì chữ ma chỉ người phụ nữ vất vả như thân phận trâu, ngựa. Thật ra, cách phân tích này hoàn toàn không có cơ sở.

Tin Mừng hôm nay (Ga. 19,25-35) nhằm tôn vinh và định tín Mẹ Ma-ri-a là ma (媽) của Hội thánh. Tin Mừng không trực tiếp nhắm đến tiểu sử và biến cố cụ thể của “người Mẹ Chúa.Giê-su”, nhưng chú trọng đến vai trò và ý nghĩa của Mẹ Ma-ri-a đối với toàn bộ chương trình Cứu độ của Thiên Chúa.

Hiến chế Tín lý về Giáo hội (Lumen Gentium) số 58 nói rằng:

“Đức Trinh Nữ đã tiến bước trong cuộc lữ hành đức tin, trung thành hợp nhất với Con cho đến tận bên chân thập giá, Mẹ đã đứng đó theo như ý định của Thiên Chúa (x. Ga. 19,25), sẵn sàng cùng chịu đau khổ với người Con Một và dự phần vào hy lễ của Con với cả tấm lòng hiền mẫu, dùng trọn tình yêu chấp nhận hiến tế lễ vật do chính lòng mình sinh ra; và cuối cùng, Mẹ đã nhận làm Mẹ của người môn đệ qua lời trăng trối của Đức Giê-su Ki-tô đang hấp hối trên thập giá: “Thưa Bà, này là con Bà” (x. Ga. 19,26-27)

Thật vậy, lời trăng trối của Chúa Giê-su càng củng cố cho mối liên hệ (mẫu –tử) ấy trở nên bền vững. Trên thập giá, Chúa Giê-su đã thiết lập căn tính mới; liên hệ mới giữa Mẹ của Người với người môn đệ mình thương mến đứng bên cạnh: Mẹ của Thầy cũng là Mẹ của anh. Có thể hiểu hình ảnh “người môn đệ được Chúa yêu” là đại diện cho loài người nhận Đức Ma-ri-a làm mẹ (của mình). Và sau khi phục sinh – Trước lúc về trời – Chúa Giê-su cũng đã nói: “Thầy lên cùng Cha Thầy, cũng là Cha của anh em, lên cùng Thiên Chúa của Thầy cũng là Thiên Chúa của anh em” (Ga. 20,17).

Lời trối của Chúa còn mang ý nghĩa Chúa đã chính thức đặt Đức Ma-ri-a làm mẹ-nhân-loại hơn là một sự nhờ cậy “người môn đệ thương mến” nhận chăm sóc Đức Ma-ri-a. Vì Chúa nói với Đức Mẹ trước rồi mới nói với người môn đệ sau. Nếu như Chúa muốn gửi gắm Mẹ Ma-ri-a cho “người môn đệ thương mến” bảo bọc, chăm sóc thì Chúa phải nói với người ấy trước, xem anh ta có đồng ý hay không.

Qua đó, lời trối của Chúa Giê-su đã trao cho Mẹ Ma-ri-a một sứ mệnh là làm ma (媽)  “người môn đệ thương mến” – là đại diện cho các tín hữu Đức Ki-tô – Nghĩa là Mẹ Ma-ri-a sẽ là ma (媽) của Hội thánh; là ma (媽) của chúng ta.

Vai trò làm ma (媽) của Mẹ Ma-ri-a đã được thiết lập trong đức Tin, là hoa trái của Giới Răn Mới, là một tình yêu thấm sâu vào tâm lòng Mẹ dưới chân thập giá, qua việc Mẹ đồng công vào tình yêu Cứu độ của Đức Ki-tô.

Lạy Mẹ Ma-ri-a, xin Mẹ bảo vệ, soi sáng và chăm sóc chúng con mỗi ngày để chúng con tiếp tục hành trình tiến về Quê Trời – Nơi Chúa Giê-su, Con của Mẹ hiển trị. Amen.

CÁT BIỂN

Đức Mẹ là Mẹ Hội thánh

“Đây là con của Bà. Đây là mẹ của anh.”

Hiến chế tín lý Lumen Gentium, số 53 của Công Đồng Vaticanô II viết: Vì đã cưu mang, sinh hạ và nuôi dưỡng Chúa Giêsu, đã dâng Con lên Chúa Cha trong đền thánh, và cũng đau khổ với Con mình trên hành trình thương khó, Ðức Maria đã cộng tác cách rất đặc biệt vào công trình của Ðấng Cứu Thế, nhờ lòng vâng phục, nhờ đức tin, đức cậy và đức ái nồng nhiệt, để tái lập sự sống siêu nhiên cho các linh hồn. Bởi vậy, trên bình diện ân sủng: Ngài thật là Mẹ chúng ta” (LG 61).

Khi diễn tả tâm tình con thảo của mình, Giáo Hội nhìn nhận Đức Maria là người Mẹ yêu quý nhất của mình, đồng thời tuyên bố Mẹ là Mẹ Hội Thánh. Vai trò làm mẹ này của Đức Maria được thiết lập trong đức tin, là hoa trái của tình yêu, một tình yêu thấm sâu vào Mẹ dưới chân thập giá, qua việc Mẹ chia sẻ tình yêu cứu độ của Đức Kitô.

Trong kinh cầu Đức Bà, tước hiệu “Đức Mẹ là Mẹ Hội Thánh” đã được thêm vào ngay sau câu “Đức Mẹ Chúa Kitô” để nói về vị thế và vai trò của Mẹ trong lịch sử cứu độ. Vì Đức Maria là mẹ của Đức Kitô, và chúng ta – Giáo Hội – là chi thể của thân thể Đức Kitô nên chúng ta cũng là con của Đức Maria. Sự liên kết của Đức Maria với Con mình là không thể tách rời. Lễ nhớ này cũng thúc đẩy lòng sùng kính Đức Mẹ, bởi vì lễ này giúp chúng ta hướng về Đức Mẹ là mẫu gương cho cả nhân loại, đặc biệt là các tín hữu. Mẹ là chi thể ưu tú nhất và nguyên tuyền nhất của Giáo Hội”.

Đoạn Tin Mừng hôm nay đã chỉ cho chúng ta thấy tước hiệu Đức Maria là Mẹ Hội Thánh. Ở đây, Chúa Giêsu ủy thác thánh Gioan cho Đức Mẹ như người con được tái sinh vào đời sống thiêng liêng mà chỉ có Mẹ mới làm được. Như thế đây không phải đơn giản là lòng sùng kính Mẹ, cầu nguyện với Đức Trinh Nữ với tước hiệu này, nhưng là tuân theo ý muốn của Chúa Giêsu, vì điều này được truyền lại cho chúng ta từ Kinh Thánh: Chúa Giêsu, với những lời tuyên bố ngay lúc cận kề cái chết, xin Đức Maria chăm sóc mỗi người. Nhưng Chúa Giêsu cũng đòi hỏi mỗi người chúng ta phải cảm thấy mình được ở trong mối tương quan tình con thảo với Mẹ.

Thiên chức làm mẹ của Đức Maria được tìm thấy trong sự vâng lời, đức tin, đức cậy và đức ái của Mẹ. Những đặc điểm này là mảnh đất màu mỡ, ở đó Lời Chúa được gieo vào và trổ sinh sự sống dồi dào. Sự sống siêu nhiên đã đến với thế giới qua tiếng thưa “xin vâng” của Mẹ. Đó là tiếng thưa đem lại sự sống mới cho thế giới. Do đó, Đức Maria là Eva mới. Như sự chết đã đến thế giới qua Eva cũ thế nào, thì sự sống đã đến thế giới qua Eva mới như vậy.

Toàn bộ cuộc đời Đức Maria là một niềm ước mong của các tín hữu, nên Đức Mẹ lôi cuốn chúng ta đến với ơn cứu rỗi. Đồng thời, qua tấm gương và sự chuyển cầu từ thiên đàng, Đức Mẹ giúp chúng ta vượt qua tội lỗi và biết làm điều tốt. Mẹ không mong muốn gì khác hơn, ngoài ước mong dẫn chúng ta đến với Con của Mẹ.

Nhờ sự vâng lời của Đức Maria, Giáo Hội có một gương mẫu để sống theo ý muốn của Chúa Cha. Nhờ đức tin của Mẹ, Giáo hội học được cách đưa Đức Kitô đến với thế giới. Nhờ đức cậy của Mẹ, Giáo hội học được cách trông cậy vào Chúa. Và nhờ đức ái của Mẹ, Giáo hội học được con đường cứu rỗi.

Lạy Mẹ Maria, Mẹ đã hạ sinh Chúa Giêsu cho chúng con và đã cộng tác với Người trong công cuộc cứu độ, bằng thái độ vâng phục và thi hành thánh ý. Xin Mẹ giúp chúng con sống theo gương Mẹ, luôn mau mắn vâng theo ý Chúa với lòng yêu mến và phó thác. Amen.

Đức Mẹ là Mẹ Hội Thánh – Cầu cho chúng con.

Joston

Cùng Mẹ học thầm lặng dưới chân thánh giá